II SA/Op 460/06

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 2 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. i A. L. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości sprawy dotyczącej rozbiórki budowli na skutek wniosku skarżącej A. L. z dnia 3 września 2007 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu od skargi oraz wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 września 2006 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia 2. zwolnić skarżącą A. L. od kosztów sądowych, w zakresie niewymienionym w punkcie 1 3. ustanowić skarżącej A. L. adwokata. Przedmiotem skargi K. G. i A. L. jest postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...], utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o przekazaniu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim, zgodnie z właściwością określoną w art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, interwencję K. G., wyrażoną w piśmie z dnia 10 marca 2006 r. w sprawie wykonania przez M. i M. S., robót rozbiórkowych muru ogrodzeniowego usytuowanego w granicy działek nr A i B w S. Od powyższej skargi został uiszczony w dniu 3 sierpnia 2006 r. wpis sądowy w kwocie 100 zł. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 15 lutego 2007 r. (sygn. akt II OZ 102/07) oddalił zażalenie skarżących na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 września 2006 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, które to zażalenie zostało opłacone w dniu 16 października 2006 r., wpisem sądowym w kwocie 100 zł. Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i określił, że postanowienie to nie podlega wykonaniu w całości. W dniu 6 września 2007 r. do Sądu wpłynął wniosek A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała na złą sytuację materialną, wynikającą z uzyskiwania niskich dochodów oraz złego stanu zdrowia członków jej rodziny. Wskazała, że nie pracuje zawodowo, ponieważ opiekuje się dwojgiem schorowanych dziadków oraz wychowuje syna. Podała, że wraz z matką pragnęła uruchomić na swojej posesji działalność "ośrodka rehabilitacji" i w tym celu zakupiła sprzęt rehabilitacyjny, który jest zmuszona obecnie sprzedawać z powodu złej sytuacji finansowej rodziny. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką oraz niepełnoletnim synem. Źródłami miesięcznego dochodu rodziny są: renta matki w kwocie 602,74 zł oraz alimenty świadczone na rzecz syna w kwocie 400 zł. Skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości (domu) o pow. 274 m², posiada sprzęt rehabilitacyjny, posiada także znaczki filatelistyczne, których sprzedaż stanowi źródło dochodu uzupełniające jedynie środki utrzymania niezbędne do dokonywania opłat podstawowych, tj. woda, prąd, paliwo do jedenastoletniego auta marki "[...]". Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ustawą, zważono co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy, prawo pomocy może być przyznane: - w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 ustawy obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków lub - w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej. Ustawodawca w art. 246 § 1 określił przesłanki udzielenia prawa pomocy osobie fizycznej, stanowiąc, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowym utrwalony został pogląd, że zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy powinna być rozpatrywana zarówno pod kątem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, jak i pod kątem możliwości finansowych strony (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 1981 r., sygn. akt IV PZ 5/81, opubl. LEX nr 8305; T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska: "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. I, Warszawa 2004 r., str. 379). Rozpoznając zatem niniejszy wniosek pod kątem obciążeń finansowych, jakie skarżąca obowiązana jest ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym zważono, że w sprawie został już uiszczony w dniu 3 sierpnia 2006 r. wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz w dniu 16 października 2006 r. wpis od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 25 września 2006 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, w kwocie 100 złotych. Wskazać zatem należy, że zwolnienie od tych opłat sądowych nie może być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, albowiem wniosek taki jest skuteczny od chwili jego wniesienia i nie obejmuje zwolnienia od kosztów, do uiszczenia których strona obowiązana jest przed jego złożeniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04, niepubl.). W niniejszej sprawie A. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w dniu 4 września 2007 r. (data stempla pocztowego), a zatem po dacie uiszczenia w/w opłat sądowych, przez co opłaty te nie mogą stanowić przedmiotu zwolnienia. Oceniając natomiast sytuację materialną skarżącej, referendarz sądowy uznał, iż spełnia ona przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych - z wyłączeniem, o czym była mowa wyżej, uiszczonych opłat sądowych - oraz obejmującym ustanowienie adwokata. Uwzględniając fakt, że A. L. została pouczona w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy o treści art. 233 § 1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, referendarz uznał za wiarygodne oświadczenia złożone przez nią we wniosku. Przyjął więc, że skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności; dochód jej trzyosobowej rodziny kształtuje się na kwotę 1002,74 zł miesięcznie; nie posiada także majątku, który stanowi realne źródło dodatkowych dochodów. Powyższa sytuacja skarżącej uzasadnia przyjęcie, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych wymaganych na obecnym etapie postępowania i kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Ograniczone środki finansowe jakimi dysponuje, przy wysokości stałych miesięcznych opłat lokalowych, koniecznych kosztach utrzymania bieżącego oraz kosztach leczenia wskazują, że skarżąca jest osobą, której należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.