II SA/Op 470/15
PostanowienieWSA w Opolu2016-11-22
Skład orzekający: Anna Misiak-Janik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot wydatków związanych z prowadzeniem sprawy, jeśli nie zostały one udokumentowane i nie wykazano ich niezbędności?Ratio decidendi
Pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku braku udokumentowania poniesienia wydatków oraz wykazania ich niezbędności, pomimo wezwania sądu, wniosek o ich zwrot podlega oddaleniu. Wynagrodzenie za całokształt działań pełnomocnika pokrywa czynności takie jak złożenie skargi czy wniosku o przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Skarżąca J. M. została reprezentowana przez radcę prawnego B. Z. ustanowionego z urzędu w sprawie dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Po wydaniu przez WSA w Opolu wyroku oddalającego skargę, pełnomocnik złożył wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym wydatków na korespondencję i dojazdy. Sąd wezwał pełnomocnika do udokumentowania wydatków i wykazania ich niezbędności, jednak pełnomocnik nie spełnił tych wymogów. W konsekwencji sąd przyznał wynagrodzenie za pomoc prawną, ale oddalił wniosek o zwrot wydatków.Rozstrzygnięcie
1) przyznano radcy prawnemu B. Z. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w kwocie 442, 80 zł zawierającej podatek od towarów i usług; 2) oddalono wniosek o zwrot wydatków pełnomocnika.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjny w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego B. Z. o wynagrodzenie z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: 1) przyznać radcy prawnemu B. Z. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w kwocie 442, 80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 82, 80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) 2) oddalić wniosek o zwrot wydatków pełnomocnika.
Skarżącej J. M. został przyznany postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 września 2015 r., sygn. akt II SO/Op 39/15, radca prawny z urzędu. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] wyznaczyła tym radcą – B. Z., wykonującą zawód w Kancelarii w [...].
Pełnomocnik złożył do tut. Sądu skargę w sprawie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W skardze wniósł o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącej z urzędu.
Pełnomocnik po wydaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. wyroku oddalającego skargę jej mandanta, złożył wniosek o doręczenie mu wyroku na piśmie wraz z uzasadnieniem.
W dniu 17 grudnia 2015 r. na rozprawie pełnomocnik złożył także wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym wydatków w łącznej kwocie 38, 49 zł, na którą składają się: kwota 8, 40 zł tytułem dwukrotnej korespondencji z klientem, oraz kwota 20, 06 z tytułu dwukrotnego dojazdu z Kancelarii do Sądu i z powrotem, oraz kwota 10, 03 zł z tytułu dojazdu z Kancelarii do organu i z powrotem. We wnioskach o zwrot pełnomocnik złożył oświadczenie, że koszty pomocy prawnej nie zostały pokryte ani w całości, ani w części.
Pełnomocnik w dniu 27 lutego 2016 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) złożył do Sądu kolejny wniosek o wynagrodzenie za pełnioną z urzędu funkcję według norm przepisanych, wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Załączył do niego opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Pełnomocnik został przez referendarza sądowego wezwany pismem z dnia 26 października 2016 r. w terminie 7 dni, do udokumentowania wykazywanych w piśmie z dnia 17 grudnia 2015 r. wydatków, tj.
- kosztów dojazdu do Sądu i do organu – w łącznej kwocie 30, 09 zł, przez przedłożenie np. rachunku, faktury, paragonu z tytułu zakupu paliwa, bądź kopii dowodu rejestracyjnego samochodu, czy biletu,
- koszty korespondencji z Klientem w kwocie 8, 40 zł poprzez wykazanie ich poniesienia (np. dowody nadania przesyłek poleconych) oraz wykazanie, że korespondencja ta stanowiła wydatek niezbędny w sprawie (np. poprzez przedłożenie kopii zawierającej treść tej korespondencji). Wezwanie to odebrał w dniu 2 listopada 2016 r., upoważniony pracownik Kancelarii pełnomocnika, Ł. Z., co dokumentuje zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru (k. 96 akt sąd.). Pełnomocnik do dnia wydania przedmiotowego postanowienia nie odpowiedział na to wezwanie i nie udokumentował poniesienia wydatków, ani też nie wykazał ich niezbędności.
Wyznaczony z urzędu radca prawny ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz do zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a.
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa, obejmują zgodnie z § 15 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490, z późn. zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem", opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 4 rozporządzenia i niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Uwzględniono przy tym treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805), według którego w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, czyli przed dniem 1 stycznia 2016 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia – stawka minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 240 zł.
Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia – stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynoszą 50 % stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, wynoszącej 240 zł, nie mniej niż 120 zł. Przy przyznawaniu przez Sąd zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład jego pracy, a także charakter sprawy i wkład jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.
Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia w brzmieniu nadanym przez § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r. zmieniającym to rozporządzenie z dniem 15 listopada 2005 r., sąd podwyższa opłatę za udzielenie pomocy prawnej z urzędu o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o tym podatku, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Obecnie wynosi ona 23 %.
Referendarz sądowy przyznając pełnomocnikowi, koszty udzielonej przez niego pomocy prawnej z urzędu, kierował się wyżej wskazanymi przepisami prawa i uznał, iż za udzieloną pomoc prawną z urzędu w sprawie ze skargi należy mu przyznać wynagrodzenie według norm przepisanych. Za prowadzenie sprawy w postępowaniu przed sądem I instancji, jest to 240 zł netto oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest to 120 zł netto. Wynagrodzenie to przyznał w stawce minimalnej, albowiem uzasadniał to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy pełnomocnika. Zasądzając wynagrodzenie uwzględniono § 2 ust. 3 rozporządzenia i podwyższono wynagrodzenie wynoszące łącznie 360 zł netto o stawkę podatku od towarów i usług, czyli o kwotę 82, 80 zł. Kwota wynagrodzenia wynosi, więc brutto 442, 80 zł.
Istotne dla powyższego rozstrzygnięcia jest także to, iż odnośnie dokonywanych przez pełnomocnika czynności złożenia skargi, wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w ocenie orzekającego, wynagrodzenie za te czynności pokrywa wynagrodzenie przyznane ogólnie za jego działania w postępowaniu przed sądem I instancji. Takie stanowisko orzekającego znajduje potwierdzenie w poglądzie przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 190/13, dostępne Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres strony http://orzeczenia.nsa.gov.pl, według którego wynagrodzenie należy się, co do zasady za całokształt działań pełnomocnika, które doprowadzą do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w danej instancji.
Odnośnie natomiast wniosku pełnomocnika o zwrot jego wydatków w łącznej kwocie 38, 49 zł, należy wskazać, że zgodnie z powołanym § 15 pkt 2, pełnomocnikowi można przyznać jedynie zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Referendarz sądowy nie przyznał w związku z powyższym pełnomocnikowi z urzędu, wnioskowanych przez niego do zwrotu wydatków w łącznej kwocie 38, 49 zł, ponieważ pomimo wezwania w tym przedmiocie, nie udokumentował on ich poniesienia, ani nie wykazał ich niezbędności.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z art. 250 P.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 i 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 rozporządzenia, orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło