II SA/Op 429/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 425/04, postanawia odrzucić skargę. A. S. wniósł w dniu 9 czerwca 2006 r. skargę na niewykonanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 425/04 uchylającego postanowienie z dnia [...], znak [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...], znak [...]. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 2 sierpnia 2005 r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej i wskazał, że z wyroku, którego niewykonanie zarzuca skarżący wynika, że organ I instancji powinien był wydać orzeczenie w oparciu o przepisy art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego tj. nakazać poprzedni sposób użytkowania obiektu. Przepisy te mogłyby mieć zastosowanie, jeżeli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] nadal prowadziłby postępowanie w sprawie zmiany użytkowania spornego lokalu. Jednakże obecnie, zgodnie z poczynionymi w trakcie postępowania ustaleniami, postępowanie dotyczy przebudowy lokalu mieszkalnego w taki sposób, że powstała w jego miejsce pracownia cukiernicza. Organy nadzoru budowlanego były związane wyrokiem Sądu, jednakże zmiana przedmiotu postępowania powoduje, że rozstrzygnięcie powyższe nie może być podstawą podejmowania działań Powołano się na pogląd, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji państwowej jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie orzekającym i może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. W trakcie postępowania stwierdzono, że zmianie uległy istotne okoliczności faktyczne, (w szczególności że inwestorzy wykonali samowolne roboty budowlane) i stan prawny (w wyniku nowelizacji Prawa budowlanego usunięty został przepis art. 66 pkt 3 ustawy Prawo budowlane), a co za tym idzie organy nadzoru budowlanego muszą obecnie orzekać na podstawie innych przepisów niż wskazał Sąd. Organ wskazał też, że istotną kwestią przy rozstrzyganiu skargi może być także zdefiniowanie pojęcia "niewykonanie wyroku". Z treści art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można wywieść, że niewykonanie wyroku ogranicza się wyłącznie do bezczynności organu po uprawomocnieniu się wyroku. Sposób wykonania wyroku, jakość rozstrzygnięcia wydanego w jego wyniku wyroku, mogą być wyłącznie przedmiotem nowej skargi do sądu, a nie skargi na niewykonanie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wezwał skarżącego do wykazania, że przed wniesieniem skargi do Sądu, wezwał pisemnie organ do wykonania wyroku. Sąd pouczył A. S., że powyższego należy dokonać w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 14 sierpnia 2006 r., a w dniu 17 sierpnia 2006 r. złożył on pismo procesowe. Oświadczył w nim, że przedstawia dowody, iż przed wniesieniem skargi do Sądu wzywał organ pisemnie do wykonania wyroku. Kopie pism powołanych jako dowody przesłał w załączeniu. W kolejności są to następujące pisma: 1. pismo z dnia 26 września 2005 r. skierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., dotyczące decyzji nr [...] z dnia 28 lipca 2005 r., 2. pismo z dnia 3 lipca 2005 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o przywrócenie poprzedniego stanu użytkowania lokalu zgodnie z wyrokiem Sądu z dnia 20 czerwca 2005 r., 3. pismo z dnia 14 czerwca 2006 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., dotyczące postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 31 marca 2006 r., nr [...], 4. pismo z dnia 12 grudnia 2005 r., do Wojewody [...], w sprawie piekarni przy ul. [...] w P., 5. pismo z dnia 9 grudnia 2005 r. do Prokuratury Rejonowej w P. w sprawie piekarni przy ul. [...] w P., 6. pismo z dnia 17 listopada 2005 r., nr [...] Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego stanowiące odpowiedź na pismo skarżącego z dnia 30 października 2005 r., w sprawie wykonania wyroku WSA w Opolu z dnia 20 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 425/04, 7. pismo z dnia 16 sierpnia 2006 r., do [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wzywające do wykonania wyroku WSA w Opolu 20 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 425/04. i wyroku z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Op 187/05. W odpowiedzi na ostatnie pismo skarżącego z dnia 16 sierpnia 2006 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], replikował mu pismem z dnia 8 września 2006 r., wyjaśniając, że wyroki, których wykonania się domaga, uchylały rozstrzygnięcia organów obu instancji. Dlatego w pierwszej kolejności wyroki winien wykonać Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest zatem uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, w wypadku stanu bezczynności organu. Oznacza to, że jeżeli strona nie wezwała organu do wykonania orzeczenia sądu, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy jako niedopuszczalna. Zgodnie poglądami wyrażonymi w literaturze przedmiotu – patrz: Tadeusz Woś [w:], Hanna Knysiak –Molczyk i inni, w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis" Warszawa 2005 r., str. 481, "Skarga na podstawie art. 154 § 1 może być wniesiona "po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy (...)". Przepis ten nie określa charakteru prawnego ani trybu wnoszenia takiego wezwania. Należy więc przyjąć, że wezwanie, o którym mowa w tym przepisie, stanowi przesłankę dopuszczalności zaskarżenia sensu stricto, której niedochowanie przez skarżącego powoduje odrzucenie skargi bez możliwości jej konwalidacji. Należy również przyjąć, że do wezwania tego znajdują per analogiam zastosowanie postanowienia art. 52 § 4 ustawy. Za zastosowaniem tego przepisu per analogiam a nie wprost, przemawia fakt, że przedmiotem skargi na podstawie art. 154 § 1 nie jest akt lub czynność organu administracji publicznej, do których odnosi się art. 52 § 4 ustawy, lecz sam stan bezczynności organu po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny. Stosownie do lecz sam stan bezczynności organu po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny. Stosownie do postanowień art. 52 § 4 in fine, należy przyjąć, że wezwanie takie może być skierowane do organu w każdym czasie po upływie ustawowego terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, a skarga może być wniesiona stosownie do postanowień art. 53 § 2 ustawy.". W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, braków formalnych skargi na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 425/04 przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., a to przez wykazanie, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wzywał pisemnie organ do jej wykonania. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przesłał szereg pism, z których dwa kierował do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., na który to organ składa skargę, domagając się wymierzenia mu grzywny. Pierwsze pismo pochodzi z dnia 26 września 2005 r., a z jego treści nie wynika, że skarżący wzywał w nim [...]WINB w O. do wykonania wyżej wskazanego wyroku. Pismo to jak wskazano w jego treści dotyczy decyzji nr [...] z dnia 28 lipca 2005 r., a zatem decyzji wydanej już po wyroku WSA w Opolu z dnia 20 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/OP 425/04. Drugie pismo z dnia 16 sierpnia 2006 r. adresowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., w treści zawiera wezwanie do wykonania wyroku, ale zostało ono złożone już po wniesieniu skargi do Sądu przez A. S. o wymierzenie grzywny za niewykonanie tego wyroku, które miało miejsce w dniu 9 czerwca 2006 r. Jak natomiast wynika jednoznacznie z treści art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu, wezwanie organu do wykonania wyroku powinno być czynnością uprzednią w stosunku do wniesienia skargi o wymierzenie grzywny temu organowi za niewykonanie wyroku. Ponadto należy zauważyć, że nie spełniają wymogów wezwania do wykonania wyroku przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. także pozostałe pisma przedstawione przez A. S. Żadne z nich nie jest bowiem kierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., lecz do innych organów, takich jak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], Wojewoda [...], Prokuratura Rejonowa w P. W związku z tym, że skarżący nie wykazał, iż przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku Sądu z dnia 20 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/OP 425/04 przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., wezwał go do wykonania wyroku na piśmie, należało przyjąć, że nie dokonał on czynności warunkującej skuteczne wniesienie rozpatrywanej skargi. W związku z powyższym na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 6, ustawy skargę należało odrzucić, jako niedopuszczalną.