II SA/Op 423/07

WyrokWSA w Opolu2007-12-13

Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Teresa Cisyk, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca świadczący usługi wywozu odpadów komunalnych posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy określającej zasady utrzymania czystości i porządku, w tym ilość i pojemność pojemników na odpady, ze względu na rzekome naruszenie jego interesu prawnego polegające na zwiększeniu kosztów działalności?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca świadczący usługi wywozu odpadów komunalnych nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały rady gminy dotyczącej zasad utrzymania czystości i porządku, w tym ilości i pojemności pojemników na odpady, jeśli uchwała ta nie narusza jego bezpośrednio chronionego prawem interesu lub uprawnienia. Obowiązki w tym zakresie spoczywają na właścicielach nieruchomości, a ewentualne zwiększenie kosztów działalności przedsiębiorcy należy traktować jako interes faktyczny, a nie prawny.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła skargę na uchwałę Rady Gminy Turawa dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku, kwestionując ustalenia dotyczące ilości i pojemności pojemników na odpady. Skarżąca twierdziła, że uchwała narusza jej interes prawny, nakładając obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbyt dużą ilość pojemników, co zwiększa koszty jej działalności. Gmina wniosła o odrzucenie skargi, podnosząc brak legitymacji strony skarżącej oraz nieprawidłowe oznaczenie organu. Sąd oddalił skargę, uznając brak legitymacji procesowej skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Daria Sachanbińska - spr. Protokolant: st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w O. na uchwałę Rady Gminy Turawa z dnia 27 kwietnia 2007 r., Nr VI/34/2007 w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy oddala skargę. W dniu 27 kwietnia 2007 r. Rada Gminy Turawa, działając na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008), podjęła uchwałę Nr VI/34/2007 w sprawie zmiany uchwały nr XXXIII/262/2006 Rady Gminy Turawa z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Turawa. Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu złożyła A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w O., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności z powodu naruszenia przepisu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez ustalenie nieodpowiadającej "rzeczywistemu zapotrzebowaniu normatywnej objętości odpadów komunalnych dla domów jednorodzinnych na jedną zamieszkałą osobę oraz minimalnej ilości pojemników dla nieruchomości". Skarżąca wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podała, że w myśl przepisu art. 4 ust. 1 powołanej wyżej ustawy Rada Gminy ma uprawnienie do uchwalenia regulaminu czystości i porządku na terenie gminy, który zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 pkt 2 przedmiotowej ustawy powinien zawierać szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Regulamin ten winien wskazywać rodzaj i minimalną pojemność urządzeń do zbierania odpadów komunalnych, z uwzględnieniem średniej ilości wytwarzanych odpadów oraz liczby osób korzystających z tych urządzeń. Skarżąca podniosła, że w zaskarżonej uchwale nie uwzględniono w sposób prawidłowy wyżej wskazanych wartości. Poinformowała, że według Krajowego i Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla województwa opolskiego wskaźnik nagromadzenia odpadów wynosi dla mieszkańców wsi 0,40 - 0,96 m3/M/rok. W zaskarżonej uchwale normatywna objętość odpadów komunalnych dla domów jednorodzinnych wynosi 20 l na mieszkańca na tydzień, co daje ilość 1,04 m3/M/rok. Stanowi to wartość zbliżoną do podanej powyżej, a co za tym idzie, nie jest przez skarżącą kwestionowana. Zarzuciła natomiast, że z pojemności pojemników wskazanych w uchwale, w jakie należy wyposażyć każdą nieruchomość - z uwzględnieniem przyjętej w gminnym regulaminie częstotliwości wywozu odpadów - wynika, iż każdy mieszkaniec ma mieć zapewnioną pojemność: • 3,12 m3/M/rok – dot. nieruchomości zamieszkanej przez 1 osobę; • 2,08 - 3,12 m3/ M/ rok – dot. nieruchomości zamieszkanej przez 2 - 3 osoby; • 1,87 - 2,34 m3/ M/ rok – dot. nieruchomości zamieszkanej przez 4 - 5 osób. W ocenie skarżącej, powyższe dane są zupełnie sprzeczne z podanymi wyżej wskaźnikami nagromadzenia wynikającymi tak z aktów prawnych wyższej rangi, jak również z samej uchwały. Ponadto ilości te nie są uzasadnione żadnymi względami technicznymi, jak np. minimalną pojemnością dostępnych pojemników. Ich zawyżenie wynika również z faktu zwiększania się ilości odpadów gromadzonych selektywnie, a co za tym idzie, zmniejszania ilości odpadów komunalnych niesegregowanych. Skarżąca podkreśliła, że pojemniki są zapewniane przez przedsiębiorcę realizującego odbiór odpadów w ramach górnej stawki, która została zakwestionowana odrębną skargą, a tym samym zwiększa się dysproporcja pomiędzy rzeczywistymi kosztami realizacji usług a zaproponowanymi stawkami. Następnie skarżąca podała, że przy normatywnej objętości odpadów komunalnych ustalonej w zaskarżonej uchwale jako 20 l/M/rok, przy uwzględnieniu częstotliwości odbioru odpadów co dwa tygodnie, powinno zapewnić się następujące ilości pojemników o pojemności 120 l: • dla nieruchomości zamieszkanej przez 1 do 3 osób - 1 szt.; • dla nieruchomości zamieszkanej przez 4 do 6 osób - 2 szt.; • dla nieruchomości zamieszkanej przez 7 do 9 osób - 3 szt. Zarzuciła, że w zaskarżonej uchwale nie wzięto w ogóle pod uwagę częstotliwości wywozów odpadów. Uwzględniając stanowisko Rady Gminy ujęte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżąca dokonała następujących obliczeń i wskazań: • 85 l x 2 osoby = 170 l/miesiąc, tj. 1,41 pojemnika (prawie 2 pojemniki o pojemności120 l) - przy uwzględnieniu 2 wywozów w miesiącu: 1 pojemnik 120 l co 2 tygodnie - wyposażenie posesji w 1 pojemnik pokrywa normatywny wywóz, a przyjęta w uchwale ilość 2 pojemników jest błędna; • 85 l x 3 osoby = 255 l/miesiąc, tj. 2,12 pojemnika (ponad 2 pojemniki po 120 I.) - czyli przy uwzględnieniu 2 wywozów w miesiącu: 1 pojemnik 120 l co 2 tygodnie - wyposażenie posesji w 1 pojemnik pokrywa normatywny wywóz, a przyjęta w uchwale ilość 2 pojemników jest błędna; • 85 l x 4 osoby = 340 l/miesiąc, tj. 2,83 pojemnika (ponad 2 pojemniki po 120 l) - czyli przy uwzględnieniu 2 wywozów w miesiącu: 2 pojemniki po 120 l co 2 tygodnie - wyposażenie posesji w 2 pojemniki pokrywa normatywny wywóz, a przyjęta w uchwale ilość 3 pojemników jest błędna; • 85 l x 5 osób = 425 l/miesiąc, tj. 3,54 pojemnika (ponad 3 pojemniki po 120 l.) - czyli powinno być przy uwzględnieniu 2 wywozów w miesiącu: 2 pojemniki po 120 l. co 2 tygodnie - a zatem wyposażenie posesji w 2 pojemniki pokrywa normatywny wywóz, a przyjęta w uchwale ilość 3 pojemników jest błędna. Przed złożeniem skargi Spółka A wezwała Radę Gminy Turawa - pismem z dnia 8 maja 2007 r. - do usunięcia naruszenia prawa, jednak Rada nie uwzględniła wezwania, podnosząc, iż jest ono bezzasadne. Gmina Turawa wniosła o odrzucenie skargi, podnosząc brak legitymacji strony skarżącej do jej wniesienia oraz nieprawidłowe oznaczenie zaskarżonego organu. Wskazała, że w przypadku nieuwzględnienia przez Sąd powyższych zarzutów wnosi o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wywodziła, że uprawnienie do wniesienia skargi należy oceniać w świetle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a więc skarżącym może być wyłącznie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone oraz wyjaśniła, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo jednostkowa i konkretna decyzja stosowania prawa. Do wniesienia skargi nie legitymuje sam stan zagrożenia naruszeniem, a zatem skarżący winien podać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego chronionego prawem interesu lub uprawnienia. Na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza właśnie jego interes, co wyklucza wniesienie skargi w interesie publicznym lub stawianie zarzutów dotyczących obiektywnej wadliwości uchwały. Gmina powołała się w tym zakresie na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniosła, że treść skargi nie wskazuje, iż doszło do naruszenia prawem chronionego indywidualnego interesu skarżącego. Następnie Gmina zarzuciła, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało nieprawidłowo skierowane do Rady Gminy, wadliwie także skierowano skargę przeciwko Radzie Gminy. Dowodziła, że Rada Gminy nie posiada zdolności sądowej i procesowej, a zatem skarga winna zostać skierowana przeciwko Gminie, a nie przeciwko organowi stanowiącemu Gminy, zaś adresatem wezwania do usunięcia naruszenia powinien być Wójt, który reprezentuje Gminę na zewnątrz. Następnie, odnosząc się do treści zarzutów skargi podała, że z zapisów art. 4 ust. 2 pkt 2 ppkt a i b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, iż w regulaminie o utrzymaniu czystości i porządku na terenie gminy, będącym prawem miejscowym, powinna być uregulowana średnia ilość odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych oraz liczba osób korzystających z tych urządzeń. Podniosła, że mimo zarzutu dotyczącego ustalenia nieprawidłowego normatywu, skarżąca potwierdziła jednocześnie w uzasadnieniu skargi, że Rada Gminy przyjęła prawidłową objętość odpadów komunalnych na 20 litrów na mieszkańca na tydzień. Gmina wyjaśniła, że w zakresie ustalenia minimalnej ilości pojemników brano pod uwagę okres 1 miesiąca, który jest okresem rozliczeniowym odnoszącym się do zawartych umów z mieszkańcami. Wskazała, że nawet biorąc pod uwagę dwutygodniowy cykl wywozu, przy pojemnikach o pojemności 120 l, daje to ilości pojemników ustalone w regulaminie. W jej ocenie, dowodem zaakceptowania przez skarżącą jako prawidłowej ilości pojemników dla wytwarzanych odpadów w ciągu miesiąca, jest wprowadzenie aneksów do umów z mieszkańcami o treści: "Dla ustalenia ilości przypadających dla danej posesji pojemników, przyjmuje się współczynnik gromadzenia odpadów w wysokości 85 l na mieszkańca na miesiąc (1,02 m3/ mieszkańca/rok)". Dalej, Gmina przedstawiła następujące wyliczenia: • 85 l x 2 osoby = 170 l/miesiąc, tj. 1,41 pojemnika (prawie 2 pojemniki 120 l), • 85 I x 3 osoby = 255 l/miesiąc, tj. 2,12 pojemnika (ponad 2 pojemniki 120 l), • 85 l x 4 osoby = 340 l/miesiąc, tj. 2,83 pojemnika (ponad 2 pojemniki 120 l), • 85 l x 5 osób = 425 l/miesiąc, tj. 3,54 pojemnika (ponad 3 pojemniki 120 l), które potwierdzają prawidłowość postanowień uchwały określających wymaganą ilość pojemników. Dla Gminy niezrozumiała jest treść wyliczeń przedstawionych w skardze. Brak jest również podstaw do uznania, że ustalona wymagana ilość pojemników powinna być zmniejszona w związku z segregacją odpadów, skoro badania, na które powołuje się skarżąca wskazują na niski poziom selektywnej zbiórki odpadów. Trudno zatem uznać, że zbiórka ta może mieć znaczny wpływ na zmniejszenie ilości odpadów niesegregowanych. Gmina wyjaśniła, że podjęcie decyzji o zmniejszeniu ilości pojemników mogłoby spowodować zaleganie nieodebranych odpadów, a zapobieżenie takiej sytuacji mieści się w granicach upoważnień ustawowych Rady Gminy, polegających na ustaleniu wymagań w tym zakresie na takim poziomie, jaki zdaniem Rady przyniesie oczekiwany efekt. Ponadto stwierdziła, że określenie wymaganej ilości pojemników, w jakie mają mieszkańcy wyposażyć swoje posesje nie narusza prawnie chronionego interesu skarżącej, ponieważ wymagania i obowiązki w omawianym zakresie dotyczą mieszkańców Gminy będących klientami skarżącej, a nie samej skarżącej. W piśmie procesowym z dnia 7 listopada 2007 r. skarżąca Spółka zakwestionowała zarzut braku legitymacji do wniesienia skargi. Podniosła, że zaskarżona uchwała narusza nie tylko jej interes faktyczny ale przede wszystkim interes prawny. Naruszenie przepisu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach miało bezpośredni i realny wpływ na sytuację prawną Spółki, albowiem nałożyło na nią obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbyt dużą ilość pojemników na odpady. Skarżąca podkreśliła ponownie, że nie kwestionuje przyjętej normatywnej ilości odpadów wytwarzanych przez jedną osobę, a zarzuca błąd w matematycznym wyliczeniu ilości pojemników, w które ma być wyposażona każda nieruchomość na terenie gminy, w stosunku do ilości wytwarzanych odpadów. Podniosła, że przyjęta ilość pojemników nie uwzględnia przewidzianej w regulaminie częstotliwości wywozu odpadów, tj. opróżniania pojemników 2 razy w miesiącu (§ 12 ust. 2 pkt 1 regulaminu). Obecnie, ilość pojemników w jaką ma być wyposażona każda posesja jest obliczona przy uwzględnieniu opróżniania pojemników raz na miesiąc. Biorąc natomiast pod uwagę fakt, że zgodnie z regulaminem opróżnianie pojemników ma się odbywać dwa razy w miesiącu, potrzebne jest zmniejszenie o połowę ilości pojemników w stosunku do tego co zostało przyjęte w zaskarżonej uchwale. Podsumowując, skarżąca zarzuciła, że zaskarżona uchwała nakłada obowiązek posiadania na posesji dwa razy więcej pojemników na odpady o pojemności 120 l, niż jest to potrzebne, a obowiązek ten spada na skarżącą, jako że to właśnie ona wyposaża nieruchomości w te urządzenia. Powyższy obowiązek skutkuje kosztami zakupu dodatkowych pojemników oraz kosztami ich wywozu. Na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. Skarżąca podała ponadto, że interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały wywodzi z tego, że ma zawarte umowy w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Turawa oraz zezwolenie na wywóz nieczystości. Wyjaśniła, że cena wywozu nieczystości ustalona jest w stosunku do osoby, a nie do ilości ustawionych pojemników. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. Zgodnie z przepisem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym, uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć do sądu administracyjnego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tą uchwałą, i kto przed wniesieniem skargi wyczerpał wymagany prawem tryb wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie z przepisu art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wynika trzydziestodniowy termin na złożenie takiej skargi, liczony od daty doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a w przypadku braku odpowiedzi, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania. W pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu było więc zbadanie, czy wniesiona przez A Sp. z o.o. w O. skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy zostały spełnione warunki formalne do jej skutecznego złożenia (bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, poprzedzające wniesienie skargi oraz zachowanie terminu do jej wniesienia). Po udzieleniu pozytywnej odpowiedzi na powyższe pytania możliwe dopiero będzie dalsze badanie skargi, w aspekcie legitymacji do jej wniesienia. Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi uchwała Nr VI/34/07 Rady Gminy Turawa z dnia 27 kwietnia 2007 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXXIII/262/2006 Rady Gminy Turawa z dnia 21 kwietnia 2006 r., ustalającej regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy. Uchwałę tę niewątpliwie zaliczyć należy do uchwał z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym, a zatem jej rozpatrzenie pozostaje w kompetencji sądu administracyjnego. Ponadto, skarga jest dopuszczalna także z uwagi na dochowanie przez skarżącą Spółkę wymogów formalnych. Analiza przesłanego materiału dokumentacyjnego sprawy dowodzi, że Rada Gminy - pismem z dnia 26 stycznia 2006r. - została wezwana przez skarżącą do usunięcia naruszenia prawa (wyczerpano tryb uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia), a skarga wpłynęła do Sądu w wymaganym terminie trzydziestu dni, liczonym od dnia doręczenia skarżącej odpowiedzi nieuwzględniającej wezwania. W tym miejscu zaznaczenia też wymaga, że jakkolwiek słuszne są argumenty Gminy Turawa odnośnie braku posiadania przez organ stanowiący Gminy zdolności sądowej (legitymacji czynnej i biernej), to jednak brak wyraźnego skierowania skargi do Gminy Turawa, podczas gdy nie ma wątpliwości, o którą gminę chodzi i jaki jest przedmiot zaskarżenia, nie czynił skargi niedopuszczalną. W tych okolicznościach nie zachodziły podstawy do wnioskowanego odrzucenia skargi. Dalsze - zapowiedziane na wstępie - rozważania w niniejszej sprawie dotyczą legitymacji procesowej Spółki A do wniesienia skargi na kwestionowaną uchwałę. Cytowany wcześniej przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wiąże prawo do skargi z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia. Wprawdzie oba pojęcia: "interes prawny" i "uprawnienie", nie zostały normatywnie określone, niemniej jednak powszechnie przyjmuje się, iż o interesie prawnym lub uprawnieniu mówić można, gdy osoba może lub powinna uzyskać - na podstawie obowiązującego prawa ( Konstytucja RP, prawo ustrojowe, materialne, procesowe) - konkretne korzyści, jednakże po skonkretyzowaniu decyzją administracyjną przez organ administracji publicznej. Najogólniej ujmując, o posiadaniu przez stronę interesu prawnego (uprawnienia) przesądza istnienie normy zamieszczonej w ustawach materialnoprawnych, ustawach ustrojowych i ustawach procesowych, na podstawie której organ administracji publicznej może kształtować jej prawa i obowiązki, przy czym interes prawny (uprawnienie), o którym mowa, musi być konkretny, a nie ewentualny czy obiektywny, a także musi mieć charakter bezpośredni, co oznacza, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego posiada więc jednostka, której prawa lub obowiązki kształtuje bezpośrednio zaskarżony akt, i która jednocześnie może w oparciu o przepis prawa żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania oprzeć na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, mających stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracyjnego. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, Spółka A nie posiada tak rozumianego interesu prawnego (uprawnienia). Choć w skardze wnioskowano o stwierdzenie nieważności całości uchwały zmieniającej Nr VI/34/2007 Rady Gminy Turawa, to istotnego naruszenia prawa dopatrzono się w części postanowień § 2 tej uchwały, którymi m.in. określono normatywną objętość odpadów komunalnych (20 l) na jedną zamieszkałą osobę na tydzień oraz nałożono na mieszkańców obowiązek wyposażenia posiadanych nieruchomości (domów jednorodzinnych) w określoną ilość pojemników na odpady o podanej w uchwale pojemności, uzależnioną od stanu liczebnego rodziny. W ocenie wnoszącej skargę Spółki, Rada Gminy Turawa nie ustaliła w sposób prawidłowy, "odpowiadający rzeczywistemu poziomowi wytwarzanych odpadów", "wskazanych ustawowo wartości", wynikających z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Wyraźnie w skardze, jak i w piśmie procesowym z dnia 7 listopada 2007 r. zaznaczono, że postanowienia dotyczące normatywnej objętości odpadów komunalnych nie podlegają kwestionowaniu, natomiast skarżąca nie może się zgodzić z ustaleniami uchwały odnośnie konieczności zapewnienia minimalnej ilości pojemników o określonej pojemności dla poszczególnych rodzajów nieruchomości. Zdaniem Spółki A w sprawie ilości pojemników Gmina popełniła błąd matematyczny, zważywszy na obowiązek odbioru odpadów co dwa tygodnie i przy uwzględnieniu przyjętego normatywu odpadów. W skardze podkreślono, że ten stan rzeczy "zwiększa dysproporcje pomiędzy rzeczywistymi kosztami realizacji usług (wykonywane przez skarżącą - dop. autora) a zaproponowanymi stawkami", gdyż Spółka ma obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbyt dużą (dwa razy większą) ilość pojemników na odpady, które następnie musi też wywieźć. Powyższe, w opinii Spółki A, świadczy o naruszeniu jej interesu prawnego, wynikającego - po pierwsze - z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy, po drugie zaś z faktu, iż Spółka posiada zezwolenie na odbiór odpadów z terenu Gminy i na podstawie umów cywilnoprawnych z konkretnymi podmiotami realizuje usługi w tym zakresie. Z zaprezentowanym w niniejszej sprawie sposobem wykładni pojęcia "interes prawny" nie sposób się zgodzić. Powoływany przez skarżącą przepis art. 4 ust. 1 ustawy zawiera upoważnienie dla lokalnego prawodawstwa, czyli tzw. delegację, do ustanowienia w drodze regulaminu zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Z użytego w komentowanym przepisie zwrotu: "Rada gminy (...) uchwala regulamin", wynika obowiązek podjęcia tegoż aktu przez organ stanowiący gminy, przy czym dodać należy, że w ust. 2 art. 4 ustawy prawodawca określił też, w sposób kompletny, materię jaką pozostawiono uregulowaniu w drodze omawianego aktu prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, w tym m.in. szczegółowe zasady dotyczące rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu: a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, b) liczby osób korzystających z tych urządzeń - pkt 2 cytowanej regulacji. Z powiedzianego dotąd wynika, że wskazany przez skarżącą art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy, precyzujący jedno z zagadnień podlegających regulacji gminnej, kierowany jest do organu stanowiącego gminy. Innymi słowy, to rada gminy jest adresatem omawianej kompetencji prawotwórczej. Przepis ten nie kształtuje natomiast praw i obowiązków Spółki A, jak i nie pozbawia jej jakichkolwiek uprawnień. W końcu, nie prowadzi też do powstania po stronie skarżącej prawa żądania uchwalenia regulacji o określonej przez siebie treści. Wynikiem realizacji delegacji z art. 4 ustawy jest podjęcie uchwały w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na danym terenie, co w rozpatrywanej sprawie polegało na uchwaleniu takiego regulaminu dla Gminy Turawa w dniu 21 kwietnia 2006 r., a w dalszej kolejności, na podjęciu zaskarżonej obecnie uchwały, zmieniającej obowiązujący regulamin w zakresie obejmującym m.in. normatywną pojemność odpadów komunalnych dla domów jednorodzinnych oraz kwestionowaną w skardze ilość pojemników na odpady, wymaganą w poszczególnych gospodarstwach, o czym stanowi § 2 tej uchwały. Obowiązek usuwania odpadów z prowadzonego gospodarstwa domowego i zabezpieczenia regulaminowej liczby pojemników o określonej pojemności spoczywa - w pierwszym rzędzie - na właścicielu nieruchomości, a nie na firmie wywożącej odpady, zatem komentowane postanowienia uchwały nie wkraczają bezpośrednio w sferę prawną skarżącej. Normatywne potwierdzenie tego stanowiska zawiera, po pierwsze, przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, stanowiący o obowiązku właścicieli nieruchomości zapewnienia utrzymania czystości i porządku poprzez wyposażenie nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywania tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym; po drugie zaś, przepis art. 10 ust. 2 ustawy, nakładający na właścicieli nieruchomości sankcje karne za niedopełnienie opisanych obowiązków. W omawianym zakresie trudno też wyprowadzić interes prawny Spółki A z faktu posiadania zezwolenia na wywóz odpadów z terenu gminy, gdyż - jak wskazywano wcześniej - własnego, bezpośredniego interesu prawnego (uprawnienia) należy poszukiwać w przepisach prawa. Argument skargi, iż błędne określenie w uchwale ilości wymaganych pojemników w poszczególnych gospodarstwach domowych de facto "zwiększa dysproporcje pomiędzy rzeczywistymi kosztami realizacji usług a zaproponowanymi stawkami", nie świadczy o posiadaniu przez Spółkę A interesu prawnego w skarżeniu ustaleń regulaminu odnoszących się bezpośrednio do obowiązków mieszkańców wspólnoty lokalnej. Oczywiście, Sąd dostrzega, że firma realizująca usługi wywozu odpadów komunalnych jest zainteresowana w uchwaleniu przez radę gminy takich rozwiązań, które zapewnią jej jak najwyższe zyski, jednak oczekiwania firmy w zakresie uzyskania konkretnych wyników ekonomicznych swojej działalności, czy też jej zobowiązania wynikające z zawartych umów na odbiór nieczystości należy zakwalifikować jako interes faktyczny, a nie prawny, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, czyli względnie wąsko pojmowany. Już tylko marginalnie zauważyć można, że argumentacja skarżącej odnosząca się naruszenia interesu prawnego z uwagi na konieczność poniesienia kosztów zakupu i wywozu dodatkowych pojemników nie jest do końca zrozumiała, zważywszy na okoliczność stosowania (obecnie) niższych stawek niż wynikające z uchwały. Sąd podkreślał wcześniej, że do wniesienia skargi nie legitymuje stan zagrożenia naruszeniem, zatem należało wykazać w skardze, w jaki konkretnie sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu czy uprawnienia. Podsumowując, stwierdzić należy, że ze wskazanych przez skarżącą Spółkę źródeł jej interesu prawnego, a to: z faktu posiadania zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych z terenu Gminy Turawa, z umów łączących skarżącego z właścicielami nieruchomości na wywóz nieczystości oraz z treści art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy, a także - w ocenie Sądu - z żadnych innych przepisów prawa, nie sposób wyprowadzić interesu prawnego (uprawnienia) skarżącej do kwestionowania sposobu w jaki Gmina realizuje swe zadania, m.in. nakładając na mieszkańców obowiązek zabezpieczenia odpowiedniej ilości pojemników na odpady o określonych gabarytach. W tej kwestii obowiązujące przepisy prawa nie przyznały jednostkom świadczącym usługi w zakresie wywozu nieczystości, a więc i Spółce A, ochrony prawnej, a - stosownie do powiedzianego wcześniej - o powodzeniu skargi przesądzić mogło wyłącznie wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącej. W konsekwencji uznać trzeba, iż Spółka A nie była uprawniona do skutecznego wniesienia skargi na uchwałę Nr VI/34/2007 Rada Gminy Turawa z dnia 27 kwietnia 2007 r., zatem Sąd nie badał jej legalności. Skutkiem takiego stanowiska jest konieczność oddalenia skargi. Na koniec podkreślenia wymaga, co zresztą słusznie zauważył pełnomocnik Gminy, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do złożenia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu lub uprawnienia skarżącego. W tym stanie rzeczy, Sąd - działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło