II SA/Op 460/15
PostanowienieWSA w Opolu2016-04-01
Skład orzekający: Violetta Radecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu) powinno zostać umorzone, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i ma już ustanowionego pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona z mocy ustawy jest zwolniona z ich uiszczania, co czyni rozpoznanie wniosku zbędnym. Podobnie, wniosek o ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu nie może być uwzględniony, jeśli strona już korzysta z pomocy prawnej ustanowionej przez sąd, a przepisy P.p.s.a. nie przewidują możliwości żądania wyznaczenia następnego pełnomocnika.Stan faktyczny
T. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącą zasiłku celowego. Wcześniej, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za zbędny z uwagi na ustawowe zwolnienie, a pełnomocnik z urzędu został już ustanowiony i reprezentował stronę w postępowaniu, w tym wniósł skargę i opinię o braku podstaw do skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 21 marca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku T. R. z dnia 21 marca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" postanawia: umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 21 marca 2016 r.
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt II SO/Op 31/15 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił T. R. adwokata i umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 maja 2015 r., nr [...].
Na skutek wniesionej skargi i wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, sprawa została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 460/15.
Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu kolejno: postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r. przywrócił termin do wniesienia skargi, a wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r., oddalił skargę.
Pełnomocnik skarżącego ustawiony z urzędu, pismem procesowym z dnia 18 grudnia 2015 r. zwrócił się o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, a następnie pismem z dnia 4 lutego 2016 r. poinformował tut. Sąd o sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie, doręczając jej odpisy.
W dniu 21 marca 2016 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego z tego samego dnia, złożony na urzędowym formularzu, o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Postępowanie o przyznanie prawa pomocy wszczęte na skutek wniosku z dnia 21 marca 2016 r., należało umorzyć.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro T. R. z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba skarżąca decyzję dotyczącą zasiłku celowego, został zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, a orzekanie w sprawie stało się zbędne. O powyższej okoliczności ustawowego zwolnienia skarżącego od uiszczania kosztów sądowych, referendarz sądowy wypowiedział się już w postanowieniu z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt II SO/Op 31/15 i pomimo tego, że przywołane orzeczenie zostało wydane przed rozpoczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, to zachowuje aktualność na wszystkich etapach tego postępowania, wszczętego z inicjatywy T. R. w celu zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 maja 2015 r., nr [...]. Ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się bowiem na wszystkie etapy postępowania sądowoadministracyjnego.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zauważyć należy, że ww. postanowieniem z dnia 29 lipca 2015 r., został ustanowiony T. R. adwokat. Na skutek powyższego orzeczenia, do reprezentowania skarżącego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, został wyznaczony adwokat z urzędu w osobie M. K., który sporządził i wniósł do tut. Sądu skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a także występował w imieniu T. R. na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. Złożył ponadto wniosek o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem i sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z przywołanych okoliczności wyraźnie wynika, że żądanie wyznaczenia skarżącemu kolejnego pełnomocnika z urzędu, nie może odnieść zamierzonego skutku. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującej procedurę sądowoadministracyjną, a co za tym idzie również przesłanki ustanawiania pełnomocnika z urzędu, brak jest bowiem przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sprawie. Skoro stronie zostało już przyznane prawo pomocy w tym zakresie, to zostało one już skonsumowane (por. postanowienie z dnia 22 kwietnia 2005 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego; sygn. akt II OZ 262/05; umieszczone na stronach internetowych Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych ).
Reasumując powyższe, skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a także korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, wobec czego rozpoznanie kolejnego wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uznać należało za zbędne i umorzyć postępowanie, na zasadzie art. 249a P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Mając na względzie powyższe, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło