II SA/Op 471/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędziowie: sędzia WSA Ewa Janowska Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 roku sprawy ze skargi I. P. i Z. P. na uchwałę Rady Gminy Świerczów z dnia 10 października 2003 r., nr IX/51/2003 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odrzucić skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez I. P. i Z. P. jest uchwala Rady Gminy Świerczów z 10 października 2003 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Świerczów. Uchwałę tą podjęto z powołaniem się na art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. 2001 Nr 142 poz. 1591 ze zm.). Przed wniesieniem skargi skarżący pismem z dnia 16 marca 2006 r., doręczonym Przewodniczącemu Rady Gminy w tym samym dniu, wystąpili o usunięcie naruszenia prawa wspomnianą uchwałą, podnosząc, że domagają się uchwalenia przez Radę Gminy zmiany planów zagospodarowania przestrzennego w takim zakresie, aby planowana obwodnica wsi Świerczów i usytuowane na niej rondo zostały zaprojektowane w sposób nie naruszający ich własności. W szczególności domagali się takiego zaprojektowania tej inwestycji drogowej, aby możliwym było ogrodzenie ich nieruchomości i wybudowanie wiaty, które to inwestycje zostały zablokowane przez stosowną władzę architektoniczno-budowlaną z powodu ich niezgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego wsi Świerczów. Organ gminy nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Rada Gminy Świerczów nie podjęła uchwały o zmianie planu zagospodarowania przestrzennego w sposób umożliwiający prowadzenie przez skarżących inwestycji na terenie ich nieruchomości. W dniu 28 czerwca 2006 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga I. i Z. P. Wniesiono ją bezpośrednio do Sądu, dlatego stosownie do treści art. 54 § 2 i 3 w zw. z art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd przesłał ją organowi w dniu 4 lipca 2006 r. Skarżący domagali się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy Świerczów w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę Gmina Świerczów wniosła o jej oddalenie podnosząc, że brak jest podstaw do stwierdzenie nieważności uchwały, gdyż odpowiada ona prawu, a została podjęta po przeprowadzeniu postępowania spełniającego wymogi ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. 1999 Nr 15 poz. 136 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Poza sporem pozostaje, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40, art. 41 i art. 42 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 101 ust. 1 tej ustawy każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zatem przesłanką warunkującą skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest nie tylko uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, ale także bezskuteczność tego wezwania. Znaczenie zwrotu "bezskuteczność" wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą składu 7 sędziów NSA z 4 maja 1998 r., w sprawie sygn. FPS 1/98 (opublikowanej w ONSA 1998 r. zeszyt 3, poz. 78), stwierdzając miedzy innymi, że z bezskutecznością w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym mamy do czynienia zarówno wtedy, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (nie zajął stanowiska w przedmiocie naruszenia), jak i wówczas, gdy w doręczonej odpowiedzi nie uwzględnił wezwania. Ponadto z mocy art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym do wezwania do usunięcia naruszenia prawa stosuje się art. 35 § 3 K.p.a. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W rozpatrywanej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa doręczono organowi 16 marca 2006 r. Wezwanie okazało się bezskuteczne. Zatem termin 60 dni z art. 35 § 3 K.p.a. upłynął 15 maja 2006 r., a z art. 53 § 1 P.p.s.a. po dalszych 30 dniach (14 czerwca 2006 r.). Dlatego złożenie wniesienie skargi w dniu 4 lipca 2006 r. było oczywiście spóźnione. Przy tym podkreślić należy, że za datę wniesienia skargi Sąd nie przyjmuje 28 czerwca 2006 r., w którym to dniu skarżący złożyli osobiście skargę w sądzie, gdyż zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jeśli natomiast strona skarżąca składa skargę bezpośrednio w sądzie, to datą jej wniesienia jest dzień przesłania przez Sąd skargi organowi właściwemu, co w tej sprawie nastąpiło 4 lipca 2006 r. (por. koperta z nadania przesyłki poleconej nr 07512 w sprawie II KO/Op 79/06). Trzeba także dodać, że termin do wniesienia skargi przewidziany przez P.p.s.a. jest terminem ustawowym, procesowym i prekruzyjnym, co oznacza, że jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd jest niedopuszczalne. Upływ takiego terminu sąd uwzględnia z urzędu, niezależnie od stanowiska organu. Trzeba też dodać – zastrzegając rozbieżność poglądów orzecznictwa i doktryny-, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być skierowane do organu właściwego. Według orzeczenia NSA z 25 maja 1992 r. SA/Wr 545/92 organem właściwym jest rada gminy. Natomiast według opracowania pod red. A. Szewca "Ustawa o samorządzie gminnym – komentarz" wyd. W-wa 2000 organem właściwym jest wójt gminy. Biorąc pod uwagę treść art. 31 ustawy o samorządzie gminnym to wójt reprezentuje gminę na zewnątrz, a z przepisu art. 101 ust. 1 tej ustawy wynikają niewątpliwie roszczenia zgłaszane w stosunkach zewnętrznych gminy. Dlatego wezwanie nie powinno być kierowane do Przewodniczącego Rady Gminy. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia, dlatego z mocy tego uregulowania ustawy i podniesionych wyżej okoliczności faktycznych skargę należało odrzucić. Już tylko na marginesie Sąd zwraca uwagę skarżącym, że z przedłożonej przez nich korespondencji pomiędzy zainteresowanymi, a organem gminy i Wojewodą Opolskim wynika wola organu przystąpienia do zmiany planu przestrzennego zagospodarowania. W szczególności w pismach Wójta Gminy Świerczów z 14 listopada 2005 r. i 5 stycznia 2006 r. zawarto stwierdzenia, że organ ten zaproponuje Radzie Gminy podjęcie uchwały w sprawie zmiany planu. Co więcej, że modernizacja istniejącego skrzyżowania przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Opolu "wykluczy lokalizację planowanej obwodnicy i ronda", które staną się bezprzedmiotowe. W piśmie tym zapowiedziano też wykreślenie tej inwestycji przy najbliższej aktualizacji planu zagospodarowania przestrzennego.