II SA/Op 42/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 r. sprawy ze skargi K. S. i P. K. o wznowienie postępowania sądowego w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odrzucić skargę. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 marca 2003 r. (sygnatura akt II SA/Wr 1698/2000), po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. K. i K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki magazynu dobudowanego do hurtowni artykułów papierniczych w N. przy ul. [...] – oddalił skargę. Wyrok w sprawie został wydany po przeprowadzeniu rozprawy, na którą osobiście stawili się skarżący. K. S. oraz P. K. w dniu 3 lutego 2005 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyżej opisanym wyrokiem z dnia 13 marca 2000 r. W uzasadnieniu skargi zarzucili, że wyrok w sprawie został wydany pomimo istnienia nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym objętym kontrolą sądową. Podnieśli, że dogłębna analiza akt administracyjnych pozwoliła na stwierdzenie, iż decyzja organów nadzoru budowlanego została wydana w czasie, gdy postępowanie administracyjne było zawieszone. Wyjaśnili, że organ nadzoru budowlanego pismem (a nie postanowieniem) zawiadomił skarżących, iż podejmuje zawieszone postępowanie, zdaniem skarżących rozstrzygnięcie to odbyło się sprzecznie z obowiązującym prawem. W ocenie skarżących, do dnia dzisiejszego nie ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania, bowiem fakt wydania decyzji bez podjęcia zawieszonego postępowania potwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji nr [...] z dnia 27 kwietnia 2004 r. Skarżący uzasadniali również swoją skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowiskiem organów nadzoru budowlanego przesądzającym o niemożności złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, o legalności którego uprzednio wypowiedział się Sąd. Dla skarżących oznacza to, że jedynie w trybie wznowienia postępowania sadowego możliwe jest dokonanie weryfikacji i uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. W piśmie procesowym z dnia 6 kwietnia 2005 r. skarżący wyjaśnili, iż po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 13 marca 2003 r. pojawiły się okoliczności faktyczne, które w ich ocenie, mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Okolicznością tą było wydanie w oparciu o art. 134 KPA postanowienia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2005 r. stwierdzającego niedopuszczalność wniesienia zażalenia na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 22 marca 2000 r. dotyczącego podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego. Niedopuszczalność zażalenia wynikała z przyczyn przedmiotowych – brak było bowiem postanowienia, od którego istniała możliwość wniesienia środka zaskarżenia. W swojej argumentacji skarżący powołali się na uchwałę NSA z 22 maja 2000 r. (opubl. w ONSA 2000/4/137) stwierdzającą, iż na postanowienie organu I instancji o podjęciu zawieszonego postępowania stronie przysługuje zażalenie. Na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 r. pełnomocnik skarżących dodatkowo wskazał jako podstawę wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wywodząc że skarżący wskutek niewydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego zostali pozbawienie możliwości działania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wznowienie postępowania sądowego jest specjalną opatrzoną licznymi rygorami instytucją. Dotyczy bowiem zupełnie wyjątkowej sytuacji, kiedy dopuszcza się ponowne rozpoznanie sprawy, mimo że została już zakończona prawomocnym orzeczeniem. Stąd wznowienie jest dopuszczalne jedynie w ściśle sprecyzowanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przypadkach i w szczególnie unormowanym postępowaniu. Możliwość wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego przewiduje expressis verbis art. 270 powołanej wyżej ustawy. Osobami legitymowanymi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania są strony lub uczestnicy postępowania w granicach określonych przez przepisy cyt. wyżej ustawy, a dopuszczalność wznowienia postępowania nie jest uzależniona od wykazania, że strona nie mogła uzyskać zmiany orzeczenia przy wykorzystaniu zwykłego środka odwoławczego. Jednakże podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyliczone taksatywnie i można je podzielić na trzy grupy: - przyczyny nieważności (art. 271), - właściwe przyczyny restytucyjne (art. 273), - orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, , na postawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą (art. 272). W postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania nie są rozpoznawane zarzuty, poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania nie jest również dopuszczalna na podstawie zarzutu sprzeczności orzecznictwa z innymi wyrokami wydanymi w podobnych sprawach. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienie postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną. Pierwszą czynnością Sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania pod względem formalnym, Sad bada czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza jeszcze, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności tej skargi. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają rozpatrywanie skargi o wznowienie postępowania, a Sąd dokonuje powyższej oceny na podstawie twierdzeń przytoczonych w skardze. W rozpatrywanej sprawie skarżący wskazali, że podstawą skargi o wznowienie postępowania sądowego jest wydanie wyroku, mimo naruszenia norm procesowych w postępowaniu administracyjnym objętym kontrolą sądową oraz wykrycie nowych faktów i dowodów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu przed NSA, przy czym tymi nowymi okolicznościami sprawy było stwierdzenie w 2005 roku przez organ, że w postępowaniu administracyjnym w sposób niewłaściwy wydano akt dotyczący podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. W tej sytuacji, na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny musiał zbadać dokładnie, czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 13 marca 2003 r. w sprawie sygn akt II SA/Wr 1698/00. Chodziło bowiem o sprawdzenie, czy powołane w skardze formalne podstawy wznowienie znajdują potwierdzenie w przedstawionym materiale. Godzi się zauważyć, że ze sformułowania tego przepisu wynika, że "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronom. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, nie może również stanowić podstawy wznowienia postępowania okoliczność faktyczna, czy tez środek dowodowy jawny z materiału poprzedniego postępowania a tylko niedostrzeżony przez stronę (porównaj postanowienie SN z 15.05.1968 r. I CO 1/68, OSNCP 1969, nr 2 poz. 36). Zarówno nowe okoliczności, jak i środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik spraw, wskazując zatem nowe okoliczności lub nowe dowody należy równocześnie podać, w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził ani wykrycia nowych faktów i dowodów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu przed NSA (art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W istocie rzeczy, przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania sądowego służy skorygowaniu błędu popełnionego przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy, tzn. niewskazanie nieprawidłowości w stosowaniu procedury administracyjnej przez organy nadzoru budowlanego, co mogło mieć w ocenie strony, wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez NSA. Niezależnie od wyżej przedstawionych rozważań, w ocenie Sądu należy stwierdzić, że wskazanie przez skarżących jako podstawy wznowienia postępowania art. 271 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wywodzenie, iż strona była pozbawiona możności działania nie znajduje uzasadnienia w sprawie. Przede wszystkim zarzut ten dotyczy postępowania administracyjnego, ponieważ strona za brak możności działania uznaje niemożność zaskarżenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Jak już wcześniej wyjaśniono, podstawą skargi mogą być tylko te przesłanki wznowienie postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym. W tym miejscu należy dodatkowo ponieść, że zgodnie z art. 277 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym . Termin ten, gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie strony możności działania lub należytej reprezentacji – liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu wydanym przez sąd. W sprawie bezsporne jest, że skarżący dowiedzieli się o wyroku w dniu 13 marca 2003 r. kiedy osobiście uczestniczyli w rozprawie przed NSA, termin do wniesienia skargi z powołaniem na tą podstawę wznowienia postępowania upłynął zatem w dniu 13 czerwca 2003 r, natomiast skarga została wniesiona do WSA w 2005 r. a wiec z przekroczeniem ustawowego terminu. Tym samym w świetle art. 280 § 1 powołanej ustawy – skarga i z tego powodu podlegała odrzuceniu. W konsekwencji, w oparciu o art. 280 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę odrzucić orzekając jak w sentencji postanowienia.