II SA/Op 470/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Op 470/13 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Op 470/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lipca 2013 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku stałego. Powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącemu - na jego wniosek - w dniu 6 marca 2014 r. W dniu 7 marca 2014 r. J. C. złożył osobiście w Biurze Podawczym tut. Sądu pismo zawierające prośbę o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 25 marca 2014 r. referendarz sądowy ustanowił skarżącemu adwokata, wyjaśniając, że złożony wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek o udzielenie pomocy w zakresie częściowym, obejmującym wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ponieważ skarżący został z mocy samej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwolniona od kosztów sądowych. Pismem z dnia 9 kwietnia 2014 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 14 kwietnia 2014 r., co potwierdza data prezentaty (k. 82 akt sąd.), Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu dla skarżącego w osobie adwokata H. S. W dniu 23 maja 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) wskazany pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 lutego 2014 r. wraz ze skargą kasacyjną. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej podał, że J. C. odebrał wyrok wraz z uzasadnieniem na piśmie w dniu 6 marca 2014 r. a w dniu 7 marca 2014 r. wystąpił do Sądu o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika, który jest wymagany do sporządzenia skargi kasacyjnej. Adwokat wskazał, że o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego, dowiedział się z pisma ORA w [...] z dnia 9 kwietnia 2014 r., w dniu 25 kwietnia 2014 r. Uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej wynika zatem z okoliczności obiektywnych, ponieważ o fakcie ustanowienia go pełnomocnikiem dowiedział się już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyjaśnił również, odwołując się w tym zakresie do orzecznictwa NSA, że w dniu 19 maja 2014 r. zapoznał się z aktami sprawy, a zatem w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej i z tym dniem rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wskazał przy tym, że składając skargę kasacyjną w dniu 23 maja 2014 r., zmieścił się w wymaganym według orzecznictwa terminie 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uwzględnić. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Rozpoznając przedmiotowy wniosek w kontekście powyższego uregulowania zauważyć trzeba, że jakkolwiek wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika złożony w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa na bieg tego terminu, to okoliczność ta może stanowić jedną z podstaw uzasadniających złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, Warszawa 2012, str. 479-480). Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia przez niego natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia. Możliwość ta wyznacza zatem czas ustania przyczyny uchybienia terminowi. W tej kwestii Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony w trybie art. 244 P.p.s.a. miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12; z dnia 12 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 243/11 oraz z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnotować również trzeba, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 (sentencja wyroku ogłoszona w Dz. U. z 2013 r., poz. 1004), stwierdził, że art. 87 § 1 P.p.s.a. rozumiany w ten sposób, że - w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 P.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego dopiero w dniu 25 kwietnia 2014 r., z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia 9 kwietnia 2014 r., powziął wiadomość o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Ponadto, jak wynika z rejestru prowadzonego przez Wydział Informacji Sądowej tut. Sądu, pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w dniu 19 maja 2014 r. (por. poz. 126 rejestru). Natomiast w dniu 23 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącego złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, którego upływ - biorąc pod uwagę datę doręczenia odpisu wyroku stronie - nastąpił z dniem 7 kwietnia 2014 r. Wprawdzie liczony arytmetycznie termin 30 dni do wniesienia skargi kasacyjnej, rozpoczął bieg w dniu 7 marca 2014 r. i upływał w sobotę w dniu 5 kwietnia 2014 r. Jednakże na podstawie art. 83 § 2 P.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Wobec tego koniec terminu został przesunięty na mocy tego uregulowania na poniedziałek 7 kwietnia 2014 r. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że sobota jest również uznana w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów, sygn. akt I OPS 1/11, publikowane ONSAiWSA 2011/5/95, dostępne System Informacji Prawnej LEX nr 818666). Jednocześnie pełnomocnik dokonał czynności, której terminowi uchybił, składając skargę kasacyjną. Na podstawie powyższych okoliczności stwierdzić należy, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy, czyli w dniu 19 maja 2014 r. Złożenie przez pełnomocnika skarżącej w dniu 23 maja 2014 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, czyli w terminie trzydziestu dni od zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu, a jednocześnie w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, oznacza, że termin do dokonania tej czynności, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany. Reasumując, uznać należało, że pełnomocnik skarżącego wykazał brak winy w uchybieniu terminowi, a nadto dochował wszystkich pozostałych wymogów, jakim powinien odpowiadać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, w zakresie zachowania terminu złożenia tego wniosku oraz dokonania wraz z wnioskiem czynności, której nie dokonał w terminie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.