II SA/Op 410/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 25 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. H. z dnia 1 października 2010 r. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 24 września 2010 r., sygn. akt II SA/Op 410/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na zakup żywności postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. S. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2010 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wobec tego, referendarz sądowy pismem z dnia 6 września 2010 r. wezwał skarżącą do złożenia w terminie 7 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Nadto, nawiązując do oświadczeń wnioskodawczyni złożonych w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, wezwał do złożenia następujących wyjaśnień i dokumentów: aktualnych wyciągów z posiadanych przez wszystkich członków gospodarstwa domowego wnioskodawczyni rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy; odpisów zeznań podatkowych za rok 2008 i 2009 składanych przez skarżącą i wszystkich członków gospodarstwa domowego, bądź zaświadczeń urzędu skarbowego w tym zakresie; zaświadczenia o wysokości i okresie pobierania stypendiów unijnych przez dzieci skarżącej; dowodu potwierdzającego odbycie przez męża skarżącej leczenia z uwzględnieniem wydatków poniesionych na ten cel; dowodu potwierdzającego okoliczność otrzymania przez rodzeństwo P. H. pieniędzy z podziału sumy uzyskanej z dokonanej w roku 2009 sprzedaży nieruchomości w K., co podnosiła skarżąca w sprawie II SA/Op 312/10; wyjaśnienia kwestii wartości budynków i działki o powierzchni 0,2550 ha w R., stanowiących własność wnioskodawczyni, mającej – według danych zawartych w decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...], nr [...] (strona nr 5 decyzji) - wartość rynkową uwzględniającą ceny sprzedaży na nyskim rynku nieruchomości wynoszącą 80.000 zł, a nie 5.000 zł, jak wskazuje skarżąca w innych sprawach toczących się przed tut. Sądem; wyjaśnienia, czy w związku z przedstawianą trudną sytuacją rodziny syn skarżącej – D. H. podjął próby uzyskania zatrudnienia, ze wskazaniem rodzaju podjętych w tym zakresie działań; wskazania – wobec oświadczenia skarżącej w sprawie II SA/Op 338/10, że uzyskuje pomoc od znajomych, u których jest zapożyczona – jej wysokości, a także udokumentowania powyższego przez np. przedłożenie odpisu umowy pożyczki; przedłożenia odpisów umów kredytowych z [...] i [...], o których wspominała we wniosku w sprawie o sygn. akt II SA/Op 402/10. Przedmiotowe wezwanie zawierało też pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści w zakreślonym terminie, może być uznane za niewskazanie spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować odmową. Skarżąca w terminie odesłała wypełniony druk wniosku o przyznania prawa pomocy, w którym zwróciła się o ustanowienie radcy prawnego, uzasadniając to brakiem dochodów i posiadaniem na utrzymaniu trojga dzieci. W oświadczeniu o stanie rodzinnym wykazała piętnastoletnią córkę D. oraz synów D. i P. w wieku dwudziestu lat. Jako źródła dochodów podała zasiłek rodzinny w wysokości 367 zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości 232,19 zł. Oświadczyła nadto, że posiada mieszkanie o powierzchni 48,65 m², określając koszty jego utrzymania na kwotę 650,64 zł. W rubryce nieruchomość rolna wpisała: "dzierżawa". Nie wykazała natomiast innych składników majątkowych, ani innych źródeł dochodu. Do wniosku nie dołączyła żadnych innych dokumentów, poza pismem z dnia 14 września 2010 r., w którym podała: "nie posiadamy oszczędności w lokatach i otwartych kont, zeznania podatkowe dołączyłam proszę o wgląd, stypendia socjalne dla wszystkich po równo wynosiły 850 zł w II ratach m-c grudzień, m-c maj, P. H. nie posiada dowodu leczenia, P. H. podzielił na 6 osób pieniądze ze sprzedaży bez dowodu, działka 0,25 ha ma wartość kupującego 5 tys. zł, D. H. jeszcze nie znalazł zatrudnienia, pomoc znajomych i pożyczki w bankach nie muszą być przekazywane". Do akt niniejszej sprawy zostały poza tym z urzędu dołączone kopie dokumentów przedłożonych w sprawie I SA/Op 497/09, toczącej się przed tut. Sądem ze skargi S. H., a mianowicie: zaświadczenia Urzędu Skarbowego w N. z dnia 23 sierpnia 2010 r., z których wynika, że małżonkowie S. i P. H. w latach 2008 oraz 2009 złożyli łączne zeznanie podatkowe, wykazując dochód wynoszący odpowiednio 9.107,95 zł. W aktach sprawy znajduje się również kserokopia wniosku skarżącej złożonego w sprawie II SA/Op 337/10, zawierającego dodatkowe informacje, istotne dla oceny jej sytuacji materialnej. Do akt sprawy dołączono także kserokopie dokumentów przedłożonych przez skarżącą m.in. w sprawie II SA/Op 340/10, tj.: naliczenia czynszu za mieszkanie na łączną kwotę 460,45 zł, faktur za energię w wysokości średnio 105 zł miesięcznie, faktury za gaz w wysokości 93,33 zł, decyzji o ustaleniu renty P. H. z KRUS w wysokości 872,21 zł miesięcznie, decyzji z dnia 22 marca 2010 r. i 2 listopada 2009 r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego oraz zasiłków rodzinnych i dodatków do nich, a także kopie aktów notarialnych przedstawionych w sprawie II SA/Op 340/10. Postanowieniem z dnia 23 września 2010 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że w chwili złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy, posiadał już określoną wiedzę na temat sytuacji bytowej wnioskodawczyni. Wiedza ta wynikała zarówno z treści z akt administracyjnych i sądowych w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, jak i z oświadczeń składanych przez skarżącą w związku z wnioskami o udzielenie prawa pomocy w tych sprawach. Na tym tle powziął wątpliwości, po pierwsze, w kwestii liczby osób, z którymi skarżąca tworzy wspólne gospodarstwo domowe. Z jednej strony bowiem skarżąca w uzasadnieniu wniosku w sprawie II SA/Op 402/10 podała, że od roku 1991 nie tworzy wspólnoty domowej z mężem, z drugiej – podawała informacje dotyczące renty męża, co wskazywać mogło, że pozostaje z nim w bliskich relacjach. Z akt sprawy wynikało natomiast, że skarżąca tworzy związek małżeński z P. H. i nie zawierała z nim umów majątkowych małżeńskich. Po drugie, trudności nastręczyła ocena rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny wnioskodawczyni wobec ujawnienia w szczególności informacji, w sprawach o sygn. akt I SA/Op 460/09 i I SA/Op 461/09, na temat sprzedaży przez męża skarżącej w 2009 r. gospodarstwa rolnego w K. za kwotę 360000 zł. (kserokopia aktu notarialnego Repertorium A numer [...] z dnia 18 marca 2008r. w załączeniu do akt sprawy). Po trzecie wreszcie, trudno było ocenić płynność finansową rodziny wobec oświadczenia skarżącej, z którego wynikało, że dochody miesięczne członków jej rodziny są niższe od wydatków na utrzymanie mieszkania. Taki stan wskazywać mógł, że rodzina wnioskodawczyni posiada inne źródła dochodu, bądź oszczędności. Z tych powodów skarżąca została dodatkowo zobowiązana, pismem z dnia 6 września 2010 r., do jednoznacznych wyjaśnień w wyżej określonych kwestiach, a także do przedłożenia stosownych dokumentów określonych w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Powyższe dane, w ocenie referendarza, były niezbędne do rzetelnej analizy wniosku skarżącej w ramach kryteriów wskazanych w 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., gdyż zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy rozpatrywana jest zarówno pod kątem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, jak i pod kątem możliwości finansowych strony. Natomiast nieprzedłożenie przez skarżącą żadnych z żądanych dokumentów powoduje niemożność rzetelnego rozpatrzenia wniosku. Dalej referendarz odnotował, iż uwzględnienie z urzędu w niniejszej sprawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawczynię w sprawach I SA/Op 497/09 oraz II SA/Op 340/10 nie można uznać za wywiązanie się przez skarżącą z obowiązku pełnego i rzetelnego wyjaśnienia okoliczności dotyczących jej sytuacji bytowej, nałożonego przez tut. Sąd. W oparciu o powyższe referendarz uznał, że pomimo odmiennego twierdzenia wnioskodawczyni, przedstawione przez nią okoliczności wskazują, iż łączy ją z mężem więź emocjonalno – ekonomiczna, mająca charakter wspólności domowej. Świadczy o tym zarówno zameldowanie męża pod tym samym adresem - co sama wnioskodawczyni oświadczyła w sprawie II SA/Op 340/10, wspólne rozliczanie się z podatku od osób fizycznych, odbieranie korespondencji sądowej przez męża w imieniu S. H. (por. k-51 akt sądowych o sygn. II SA/Op 337/10), udział skarżącej w roli pełnomocnika męża – P. H. w sprzedaży nieruchomości w K., jak też jej wiedza na tematy związane z aktualnymi, osobistymi sprawami męża, dotyczącymi np. choroby, podziału majątku, wysokości pobieranej renty. Ponadto, S. i P. H. nie posiadają orzeczenia o separacji, bądź ustaniu małżeństwa. Ustalenie tej okoliczności referendarz uznał za istotne dla określenia rzeczywistego składu osobowego rodziny wnioskodawczyni, a w konsekwencji do ustalenia sytuacji materialnej jej bliskich. Wobec tego, przy rozpoznawaniu wniosku szczególne znaczenie miało niewyjaśnienie przez skarżącą wątpliwości dotyczących sprzedaży przez jej męża nieruchomości rolnej z zabudowaniami za cenę 360.000 zł i rozdysponowania kwoty ze sprzedaży. Pomimo tego, że skarżąca brała udział w sprzedaży nieruchomości, co potwierdza akt notarialny, w żaden sposób nie wykazała, że pieniądze o tak znacznej wartości zostały podzielone w sposób przez nią podany. Nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego okoliczność przekazania ich części rodzeństwu męża (chociażby oświadczenia rodzeństwa). Nie przedstawiła także dokumentów potwierdzających leczenie męża i wydatków poniesionych na ten cel, w wysokości określanej przez nią w sprawie II SA/Op 340/10 na kwotę 60000 zł. W żaden sposób nie wyjaśniła także, jak ponosząc koszty utrzymania lokalu mieszkalnego w kwocie 660 zł, przekraczającej przecież wielkość uzyskiwanych w gospodarstwie domowym dochodów w wysokości 599,19 zł, jest w stanie utrzymać swoją rodzinę. Oznaczać to może, że skarżąca lub członkowie jej gospodarstwa domowego posiadają inne źródła dochodu, bądź korzystają z pomocy osób trzecich – co zresztą sama skarżąca stwierdziła we wniosku. Nie udzieliła jednakże w tym względzie żadnych szczegółowych informacji, podnosząc jedynie, że pomoc ta jest "nie do przekazywania". Wobec takiego stwierdzenia, trudno jest zinterpretować jej słowa. Z powyższych względów, istotne stało się wyjaśnienie powstałych niejasności, a w szczególności przeznaczenia środków pieniężnych w kwocie 360000 zł uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości rolnej w K., zwłaszcza z uwagi na fakt niewystępowania przez skarżącą, mającą wiedzę o posiadaniu tak znaczących środków przez męża, o podwyższenie alimentów, co tłumaczyła jego niskimi dochodami. Reasumując powyższe, referendarz uznał, że materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącą, a w szczególności wybiórcze przedstawianie dokumentów i niejednoznaczne wyjaśnienia, powodują, iż nie rozwiała ona wątpliwości na temat swojej sytuacji bytowej. Tym samym, nie można uznać, że skarżąca wykazała swoje prawo do przyznania pomocy, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Od powyższego orzeczenia skarżąca złożyła sprzeciw, w którym podniosła, że spełnia przesłanki ubóstwa, od roku 1991 pozostaje bez pracy, wychowując samotnie najpierw czwórkę, a aktualnie trójkę dzieci. Podkreśliła, że przedłożyła zaświadczenie na jednego z bliźniaków – D. Wniosła o przyznanie prawa pomocy, tak jak w innych wszczętych przez nią sprawach, podkreślając, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie i dzieci ponieść kosztów pomocy prawnej. Dalej wskazała, że fakt sprzedaży nieruchomości, stanowiącej odrębny majątek jej męża jeszcze sprzed małżeństwa, miał miejsce w roku 2009, czyli przed rokiem, a podział uzyskanej kwoty był wyłączną decyzją męża. Dodała, że od roku 1991, czyli od początku korzystania z pomocy społecznej, mąż nie stanowił składu rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 września 2010 r. w ustawowym terminie siedmiu dni, a więc postanowienie to utraciło moc, natomiast wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu przez Sąd. W pierwszej kolejności odnotować należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, a zatem wnioskowanym przez skarżącą, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe wskazuje, że instytucja prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Natomiast ewentualne ich uiszczenie pociągnęłoby za sobą uszczerbek utrzymania koniecznego, przez który należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy w sposób uniemożliwiający zapewnienie minimum warunków socjalnych. Z tych względów na stronie ciąży obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych, co jednocześnie oznacza, że takie sytuacje powinny mieć miejsce jedynie wtedy, gdy zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Realizacja obowiązku wykazania przez stronę swojej złej sytuacji materialnej polega m.in. na przedstawieniu niezbędnych informacji dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w urzędowym formularzu wniosku, a także składaniu dodatkowych oświadczeń i dokumentów, w trybie tzw. postępowania wyjaśniającego. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Jeśli natomiast informacje w nim zawarte okażą się niewystarczające lub wzbudzą wątpliwości, sąd może w trybie art. 255 P.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem informacje zawarte we wniosku złożonym przez S. H. na urzędowym formularzu okazały się niewystarczające do oceny tego wniosku w ramach kryteriów określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W związku z powyższym wezwano skarżącą pismem z dnia 6 września 2010 r. do nadesłania stosownych dokumentów i złożenia dodatkowych wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej analizy sytuacji materialnej skarżącej. Podkreślić wypada, iż uprawnienie takie znajduje oparcie w art. 255 P.p.s.a., zgodnie z którym w każdym przypadku gdy sąd uzna, że oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, powinien wezwać stronę o złożenie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z kolei, w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), dokumentami źródłowymi, które potwierdzają sytuację majątkową wnioskodawcy, mogą być w szczególności: 1) odpisy zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; 2) wyciągi i wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; 3) wypisy z rejestrów urzędowych; 4) odpis aktualnych bilansów; 5)zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń z okresu ostatnich dwu lat; 6) zaświadczenie o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydawane przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy. Podkreślić należy, że zawarty w powołanym przepisie katalog dokumentów potwierdzających sytuację majątkową wnioskodawcy nie jest katalogiem zamkniętym, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Dlatego też rozpoznający wniosek ma uprawnienie do żądania od wnioskodawcy również innych dokumentów, niewymienionych w omawianym przepisie, które jego zdaniem umożliwią pełną i rzetelną ocenę sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Powtórzyć jeszcze raz zatem wypada, że to właśnie na stronie, która ubiega się o prawo pomocy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie jej takiego prawa. Natomiast uchylając się od przedstawienia określonych dokumentów i oświadczeń na wezwanie sądu administracyjnego, strona powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 267/09, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie jest przy tym zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy pełna ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, z uwagi na postawę wnioskodawczyni, nie jest możliwa. W świetle powiedzianego wyżej należało stwierdzić, iż skarżąca nie stosując się do wezwania Sądu, nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nie przedstawiła żądanych dokumentów, a tym samym nie potwierdziła trudnej sytuacji materialnej, na którą się powołuje. Przede wszystkim nie przedstawiła żadnych dokumentów, ani też nie złożyła bliższych wyjaśnień dotyczących sprzedaży przez jej męża nieruchomości rolnej za cenę 360000 zł oraz rozdysponowania tej kwoty. Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie kwestionuje wyraźnie akcentowanej przez skarżącą okoliczności, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi majątek odrębny jej męża, jednakże wyjaśnienie kwestii związanej z rozdysponowaniem tak znacznej kwoty ze sprzedaży tej nieruchomości miało istotne znaczenie dla oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni oraz jej rodziny, w szczególności w kontekście niewystępowania przez skarżącą o podwyższenie alimentów od męża z uwagi na jego niskie dochody (alimenty przyznane na dzieci przed dwunastu laty wynoszą łącznie 80 zł). Zwrócić należy uwagę skarżącej, że w sytuacji, gdy powołuje się na brak możliwości samodzielnego poniesienia kosztów postępowania, to konieczne jest zbadanie, czy również przy pomocy bliskich nie jest w stanie tego uczynić (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 262/09, opubl. LEX nr 552223). Dopiero bowiem stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, pozwalałoby rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa. Nieujawnienie sytuacji majątkowej współmałżonka nie pozwala na ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Natomiast w świetle przepisów prawa rodzinnego rozdzielność majątkowa małżeńska odnosi się - jak wskazuje sama nazwa - do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 216/09, opubl. LEX nr 552212). Na mocy bowiem art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Z powyższych przyczyn równie istotne znaczenie miało wyjaśnienie w niniejszej sprawie wątpliwości związanych z powoływaną przez skarżącą okolicznością, iż nie prowadzi ze swoim mężem wspólnego gospodarstwa domowego. Powyższa okoliczność nie znalazła bowiem potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym sprawy. Jak wynika z zaświadczeń Urzędu Skarbowego w N., w roku 2008 r. i 2009 r. skarżąca rozliczała się z podatku wspólnie z małżonkiem P. H. Ponadto wnioskodawczyni, biorąc udział w sprzedaży nieruchomości położonej w K., jako pełnomocnik swojego męża, podała, że P. H. umów majątkowych małżeńskich nie zawierał. Również posiadana przez skarżącą wiedza na temat choroby męża, podziału majątku oraz fakt zameldowania P. H. pod tym samym adresem co wnioskodawczyni i odbieranie przez męża korespondencji do niej kierowanej, wskazują na łączącą ich relację o charakterze wspólnego gospodarstwa domowego. Z kolei ustalenie rzeczywistego składu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie ma bezpośrednie przełożenie na ustalenie sytuacji materialnej bliskich wnioskodawczyni. Poza powyższym odnotować należy, że skarżąca nie wyjaśniła również pozostałych wątpliwości, a dotyczących zakresu pomocy otrzymywanej od osób trzecich, na którą wyraźnie wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Brak danych w tym zakresie nie pozwala na ustalenie rzeczywistych środków jakimi dysponuje skarżąca. Dalej należy odnotować, że wnioskodawczyni nie przedstawiła również dokumentów potwierdzających kontynuację nauki przez syna P., jak również żadnych dowodów potwierdzających leczenie męża oraz wysokości wydatków z tym związanych, a tym samym uniemożliwiła Sądowi dokonanie oceny, w jakim zakresie powyższe wpływa na sytuację materialną rodziny, tzn. jakie są z tego tytułu obciążenia finansowe. W ocenie Sądu, nie sposób uznać, iż wezwanie do przedłożenia zaświadczenia o kontynuacji nauki syna czy też przedstawienie jakichkolwiek dokumentów potwierdzających leczenie męża - w tym przykładowo dokumentacji medycznej, która jest dla pacjenta dostępna - nie jest możliwe do spełnienia. Ponadto skarżąca sama wskazuje, że uzyskiwane dochody z pomocy społecznej w kwocie 599,19 zł nie pokrywają kosztów utrzymania, a jednocześnie odmawia wyjaśnienia, w jakim zakresie uzyskuje pomoc od osób trzecich i jednocześnie twierdzi, iż ta informacja "nie musi być przekazywana". W tych warunkach należało uznać, że skarżąca uniemożliwia dokonanie oceny jej faktycznej sytuacji bytowej. Reasumując powyższe stwierdzić trzeba, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, czy też dla siebie i rodziny. Natomiast bierność skarżącej w zakresie wyjaśnienia powstałych w rozpoznawanej sprawie wątpliwości spowodowała brak możliwości pełnej i rzetelnej oceny sytuacji majątkowej jej rodziny. Jeszcze raz zatem podkreślić należy, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Dlatego też - jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 171/09, opubl. LEX nr 552205) - strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Końcowo zauważyć przyjdzie, że podnoszona przez skarżącą okoliczność przyznania jej prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych nie może skutkować, niejako automatycznie, podjęciem podobnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Celnie wywiedziono w orzecznictwie, że nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę - dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej - rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 231/08, opubl. LEX nr 478981). Ponadto odnotować też wypada, że w sprawach, na które wskazuje skarżąca, referendarzowi sądowemu rozpoznającemu wniosek o przyznanie prawa pomocy nie był jeszcze znany fakt sprzedaży nieruchomości w K., która to okoliczność ujawniła się dopiero w sprawach wszczętych ze skarg wniesionych przez skarżącą, a prowadzonych w Wydziale I tut. Sądu. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.