II SA/Op 420/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. z dnia 29 lutego 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pobytu w mieszkaniu chronionym postanawia: umorzyć postępowanie. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt II SO/Op 28/15 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, ustanowił M. M. adwokata, przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pobytu w mieszkaniu chronionym. Pełnomocnikiem z urzędu M. M. został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Opolu – adwokat M. K., co wynika z pisma Rady z dnia 23 lipca 2015 r. (k-38 akt sądowych). Na skutek wniesionej skargi i wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, sprawa została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 420/15 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu kolejno: postanowieniem z dnia 15 października 2015 r. przywrócił termin do wniesienia skargi, a wyrokiem z dnia 1 grudnia 2015 r., oddalił skargę. W dniu 11 lutego 2016 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek z dnia 8 lutego 2016 r. o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, bądź radcy prawnego z urzędu. Postępowanie wszczęte na skutek tego wniosku zostało umorzone postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2016 r. (k-102 do 104 akt). Następnie, do tut. Sądu wpłynęły w dniu 4 marca 2016 r., dwa kolejne wnioski skarżącego datowane na dzień 29 lutego 2016 r., które zostały złożone na dwóch odmiennych formularzach – jednym, już nieobowiązującym oraz na drugim – aktualnym w dacie złożenia wniosków. Skarżący we wnioskach zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, bądź radcy prawnego z urzędu Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że obowiązującym w dniu złożenia w niniejszej sprawie przez M. M. wniosków o przyznanie prawa pomocy, był formularz, którego wzór ustalono na zasadzie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257). M. M. złożył natomiast dwa wnioski o przyznanie prawa pomocy, jeden - na urzędowym formularzu obowiązującym pod rządami poprzednio funkcjonującego w obrocie prawnym rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2013 r. (Dz.U. Nr 227, poz. 2245), a drugi – na aktualnym formularzu. Biorąc to pod uwagę, a także uwzględniając fakt, że obydwa wnioski zostały złożone w tym samym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) oraz że ich uzasadnienia zawierają tożsame okoliczności, a wręcz się powtarzają, referendarz uznał o zasadności rozpatrzenia wniosków jako jednego żądania skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając zatem wniosek pod względem przesłanek warunkujących udzielenie stronie pomocy sądowej, podnieść należy, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro M. M. z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba skarżąca decyzję dotyczącą świadczeń z pomocy społecznej, został zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, a orzekanie w sprawie stało się zbędne. O powyższej okoliczności ustawowego zwolnienia skarżącego od uiszczania kosztów sądowych, referendarz sądowy wypowiedział się już w postanowieniu z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt II SO/Op 28/15 i pomimo tego, że przywołane orzeczenie zostało wydane przed rozpoczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, to zachowuje aktualność na wszystkich etapach tego postępowania, wszczętego z inicjatywy M. M. w celu zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 stycznia 2015 r., nr [...]. Ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się bowiem na wszystkie etapy postępowania sądowoadministracyjnego. Odnosząc się do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zauważyć należy, że ww. postanowieniem z dnia 14 lipca 2015 r., został ustanowiony M. M. adwokat. Na skutek powyższego orzeczenia, Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu poinformował o wyznaczeniu do reprezentowania skarżącego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, adwokata z urzędu w osobie M. K., który występował w imieniu M. M. w postępowaniu sądowym. Z przywołanych okoliczności wyraźnie wynika, że żądanie ustanowienia przez Sąd skarżącemu kolejnego pełnomocnika z urzędu, nie może odnieść zamierzonego skutku. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującej procedurę sądowoadministracyjną, a co za tym idzie również przesłanki ustanawiania pełnomocnika z urzędu, brak jest bowiem przepisu, który uprawniałby stronę do żądania ustanowienia kolejnego pełnomocnika w sprawie. Skoro stronie zostało już przyznane prawo pomocy w tym zakresie, to zostało one już skonsumowane (por.: postanowienie z dnia 22 kwietnia 2005 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OZ 262/05; umieszczone na stronach internetowych Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Reasumując powyższe, skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a także korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, wobec czego rozpoznanie kolejnego wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tym razem z dnia 29 lutego 2016 r., uznać należało za zbędne i umorzyć postępowanie, na zasadzie art. 249a P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie powyższe, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.