II SA/Op 409/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 15 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], działając przez swojego pełnomocnika adwokata A. H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 15 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Do skargi skarżąca dołączyła wniosek na urzędowym formularzu PPPr o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Podała, że przedmiot jej działalności stanowi doradztwo gospodarcze. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że aktualnie osiąga zysk uniemożliwiający kontynuowanie zatrudnienia na obecnym poziomie, natomiast 2010 r. zakończyła stratą. Obecny stan finansowy Spółki nie pozwala jej na poniesienie kosztów sądowych, a tym bardziej wymierzonej kary pieniężnej w kwocie 12000 zł. Składając oświadczenie o majątku i dochodach Spółka wskazała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50000 zł, co do pozostałych informacji zobowiązała się je podać do dnia 2 sierpnia 2011 r., z uwagi na urlop głównej księgowej. Informacje te Spółka przesłała składając kolejny egzemplarz wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 17-20 akt), wskazała w nim, że wartość środków trwałych według bilansu na ostatni rok wynosi 30279,39 zł, strata zaś według bilansu za ostatni rok obrotowy wynosi 61735,14 zł. Na koncie bankowym Spółki jest 123,92 zł, spółka nie posiada majątku, ani dochodów. Pismem z dnia 8 września 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, uznając dane zawarte w formularzu za niewystarczające do rozpoznania wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy, wezwał skarżącą do złożenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, następujących wyjaśnień i dokumentów: - wyciągu z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych Spółki za ostanie dwa miesiące, - odpisów deklaracji miesięcznych dla podatku od towarów i usług za ostanie trzy miesiące (kwartał), - odpis zeznania podatkowego CIT-8 za ostatni rok obrotowy, - bilansu i rachunku zysków za ostatni rok obrotowy, - dokumentów potwierdzających wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową. W odpowiedzi skarżąca nadesłała żądane dokumenty, przy czym odnośnie wyciągów bankowych za okres od czerwca 2011 r. do września 2011 r. trudno jest stwierdzić na ich podstawie czy obejmują one całość operacji wykonywanych za pomocą konta bankowego w tym okresie, są to bowiem wyciągi z poszczególnych dni jak 13 czerwca 2011 r., 30 czerwca 2011 r., 31 lipca 2011 r., 2 sierpnia 2011 r., 31 sierpnia 2011 r., 6 września 2011 r. Nie wynika z nich natomiast, że obejmują one okresy dłuższe, niż dzień na który są datowane. Wprawdzie porównanie kwot salda na wyciągach sugeruje, że obrazują one cały okres od 13 czerwca 2011 r. do 6 września 2011 r., jednakże nie daje pewności. Ponadto z przedłożonych przez Spółkę dokumentów, jak np. jednostronnego bilansu zysków i strat z okresu od stycznia 2011 r. do sierpnia 2011 r., wynika, że płaci ona wynagrodzenia, ale operacje te nie są widoczne na wyciągach z jej rachunku bankowego. Nasuwa to zatem wątpliwość czy Spółka nie posiada innego rachunku bankowego za pomocą którego dokonuje zapłaty wynagrodzeń. Trudno bowiem w ocenie referendarza sądowego przyjąć, że w obecnych czasach Spółka dokonuje wypłaty wynagrodzeń i należnych od nich składek z pominięciem konta bankowego. Skarżąca nadesłała też deklaracje dla podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r., lipiec 2011 r. i sierpień 2011 r., wskazują one, że skarżąca świadczyła w tym okresie usługi lub dostarczała towarów, czyli ogólnie dokonała sprzedaży towarów lub usług za kwoty odpowiednio 31833 zł w czerwcu 2011 r., 31012 zł w lipcu 2011 r., 31805 zł w sierpniu 2011 r. Inne dokumenty to deklaracja CIT-8 za okres od 1 maja 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., bilans spółki za ten okres i rachunek strat i zysków za ten okres oraz jednostronny rachunek strat i zysków z uwzględnieniem bufora za okres od stycznia 2011 r. do sierpnia 2011 r. Spółka wykazała, że według bilansu za 2010 r. ma 61735,14 zł straty, a na podstawie jednostronnego rachunku zysków i strat za okres od początku roku 2011 r. do sierpnia 2011 r. ma stratę 63935,10 zł. Przychody Spółki w tym samym okresie wyniosły 254356,10 zł, koszty działalności 318022,94 zł, przy czym 63666,84 zł wynosi strata ze sprzedaży. Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 245 § 3 P.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba prawna ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia, w ocenie referendarza sądowego, przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Przemawia za tym aktualne orzecznictwo sądowe, jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11, niepublikowane, Program Lex nr 783893, w którym stwierdza, że "Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych." Prowadzi to zatem do oceny, że skarżąca obecnie pomimo wykazywanych strat jest w stanie opłacić koszty sądowe, a jedyny wymagany koszt jest to wpis od skargi w kwocie 400 zł, obliczony w oparciu o § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Dodatkowo za taką oceną przemawia fakt, że skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, co wynika z przedłożonych deklaracji VAT. Stosownie do nich średnia sprzedaż za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień wynosiła 31550 zł, a zatem wpis sądowy od skargi wynosi 1,2 % średniej sprzedaży. Ponadto jak wynika z bilansu spółki ma ona kapitał zakładowy w kwocie 50000 zł, majątek trwały w kwocie 30279,39 zł oraz środki finansowe w postaci krótkoterminowych aktywów finansowych w kwocie 23601,14 zł, ze wskazaniem, że są to środki pieniężne i inne aktywa w kasie i na rachunkach. Spółka zatem posiada znaczne środki w kapitale zakładowym, majątku i środkach finansowych, sytuację taką natomiast zgodnie z poglądami orzecznictwa sądowego należy uznać za wykluczającą przyznanie prawa pomocy. W kwestii tej wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w postanowieniu z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 92/10, niepublikowane, program Lex nr 659009, stwierdzając, że "Spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, jeśli ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wprawdzie za ostatni rok obrotowy poniosła stratę, jednak posiada znaczne środki kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych." Pogląd ten jest podzielany przez referendarza sądowego w niniejszej sprawie, jak również pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, niepublikowane, Program Lex nr 477191: "Przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego. Przedsiębiorstwo prowadząc działalność gospodarczą powinno uwzględnić w jej ramach odpowiednie środki finansowe na pokrycie kosztów postępowań sądowych związanych z jego działalnością." Nie zmienia takiej oceny sytuacji materialnej Spółki, dokonanej przez referendarza sądowego, podanie przez nią w jednostronnym rachunku zysków i strat do sierpnia 2011 r. kwoty 63666,84 zł, jako kwoty straty ze sprzedaży. Powody wykazania straty mogą być bowiem różne, mogą to być np. zbyt duże koszty administracyjne, materiałów i inne. Różnorodność zdarzeń mogących powodować stratę w Spółce prowadzi do wniosku, że sam fakt jej generowania, nie implikuje automatycznie dla Spółki powstania po jej stronie przesłanki przyznania prawa pomocy. Reasumując Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, osiąga z niej znaczne przychody, może zatem ich część przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. W tym miejscu trzeba też wyjaśnić, że przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony wziąć pod uwagę wysokość obciążeń finansowych jakie skarżąca jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania Spółka jest obowiązana ponieść jedynie 400 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, a zatem podnoszony przez nią w uzasadnieniu wniosku argument wymierzenia jej zaskarżoną decyzją kary w kwocie 12000 zł, nie może być traktowany jako przemawiający za przyznaniem jej prawa pomocy, gdyż kara ta nie zalicza się do kosztów postępowania sądowego. Ponadto biorąc pod uwagę także potencjalne koszty sądowe mogące wystąpić dla Spółki na późniejszych etapach postępowania, a są to opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem wynosząca 100 zł i wpis od skargi kasacyjnej wynoszący 200 zł, łączna kwota obciążeń z tytułu kosztów sądowych wyniosłaby w sprawie dla Spółki 700 zł. Wydatkowanie tej kwoty w ocenie referendarza sądowego jest w zasięgu możliwości finansowych Spółki i nie powinno spowodować utraty jej płynności finansowej. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.