II SA/Op 446/10
WyrokWSA w Opolu2010-11-09
Skład orzekający: Grażyna Jeżewska, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie reklam z okien i przemieszczenie regałów w celu zapewnienia prawidłowego oświetlenia światłem dziennym sali sprzedaży sklepu spożywczo-przemysłowego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego narusza przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 138 § 1 K.p.a., ponieważ organ ten nie rozpoznał sprawy ponownie merytorycznie, nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania, a także nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących tego, czy sala sprzedaży jest pomieszczeniem stałej pracy, oraz jakie są wymagania dotyczące oświetlenia dziennego na poszczególnych stanowiskach pracy. Brak tych ustaleń uniemożliwia ocenę legalności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej właścicielom sklepu usunięcie reklam z okien i przemieszczenie regałów w celu zapewnienia prawidłowego oświetlenia światłem dziennym sali sprzedaży. Skarżący kwestionowali tę decyzję, argumentując, że ograniczenie światła dziennego jest korzystne dla towarów, a pracownicy mają możliwość zmiany miejsca pracy. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. Sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi D. Ś. i B. Ś. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu na rzecz D. Ś. i B. Ś. kwotę 474 ( czterysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia [...] , nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Opolu z dnia [...], nr [...], nakazującą D. i B. Ś., właścicielom sklepu spożywczo-przemysłowego, zapewnienie prawidłowego oświetlenia światłem dziennym sali sprzedaży poprzez usunięcie z powierzchni okien reklam ograniczających wydatnie dostęp światła dziennego oraz poprzez przemieszczenie regałów z towarami ustawionych przy oknach, w terminie do 30 września 2010r. Jako podstawę prawną wydanego w tym punkcie nakazu organ wskazał art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 214 § 2 Kodeksu pracy oraz § 3, § 15, § 25 oraz § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W uzasadnieniu organ podniósł, że w czasie przeprowadzanej kontroli inspektor pracy zwrócił uwagę na fakt, że do sali sprzedaży będącej miejscem stałej pracy sprzedawców mocno ograniczony jest dostęp światła dziennego. Sytuacja ta jest wynikiem umieszczania na szybach okien reklam. Ponadto również ustawienie regałów z towarami przy oknach wpływa wydatnie na ograniczenie dostępu światła dziennego do sali sprzedaży. W tej sytuacji inspektor uznał, że zasadne jest wydanie decyzji zmierzającej do zapewnienia w sali sprzedaży właściwego oświetlenia światłem dziennym.
W odwołaniu od pkt 6 decyzji, D. i B. Ś., kwestionując jej rozstrzygnięcie podnieśli, że w części samoobsługowej występuje ograniczenie oświetlenia światłem dziennym, co jest korzystne dla rozmieszczonych na półkach towarów. Oświetlenie w części samoobsługowej realizowane jest przez 18 opraw świetlówkowych o dziennej barwie światła, a ostatnie jego pomiary wskazują zgodność z normami. Nadto wskazywali, że każdy pracownik w ciągu dnia pracy ma możliwość zmiany miejsca pracy z pracy w części samoobsługowej na obsługową oraz pracę
w punkcie ksero, gdzie występuje oświetlenie światłem dziennym. Odwołujący podnieśli nadto argument dotyczący konieczności poniesienia kosztów związanych z przebudową lad chłodniczych. Do odwołania dołączony został szkic pomieszczeń sklepowych.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Okręgowy Inspektor Pracy
w Opolu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawił poczynione ustalenia oraz zarzuty zawarte w odwołaniu. Wskazując na kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 241 § 2 K.p. pracodawca zobowiązany jest utrzymywać obiekt budowlany w odpowiednim stanie technicznym, w tym i jego pomieszczenia. Pomieszczenia przeznaczone na pobyt pracowników, w których wykonywana jest praca są stosownie do 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp pomieszczeniami pracy. Pomieszczeniem zaś stałej pracy jest pomieszczenie, w którym łączny czas przebywania tego samego pracownika w ciągu jednej doby przekracza
4 godziny. Dalej wskazując na § 15, § 25 oraz § 26 ust. 2 rozporządzenia stwierdził, że pracodawca zobowiązany jest w ramach obowiązku zapewnienia pracownikowi bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, zabezpieczyć m.in. naturalne lub sztuczne oświetlenie. Oświetlenie dzienne na poszczególnych stanowiskach pracy powinno być dostosowane do rodzaju wykonywanych prac i wymaganej dokładności oraz powinno spełniać wymagania określone w Polskie Normie. Uzasadniając nadto rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że pracodawca nie zapewnia dopływu światła dziennego do sali sprzedaży, która jest pomieszczeniem stałej pracy dla pracowników, pomimo stwierdzonej przez inspektora pracy właściwej proporcji okien
w stosunku do powierzchni podłogi, o której mowa w § 57 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podkreślono, że pracodawca może w pomieszczeniach pracy stałej stosować wyłącznie oświetlenie elektryczne pod warunkiem, że uzyska na to zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydanego w porozumieniu inspektorem pracy. W dniu kontroli strona nie przedstawiła kontrolującemu takiej zgody. Wyznaczony przez inspektora termin umożliwia wykonanie pracodawcy zaskarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, D.
i B. Ś. zarzucili naruszenie ich interesu prawnego poprzez błędne ustalenie, że skarżący nie zapewniają dopływu światła dziennego do sali sprzedaży, która jest pomieszczeniem stałej pracy oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 214 § 2 Kp., § § 3, 15, 25 i 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. poprzez przyjęcie, że skarżący poprzez niezapewnienie dopływu świtała dziennego do sali sklepowej, która jest pomieszczeniem stałej pracy pracowników nie zapewniają pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7,11, 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie, że pracownicy skarżącego mają możliwość zmiany miejsca pracy z części samoobsługowej na pracę w części niesamoobsługowej oraz w usługach ksero, gdzie jest oświetlenie naturalne, nieuwzględnienie faktu, że ograniczenie dopływu światła dziennego do sali sprzedaży korzystnie wpływa na przechowywane na regałach towary, jak i faktu, że konieczność dostosowania pomieszczeń do wymogów określonych w nakazie zmniejszy wydatnie powierzchnię sklepu oraz wymaga poniesienia przez skarżących znacznych nakładów finansowych. Zarzucili skarżący także naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Wskazując na powyższe żądali uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Nadto wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu dowodzili skarżący, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom zawartym w art. 107 § 3 K.p.a. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego sądu Administracyjnego skarżący wskazywali, że niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących organ odwoławczy nie ustosunkował się w swej decyzji do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza do tego, że w pomieszczeniu pracy pracownicy mają możliwość wykonywania pracy zarówno w pomieszczeniu o świetle dziennym, jak i sztucznym, a także posiadają możliwość swobodnego przemieszczania się i zmieniania stanowiska pracy. Pracodawca zobowiązany jest zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy zarówno poprzez dobre oświetlenie tj. wymagany poziom natężenia oświetlenia, ale także poprzez jednoczesne zapewnienie podstawowych potrzeb pracownika jak wygoda widzenia, wydolność wzrokowa oraz bezpieczeństwo. Te wszystkie potrzeby pracowników zostały zapewnione przez pracodawcę, a zatem nie sposób dopatrzyć się w niniejszej sprawie naruszeń przepisów bhp. Nadto skarżący zarzucili nie wskazanie przez organ w decyzji Polskiej Normy dotyczącej stosowania światła dziennego, pomimo wskazania na nią.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł
o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Na zasadzie natomiast art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona w niniejszej sprawie, z uwzględnieniem powyższych zasad, kontrola zaskarżonej decyzji, pomimo legalności działań organów rozpoznających sprawę, wymagała stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa.
Na wstępie koniecznym jest przypomnienie, że wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Stosownie do treści art. 138 § 1 K.p.a., rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego może polegać na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i w tym zakresie wydaniu orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchyleniu tej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, bądź też umorzeniu postępowania odwoławczego. Istota, bowiem administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu sprawy, nie zaś tylko na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. NSA w wyroku z 14 sierpnia 1987r., sygn. akt IV SA 385/87, podkreślał, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony
i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Co więcej organ odwoławczy nie może ograniczać się do rozpoznania sprawy z daty wydania decyzji przez organ
I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpoznawania odwołania. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy także podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W myśl art. 136 K.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją, co do istoty, czyli orzeczenia, co do tych interesów prawnych lub obowiązków, które legitymowały określone osoby i podmioty prawa do udziału
w postępowaniu jako strony (art. 104 K.p.a.).
W konsekwencji, w myśl powyższych uwag, decyzję organu II instancji uznać należy za naruszające przepisy postępowania administracyjnego.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w treści odwołania,
a w szczególności dotyczących tego, że pracownicy skarżącego mają możliwość przemieszczania się z części samoobsługowej, która oświetlana jest światłem elektrycznym do części niesamoobsługowej i punktu ksero oświetlanych światłem dziennym. Taki sposób wyartykułowania zarzutów prowadzić winien organ odwoławczy do stwierdzenia, że skarżący w istocie poprzez zamieszczenie w treści odwołania tak sformułowanego zarzutu kwestionują przyjęte ustalenie, że pracownicy zatrudnieni na poszczególnych zmianach roboczych w istocie nie świadczą pracy przez ponad 4 godziny w ciągu doby w części samoobsługowej. Natomiast zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003r., Nr 16, poz. 1650 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, przez pomieszczenia stałej pracy rozumie się pomieszczenie pracy, w którym łączny czas przebywania tego samego pracownika w ciągu jednej doby przekracza 4 godziny. Z powyższego wynika, że pracownik winien przebywać w tym miejscu w ciągu doby ponad 4 godziny dziennie. Odnosząc, zatem powyższy przepis do niniejszej sprawy, a to specyfiki pomieszczenia pracy, które niejako składa się z dwóch części i co zostało ustalone w trakcie przeprowadzonej kontroli, a także wynika
z dołączonego do odwołania szkicu pomieszczeń, organy winny ustalić w sposób bezsporny, czy jakikolwiek z pracowników przebywa w części samoobsługowej ponad 4 godziny w ciągu doby, a zatem czy ta część pomieszczenia pracy odpowiada pojęciu pomieszczenia stałej pracy. Takich ustaleń w niniejszej sprawie zabrakło, nie tylko przed organem I instancji, ale nie poczynił ich również organ odwoławczy, pomimo zarzutu odwołania.
Istotne znaczenie w sprawie ma również i to, że organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji podkreślał, w ślad za dokonanymi ustaleniami, że dopływ światła dziennego do sali sprzedaży będącej miejscem stałej pracy sprzedawców jest mocno ograniczony. Organ natomiast odwoławczy z niewiadomych przyczyn, na podstawie zebranych materiałów i dowodów przez organ I instancji, przyjął, że:" W przedmiotowej sprawie pracodawca nie zapewnia dopływu światła dziennego do sali sprzedaży, która jest pomieszczeniem stałej pracy dla pracowników, mimo stwierdzonej przez inspektora pracy właściwej proporcji powierzchni okien w stosunku do powierzchni podłogi (...)." Organ odwoławczy, zatem bez uzupełnienia materiału dowodowego i przyjęciu za własne ustaleń stanu faktycznego poczynionego przez organ I instancji, odmiennie uznał, że całość sali sprzedaży, która stanowi miejsce stałej pracy sprzedawców nie ma zapewnionego w ogóle dopływu światła dziennego. Przyjęcie powyższego nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym i tym samym jest nieuprawnionym twierdzeniem, które stanowi błąd w ustaleniach stanu faktycznego, który to może mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, przy czym nie znajduje ono także rozwinięcia
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Strona zatem nie jest w stanie stwierdzić na podstawie jakiego materiału dowodowego organ II instancji dokonał innych ustaleń stanu faktycznego.
Zgodzić należy się z organami administracji, że stosownie do art. 214 § 2 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany utrzymywać obiekty budowlane
i znajdujące się w nich pomieszczenia pracy, a także tereny i urządzenia z nimi związane w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Zaś pomieszczenia pracy i ich wyposażenie powinny zapewniać pracownikom bezpieczne
i higieniczne warunki pracy. W szczególności w pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie naturalne i sztuczne, odpowiednią temperaturę, wymianę powietrza oraz zabezpieczenie przed wilgocią, niekorzystnymi warunkami cieplnymi
i nasłonecznieniem, drganiami oraz innymi czynnikami szkodliwymi dla zdrowia
i uciążliwościami (§ 15 ust.1rozporządzenia). Jednakże nie sposób nie zauważyć, że stosownie do § 25 rozporządzenia w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji, a na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego pracodawca uzyskał zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydaną w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy. Przepis ten nie stanowi, jednak jakie parametry winno spełniać oświetlenie dzienne. Przypomnieć
w tym miejscu wypada, że z protokołu kontroli wynika, że w sali sprzedaży w części obsługowej i punkcie ksero jest zapewnione oświetlenie dzienne. Zatem jeśli przyjąć tak jak to uczyniły organy obu instancji, że cała sala sprzedaży jest jednym stałym miejscem pracy wszystkich pracowników to należało stwierdzić, że skarżący zapewnia dopływ światła dziennego do sali sprzedaży, ujmowanej jako całość. § 26 ust. 1 rozporządzenia statuuje zaś obowiązek pracodawcy dostosowania oświetlenia dziennego na poszczególnych stanowiskach pracy odpowiednio do rodzaju wykonywanych prac i wymaganej dokładności oraz wymagań określonych w Polskiej Normie. Zatem aby możliwym było zastosowanie normy wynikającej z powyższego przepisu organy winny ustalić konkretnie, na których stanowiskach stałej pracy brak jest
oświetlenia dziennego i jakie wymagania, wynikające konkretnie, z jakiego przepisu
z jego zacytowaniem, oświetlenie dzienne w miejscu stałej pracy winno spełniać. Ustaleń w tym zakresie organy obu instancji nie poczyniły. Przytoczenie przez organ odwoławczy przepisu § 26 ust. 1 rozporządzenia, które odsyła m.in. do nieobowiązującej już Polskiej Normy – PN-71/B-02380 (Dz.U. z 1999r., Nr 22, poz. 209) dotyczącej oświetlenia wnętrz światłem dziennym nie pozwala skarżącemu na polemikę z twierdzeniami organu odwoławczego, że nie zapewnia on dopływu światła dziennego do sali sprzedaży. Zgodzić należy się ze skarżącym, że organ winien wskazać, jakie jest właściwe natężenie oświetlenia dziennego i z jakiego przepisu ta wielkość wynika.
W tym miejscu dostrzec należy także, że Polskie Normy nie są same przez się przepisami bhp (przepisami prawa pracy), a zatem ich brak powoduje sięgnięcie do określonych reguł prawnych i pozaprawnych wskazujących sposób wykonania zadania dotyczącego zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków. Na pracodawcy ciąży, bowiem obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników poprzez zapewnienie właściwych warunków pracy odpowiednio dostosowanych do rodzaju wykonywanych prac i wymaganej dokładności. Z lektury akt administracyjnych nie wynika natomiast jakie czynności i przez jaki okres czasu w ciągu doby wykonują poszczególni pracownicy skarżącego w części samoobsługowej i o jakim natężeniu winno być światło dzienne, aby było odpowiednie do wykonywanej pracy (czynności),
a zatem czy dopływ światła dziennego jest wystarczający czy też nie do wykonania tych czynności.
Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) w § 57 ust. 1 przewidują, że pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy, jednakże organ nie analizował kwestii dostosowania wymogu istnienia oświetlenia dziennego o określonym przynajmniej minimalnym natężeniu do przeznaczenia tego pomieszczenia i jego funkcji.
Zauważyć należy, iż w toku postępowania administracyjnego na organie administracji publicznej stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., ciąży obowiązek pojęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza to zatem, iż to organ administracji publicznej, a nie strona postępowania ma obowiązek podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto to organ właśnie administracji publicznej jako podmiot kierujący postępowaniem, a nie strona postępowania, obowiązany jest, zgodnie z art. 77 K.p.a., w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy. (por wyrok WSA w Warszawie z 09.04.2004r., II SA 1631/03; podobnie wyrok NSA z 23.04. 2002r., sygn.
I SA 274/02; wyrok NSA z 01.04.2002r., sygn. V SA 115/01). Pod pojęciem materiał dowodowy rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóki organ nie ustali czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił, czy też nie w rozpoznawanej sprawie. W przedmiotowej sprawie wymóg ten dotyczył ustalenia, czy pomieszczenia w których świadczą pracę pracownicy skarżącego zapewniony jest dopływ światła dziennego, czy też nie, czy są to stałe miejsca pracy pracowników oraz czy pracodawca realizuje ciążący na nim obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników poprzez zapewnienie właściwych warunków pracy odpowiednio dostosowanych do rodzaju wykonywanych prac i wymaganej dokładności
(część samoobsługowa i obsługowa), w zakresie oświetlenia światłem dziennym. Nadto organ winien w sposób jednoznaczny wskazać na normę prawną, która winna znaleźć zastosowanie w sprawie, a w szczególności jakie winno być prawidłowe oświetlenie dzienne (o jakim natężeniu) oraz dokonać analizy wymogu zapewnienia oświetlenia dziennego przy uwzględnieniu przeznaczenia tego obiektu (sali sprzedaży).
Zauważyć należy także, iż wyrazem prawidłowo przeprowadzonego przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego dla rozstrzygnięcia sprawy jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik.
Zgodnie z art. 107 § 1 i 3 Kpa decyzja organu powinna min. zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno
w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie zaś prawne winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższe oznacza, iż zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej
i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają, którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. To wszystko kryje w sobie właśnie formuła art. 107 § 3 K.p.a. Zaskarżona decyzja z tego punktu widzenia jest wadliwa, bowiem nie wyjaśnia z jakich przyczyn organ II instancji uznał, że skarżący nie zapewnia dopływu światła dziennego do sali sprzedaży, ani też jakie natężenie winno mieć światło dzienne, ani też czy koniecznym jest w związku z tym usunięcie z wszystkich okien
w części samoobsługowej reklam, czy też nie.
Mając powyższe na uwadze, wobec naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a., 107 § 3, oraz art. 138 § 1 K.p.a. ,niemożliwym było stwierdzenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na zakończenie wskazać należy, że Sąd nie rozpoznał wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, a to ze względu na sprawność postępowania administracyjnego
i ekonomię procesową. Powyższe wynika z faktu, że terminy posiedzeń niejawnych zbliżone są do terminów rozpraw.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło