II SA/Op 459/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. B. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 8 marca 2010 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Nysy z dnia 29 stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Skarżący wystąpił w toku sprawy o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od uiszczania kosztów postępowania sądowego. Wraz z pismem referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 10 lutego 2010 r. przesłano skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wzywając do jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie powyższe zostało przesłane na adres wskazany w skardze i pod tym adresem skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 15 lutego 2010 r. - co wynika z adnotacji na zwrotnym pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki (K.51). Pomimo upływu zakreślonego terminu, skarżący nie złożył wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 8 marca 2010 r., wniosek A. B. pozostawił bez rozpoznania. Pismem nadanym pocztą w dniu 18 marca 2010 r. (data stempla pocztowego) A. B. wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia, w którym zawarł również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu przyznał, iż z uwagi na brak czasu nie zdołał w zakreślonym przez sąd terminie zgromadzić dokumentów wskazanych we wniosku, bowiem w tym samym czasie zajmował się sprawami wszczętymi przez niego, przed Sądem Rejonowym w Nysie o wznowienie postępowania sądowego w przedmiocie rozgraniczenia oraz o odszkodowanie. Wskazał ponadto, iż sprawy te były dla niego najważniejsze i na nich też głównie się skoncentrował. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Uwzględniając okoliczność, że pismo skarżącego zawierające sprzeciw zostało złożone w ustawowym terminie siedmiu dni, przewidzianym do wniesienia sprzeciwu na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, sprzeciw może podlegać rozpoznaniu przez Sąd. Na zasadzie art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy od razu wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 243 i nast. P.p.s.a., na wniosek strony postępowania sądowoadministracyjnego może być przyznane jej prawo pomocy, lecz tylko wówczas, gdy spełni określone przesłanki warunkujące przyznanie tego prawa. W pierwszej kolejności należy jednak spełnić przesłanki formalne, do których zalicza się złożenie wniosku na urzędowym formularzu i wypełnienie go według zasad określonych w pouczeniu. Stosownie bowiem do treści art. 252 § 2 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany, a wzór formularza wniosku określony został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Pouczenie o sposobie wypełnienia wniosku zostało zamieszczone na ostatniej stronie formularza. Natomiast w myśl art. 257 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Jak wskazano wyżej, wezwanie do wypełnienia i przesłania formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 15 lutego 2010 r., a zatem siedmiodniowy termin przysługujący stronie upłynął z dniem 22 lutego 2010 r. W zakreślonym przez sąd terminie skarżący, nie złożył w sądzie wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dlatego wniosek ten należało pozostawić bez rozpoznania, nie dokonując przy tym jego merytorycznej oceny co do możliwości przyznania prawa pomocy we wnioskowanym wyżej zakresie. Odnosząc się do zawartego w sprzeciwie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy zauważyć, że zgodnie z art. 86 § 2 P.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków z zakresie postępowania sądowego. Należy wskazać również, iż pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie pozbawia strony możliwości ponownego złożenia wniosku o przyznanie tego prawa (por. pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt I FZ 161/08, opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 479135). Przyznanie jej prawa pomocy na podstawie kolejnego wniosku wywiera jednak skutki dopiero od wydania postanowienia w tym przedmiocie. Z tych względów, na podstawie art. 257 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.