II SA/Op 43/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie sędzia WSA Teresa Cisyk - spr. sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant: st. sekr. sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2005r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...] 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Decyzją z dnia [...] Nr [...], Starosta [...] działając na podstawie art. 37k, art. 37l ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), odmówi przyznania S. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ cytując brzmienie art. 37l ustawy, podał, iż jednym z warunków do uzyskania żądanego świadczenia jest rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym wnioskodawca był zatrudniony. Wskazał, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy, przez przyczyny dotyczące zakładu pracy należy rozumieć rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejęcia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. Zdaniem organu, z przedstawionych w dniu rejestracji dokumentów wynika, że stosunek pracy został rozwiązany w trybie art. 42 § 3 kodeksu pracy, w związku z odmową przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy tj. zmniejszenia zatrudnienia z pełnego etatu do ½. W związku z tym organ stwierdził, że nie jest to likwidacja stanowiska pracy. Od powyższej decyzji odwołał się S. M., podając, że na koniec maja otrzymał wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy i płacy w związku ze zmianami organizacyjnymi zakładu pracy. Zakład zaproponował dalsze zatrudnienie, ale z całego na ½ etatu, którego nie przyjął w obawie o niskie dochody w sytuacji, gdy żona jest osobą niepracującą, a ponadto w obawie o późniejsze zwolnienie z tej pracy a wówczas nie otrzymywałby żadnego świadczenia. Dodał, że uzyskał informację od organu, że przyczyna podana w świadectwie pracy, jakie otrzymał nie stanowi podstawy do przyznania świadczenia przedemerytalnego, stąd wystąpił do zakładu pracy o sprostowanie tego świadectwa, po jego przedłożeniu organ dokonał odmowy przyznania świadczenia emerytalnego. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ podał, że S. M. posiada wiek 57 lat i przedłożył dokumenty potwierdzające okres uprawniający do emerytury, wynoszący 37 lat 4 miesiące. Stwierdził, że ze świadectwa pracy, z dnia 19 września 2003r., wystawionego przez pracodawcę, u którego wnioskodawca był zatrudniony ponad 6 miesięcy, wynika, że rozwiązanie nastąpiło na podstawie art. 42 § 3 k.p., z powodu zmniejszenia zatrudnienia z pełnego do ½ etatu. Organ przywołał pismo pracodawcy z dnia 2 grudnia 2003r., z którego wynikało, że otrzymane przez skarżącego poprzednie świadectwo pracy z dnia 29 sierpnia 2003r., posiadało zapis o rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (art. 30 § 1 – zmiany organizacyjne), ale zawierało błędy prawne. Organ powtórzył, że S. M. zostało wręczone wypowiedzenie zmieniające w dniu 30 maja 2003r., i w ustawowym terminie strona nie przyjęła proponowanych warunków. Organ ponadto stwierdził, że jeżeli S. M. kwestionuje zapis dotyczący podstawy rozwiązania stosunku pracy, to może wystąpić do sądu pracy z powództwem o ustalenie czy rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W skardze do sądu S. M. podniósł, że powyższa decyzja jest dla niego krzywdząca i jego zdaniem niezgodna z prawem. Uważa bowiem, że został zwolniony z przyczyn dotyczących zakładu, a że takiego zapisu zwalniający zakład nie dokonał w świadectwie pracy, nie może wpłynąć na odmowę przyznania świadczenia przedemerytalnego. Do skargi dołączył kserokopie pierwszego i drugiego zmienionego świadectwa pracy; wypowiedzenia umowy o prace; zaświadczenia, ze otrzymał odprawę w związku ze zwolnieniem z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Nadmienił, że nie może zwrócić się do sadu pracy o sprostowanie świadectwa pracy, z powodu upływu terminu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Na wstępie odnotować trzeba, że zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, przy czym rozważa prawo obowiązujące w dniu jej wydania jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji. Rozstrzygnięcia w decyzjach odmownych, w rozpatrywanej sprawie wydane zostały w trybie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 ze zm.). Matrianoprawną podstawą rozstrzygania w sprawie uprawnienia skarżącego do świadczenia przedemerytalnego stanowił przepis art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), zwanej dalej ustawą, natomiast prawną formą rozstrzygnięcie w przedmiocie tegoż świadczenia jest decyzja administracyjna - art. 104 kpa. W myśl art. 37k ust. 1 ustawy, świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego, jeżeli spełniła chociaż jeden z pięciu warunków wymienionych w pkt. 1-5 tego ustępu, a mianowicie: "1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4. W tym miejscu należy stwierdzić, że organy oby instancji pomimo, że przywołały w podstawie prawnej art. 37 k ust. 1 ustawy, oraz przytaczały w uzasadnieniu treść powyższych pięciu warunków, to jednak nie wskazały, na którym z warunków oparły rozstrzygniecie. Jeżeli przepis stanowiący podstawę prawną decyzji jest podzielony na wewnętrzne jednostki redakcyjne (ustępy, punkty lub paragrafy albo innego rodzaju jednostki redakcyjne), to konieczne jest wskazanie w decyzji odpowiedniej jednostki redakcyjnej tego przepisu (zob. teza druga wyroku NSA z 24 maja 1983r., II S.A. 20/83 – ONSA 1983, nr 1, poz. 36). Jednakże takie uchybienie jest wadą decyzji, ale nie wpływa na jej ważność. Mając na uwadze wiek skarżącego oraz podany przez organ odwoławczy okres uprawniający do emerytury, który nie jest kwestionowany, do dalszych rozważań w rozpoznawanej sprawie należało przyjąć warunek z art. 37k ust. 1 pkt. 2 ustawy. Okolicznością sporną w niniejszej sprawie z art. 37k ust. 1 pkt 2 jest kwestia rozwiązania stosunku pracy z przyczyny dotyczącej zakładu pracy. Organy obu instancji zgodnie stwierdziły, iż stosunek pracy ze skarżącym został rozwiązany nie z przyczyn dotyczących zakładu pracy, a zatem nie z przyczyny wymaganej tym przepisem. Powyższe arbitralne stwierdzenie, organ I instancji oparł na postawie, jak wskazał w uzasadnieniu, "..z przedstawionych w dniu rejestracji dokumentów..", bez konkretnego ich wskazania. Organ odwoławczy natomiast, na tę okoliczność przywołał w uzasadnieniu świadectwo pracy z dnia 29 sierpnia 2003r. i z 19 września 2003r., oraz pismo ostatniego pracodawcy z dnia 2 grudnia 2003r. Zwrócić należy uwagę w rozpoznawanej sprawie, na uzasadnienie zaskarżonej decyzji, bowiem z tej integralnej części decyzji powinien wynikać tok rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywy rozstrzygnięcia. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym, bowiem strony maja prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. W uzasadnienie należy najpierw podać fakty, które organ administracji uznał za udowodnione, a dopiero później dokonać oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle konkretnych przepisów prawa oraz wskazać, jaki związek zachodzi między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zgodnie wskazały, że tryb zaproponowanej zmiany warunków zatrudnienia skarżącego w związku ze zmianami organizacyjnymi w zakładzie pracy jest okolicznością bezsporną i nie uległ zmianie do czasu ustania stosunku pracy. Tą okoliczność potwierdza przywołane w uzasadnieniu decyzji pismo z dnia 29 maja 2003r., oraz z dnia 2 grudnia 2003r., pochodzące od ostatniego pracodawcy tj. Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w C. Ponieważ skarżący odmówił przyjęcia nowych warunków, nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę. Zasygnalizować warto, że przejęcie nowych warunków lub odmowa przyjęcia zaproponowanych warunków pracy i płacy rodzi dalsze następstwa związane ze stosunkiem pracy, natomiast nie ulega zmianie przyczyna wypowiedzenia zmieniającego. Skarżący przedstawił organowi dwa świadectwa pracy otrzymane od wskazanego wyżej pracodawcy, w związku z ustaniem stosunku pracy. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominął kwestię porównania i oceny tych dwóch dokumentów, w przedmiocie przyczyny rozwiązania stosunku pracy, oraz nie podał powodów, dla których odmówił wiarygodności dowodu jednemu z nich, co jest istotne w świetle obowiązującej zasady prawdy obiektywnej, wynikającej z art. 7 kpa. Obowiązkiem bowiem organu jest nie tylko dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 kpa), ale również dokonanie swobodnej ocena dowodów (art. 80 kpa). Organ administracji publicznej w ramach zasady swobodnej oceny dowodów, zobowiązany jest do analizy całego materiału dowodowego i na podstawie rozpatrzenia wszystkich zebranych dowodów w sprawie, a zatem kompletnego materiału dowodowego przy uwzględnieniu ich wzajemnych powiązań i relacji powinien sformułować ocenę konkretnego dowodu. W rozpoznawanej sprawie, z uzasadnień zaskarżonych decyzji nie wynika, aby przedłożone świadectwa wraz z przywoływanymi dokumentami zostały porównane i ocenione, w szczególności w zakresie spornej kwestii. Pominięcie tak istotnych czynności wyjaśniających skutkuje uznaniem, iż organ dopuścił się naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji wyjaśnienia rozstrzygnięcia, z pominięciem analizy materiału dowodowego i przedstawienia własnego stanowiska w sprawie z podaniem motywów przyjętego stanowiska, stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa. Mając na uwadze podane okoliczności w zakresie uchybienia zasadom procedury administracyjnej w rozpoznawanej sprawie, wskazania do dalszego postępowania dla organu wynikają wprost z wyżej przedstawionych rozważań, przy uwzględnieniu przepisów rozdz. 22 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U . Nr 99, poz. 1001 ze zm.). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została bez oceny okoliczności istotnej dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcia w punkcie drugim i trzecim wyroku dokonano na podstawie art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.