II SA/Op 46/13

PostanowienieWSA w Opolu2013-03-05

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, początkujący przedsiębiorca z niskimi dochodami i utrzymujący się wraz z matką, której jedynym źródłem dochodu jest emerytura, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja materialna, uwzględniająca niskie dochody z działalności gospodarczej i emerytury matki, a także konieczne wydatki na utrzymanie, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo pewnych niejasności w dokumentacji, ogólny obraz finansowy wskazuje na brak możliwości pokrycia opłat sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący K. N. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną, niskie dochody z działalności gospodarczej i emeryturę matki, a także konieczne wydatki. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Przedmiotem skargi K. N., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 października 2012 r., nr [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu wraz z odsetkami. Na skutek wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wezwano skarżącego pismem z dnia 17 stycznia 2013 r., do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym do dokonania ww. czynności, skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje żądanie podał, że jest początkującym przedsiębiorcą gospodarczym, którego dochód w roku 2012 wyniósł 2.490,16 zł (207,50 zł miesięcznie) przy kosztach uzyskania przychodu 9.604,84 zł. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką, której jedynym źródłem dochodu jest emerytura w wysokości 1.115,21 zł. Konieczne wydatki comiesięczne jakie ponosi rodzina skarżącego, to wydatki za media lokalowe (czynsz – 230,16 zł, energia elektryczna – ok. 100 zł, telewizja – 35,70 zł, gaz (c.o. gazowe) – ok. 230 zł w sezonie zimowym i 100 zł – poza sezonem grzewczym). Skarżący oświadczył, że jego rodzina posiada mieszkanie o powierzchni 34 m² i nie wykazał innych składników majątkowych, ani dodatkowych źródeł dochodu. Do akt sprawy dołączył kserokopie: zeznania podatkowego za 2012 r., decyzji z dnia 1 marca 2012 r. o waloryzacji emerytury matki, faktur i rachunków z tytułu czynszu, opłaty za energię elektryczną, telewizję kablową i gaz. W piśmie z dnia 14 lutego 2013 r., będącego odpowiedzią na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia złożonego wniosku , skarżący oświadczył, że członkowie jego gospodarstwa domowego nie korzystają z pomocy finansowej osób trzecich lub ze wsparcia opieki społecznej. Przedłożył także wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, tj. osobistego i z działalności gospodarczej wnioskodawcy za ostatnie dwa miesiące, a także matki za miesiąc listopad 2012 r. i styczeń 2013 r. Dodał, że historia transakcji na wyciągu za okres grudzień 2012 r. jest tożsama z przedłożonymi do akt wyciągami. Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." referendarz sądowy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie zatem do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. powinien był wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego, należy natomiast rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, znajdującej się na stronie internetowej NSA: www.ortzeczenia.gov.pl). Zdaniem rozpoznającego wniosek skarżący dokonał powyższego, a ocenę w sprawie referendarz oparł na podstawie złożonych oświadczeń na urzędowym formularzu wniosku, jak również na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie. Skarżący przedłożył bowiem kserokopie zeznania podatkowego, decyzji o przyznaniu emerytury, dokumentów potwierdzających dokonanie opłat z tytułu mediów lokalowych i wyciągi bankowe. Z informacji uzyskanych z ww. dokumentów wynika, że skarżący i jego matka uzyskują dochód miesięczny z tytułu emerytury (1.115,21 zł netto) i z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (207,50 zł netto), w łącznej wysokości 1.322,71 zł. Ponadto, z wyciągu bankowego matki skarżącego z miesiąca stycznia 2013 r. wynika, że w dniu 7 stycznia 2013 r. otrzymała ona przelew na kwotę 817,70 zł. Z zapisu dokonanego na wyciągu odnotowano, że jest to należność z tytułu wynagrodzenia za miesiąc grudzień 2012 r. Na wyciągu z miesiąca listopada 2012 r. taki dochód nie widnieje, natomiast wyciąg z miesiąca grudnia 2012 r. nie został przez skarżącego przedłożony. W piśmie z dnia 14 lutego 2013 r. skarżący oświadczył, że brakujący wyciąg jest "tożsamy" z załączonymi wyciągami, nie odniósł się jednakże do różnicy wynikającej z miesięcznych wpływów na rachunek. Wobec faktu, że skarżący nie określił jednoznacznie czy wynagrodzenie matki w wysokości 817,70 zł jest stałym, comiesięcznym dochodem, czy też jednorazowym zasileniem finansowym, a ponadto uwzględniając okoliczność, że wynagrodzenie to zostało wypłacone w najbardziej zbliżonym czasie do daty rozpoznawania wniosku, czyli najbardziej aktualnym, referendarz postanowił zaliczyć je jako dochód rodziny. Po analizie referendarz uznał więc, iż przy dochodach 2.140,42 zł netto uzyskiwanych w skali miesiąca oraz kosztach dotyczących utrzymania lokalu mieszkalnego (ok. 500 zł) i innych niezbędnych dla zapewnienia prawidłowej egzystencji dwuosobowej rodziny (koszty zakupu żywności, środków higienicznych, sanitarnych, ubrań, itp.), skarżący nie jest w stanie wygenerować środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych. Zwłaszcza wobec okoliczności, która znana jest referendarzowi z urzędu, że skarżący wniósł pięć skarg do tut. Sądu, od których zobowiązany został do uiszczenia wpisów. Poza tym, jak wynika z przedłożonego oświadczenia, skarżący nie posiada również majątku mogącego przysporzyć mu określone pożytki i tym samym powiększyć potencjał finansowy jego gospodarstwa domowego. Z powyższych względów za zasadne należało przyjąć stanowisko, iż skarżącemu należy udzielić prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co referendarz sądowy orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło