II SA/Op 428/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na niewykonanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Op 187/05 postanawia odrzucić skargę. A. S. wniósł w dniu 9 czerwca 2006 r. skargę - bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu - na niewykonanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Op 187/05, uchylającego postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...], nr [...]. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 11 maja 2006 r. W piśmie z dnia 3 lipca 2006 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej, i wskazał, że z wyroku, którego niewykonanie zarzuca skarżący wynika, iż organ I instancji powinien był wydać orzeczenie w oparciu o przepisy art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego, tj. nakazać poprzedni sposób użytkowania obiektu. Przepisy te mogłyby mieć zastosowanie, jeżeli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] nadal prowadziłby postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania spornego lokalu. Jednakże obecnie, zgodnie z poczynionymi przez organ ustaleniami, postępowanie dotyczy przebudowy lokalu mieszkalnego w taki sposób, że powstała w jego miejsce pracownia cukiernicza. Organy nadzoru budowlanego były związane wyrokiem Sądu, lecz zmiana przedmiotu postępowania powoduje, że rozstrzygnięcie powyższe nie może być podstawą podejmowania działań. Dla poparcia tego stanowiska [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. przytoczył motywy wyroku NSA w Warszawie z dnia 27 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1015/98, opubl. - LEX nr 45119, wedle których "Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie orzekającym i może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego". W trakcie postępowania stwierdzono, że zmianie uległy istotne okoliczności faktyczne, bowiem ustalono, że inwestorzy wykonali samowolne roboty budowlane, a ponadto zmianie uległ także stan prawny (w wyniku nowelizacji Prawa budowlanego usunięty został przepis art. 66 pkt 3 ustawy Prawo budowlane), a co za tym idzie, organy nadzoru budowlanego muszą obecnie orzekać na podstawie innych przepisów niż wskazał Sąd. Dalej, organ podniósł, że istotną kwestią przy rozstrzyganiu skargi może być także zdefiniowanie pojęcia "niewykonanie wyroku". Z treści art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można wywieść, że niewykonanie wyroku ogranicza się wyłącznie do bezczynności organu po uprawomocnieniu się wyroku. Sposób wykonania wyroku, jakość rozstrzygnięcia wydanego w wyniku realizacji wyroku, mogą być wyłącznie przedmiotem nowej skargi do Sądu, a nie skargi na niewykonanie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział II, wezwał skarżącego do wykazania, że przed wniesieniem skargi wezwał pisemnie organ do wykonania wyroku, pouczając go jednocześnie, że powyższego należy dokonać w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono A. S. w dniu 14 sierpnia 2006 r., a w dniu 17 sierpnia 2006 r. złożył on odpowiedź do tut. Sądu. Skarżący podał, że przedstawia dowody świadczące o fakcie pisemnego wzywania organu - przed wniesieniem skargi do Sądu - do wykonania wyroku. Jako dowód przesłał: 1. pismo z dnia 26 września 2005 r. skierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., dotyczące decyzji nr [...] z dnia 28 lipca 2005 r., 2. pismo z dnia 3 lipca 2005 r. skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., zawierające żądanie wykonania wyroku WSA w Opolu z dnia 20 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 425/04, 3. pismo z dnia 14 czerwca 2006 r. skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., dotyczące postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 31 marca 2006 r., nr [...], 4. pismo z dnia 12 grudnia 2005 r., skierowane do Wojewody [...] w sprawie piekarni przy ul. [...] w P., 5. pismo z dnia 9 grudnia 2005 r., skierowane do Prokuratury Rejonowej w P. w sprawie piekarni przy ul. [...] w P., 6. pismo Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia 17 listopada 2005 r., nr [...], stanowiące odpowiedź na pismo skarżącego z dnia 30 października 2005 r. w sprawie wykonania wyroku WSA w Opolu z dnia 20 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 425/04, 7. pismo z dnia 16 sierpnia 2006 r., skierowane do [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., wzywające do wykonania "po raz kolejny" wyroku WSA w Opolu 20 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 425/04 i wyroku z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Op 187/05. W odpowiedzi na ostanie pismo skarżącego z dnia 16 sierpnia 2006 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego O. wyjaśnił, że wyroki, których wykonania się domaga, uchylały rozstrzygnięcia organów obu instancji. Wynika z tego, że w pierwszej kolejności wyroki winien wykonać Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...]. Ustosunkowując się do powyższego pisma, A. S. ponownie zarzucił, że wbrew twierdzeniom organu II instancji, wyroki WSA w Opolu nie są w dalszym ciągu wykonywane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi opartej o tę regulację jest zatem uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Oznacza to, że jeżeli strona nie wezwała organu do wykonania orzeczenia sądu, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy, jako niedopuszczalna. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w literaturze przedmiotu (patrz: Tadeusz Woś [w:] Tadeusz Woś, Hanna Knysiak – Molczyk, Marta Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis" Warszawa 2005 r., str. 481), które należy podzielić, art. 154 § 1 ustawy nie określa charakteru prawnego ani trybu wnoszenia wezwania do wykonania wyroku. "Należy więc przyjąć, że wezwanie, o którym mowa w tym przepisie, stanowi przesłankę dopuszczalności zaskarżenia sensu stricto, której niedochowanie przez skarżącego powoduje odrzucenie skargi bez możliwości jej konwalidacji. Należy również przyjąć, że do wezwania tego znajdują per analogiam zastosowanie postanowienia art. 52 § 4 ustawy. Za zastosowaniem tego przepisu per analogiam, a nie wprost, przemawia fakt, że przedmiotem skargi na podstawie art. 154 § 1 nie jest akt lub czynność organu administracji publicznej, do których odnosi się art. 54 § 4 ustawy, lecz sam stan bezczynności organu po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny. Stosownie do postanowień art. 52 § 4 in fine, należy przyjąć, że wezwanie takie może być skierowane do organu w każdym czasie po upływie ustawowego terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, a skarga może być wniesiona stosownie do postanowień art. 53 § 2.". Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić przyjdzie, że przed dokonaniem oceny zasadności skargi należało w pierwszym rzędzie ustalić, czy przed wniesieniem skargi A. S. wezwał właściwy organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Op 187/05. W odpowiedzi na wezwanie Sądu w sprawie usunięcia tego braku formalnego skargi skarżący przesłał szereg pism, z których dwa kierował do skarżonego organu, tj. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Pierwsze pismo, z dnia 26 września 2005 r., chociażby ze względu na jego datę, nie może dotyczyć niewykonania wyroku Sądu z dnia 21 marca 2006 r. Ponadto, pismo to - jak wskazano w jego treści - dotyczy decyzji nr [...] z dnia 28 lipca 2005 r. Drugie pismo, z dnia 16 sierpnia 2006 r., skierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., zawiera wezwanie do wykonania wyroku, ale zostało złożone już po wniesieniu skargi do tut. Sądu. Jak natomiast wynika jednoznacznie z treści art. 154 § 1 ustawy, wezwanie organu do wykonania wyroku powinno być czynnością uprzednią w stosunku do skargi o wymierzenie grzywny temu organowi za niewykonanie wyroku. Nie spełniają wymogów wezwania do wykonania wyroku przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. także pozostałe pisma przedstawione przez A. S., bowiem kierowane są do innych organów, takich jak: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], Wojewoda [...], Prokuratura Rejonowa w P. W związku z tym, że A. S. nie wykazał, iż przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku tut. Sądu z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Op 187/05, przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., wezwał skarżony organ na piśmie do wykonania wyroku, należało przyjąć, że nie dokonał on czynności warunkującej skuteczne wniesienie tego rodzaju skargi. W tym stanie rzeczy skargę należało odrzucić, jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy.