II SA/Op 471/14
WyrokWSA w Opolu2014-11-13
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawę prawną do wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony w celu wyłączenia z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego materiałów, które według strony utraciły przydatność użytkową, mimo że przepisy prawa przewidują w tym zakresie odrębną procedurę materialno-techniczną?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma podstawy prawnej do wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony w celu wyłączenia z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego materiałów, które według strony utraciły przydatność użytkową. Procedura wyłączenia takich materiałów jest czynnością materialno-techniczną, a nie postępowaniem administracyjnym, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.Stan faktyczny
J.S. złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu wyłączenia z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego protokołu granicznego dotyczącego podziału działki, zarzucając jego wadliwe sporządzenie i nieprawidłowy przebieg granic. Starosta Nyski odmówił wszczęcia postępowania, a Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień i wyeliminowania protokołu z obrotu prawnego. Sąd oddalił skargę, uznając, że wyłączenie materiałów z zasobu geodezyjnego nie jest postępowaniem administracyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Referent stażysta Marta Kubiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 7 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wyłączenia protokołu pomiarowego z zasobu geodezyjno-kartograficznego oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. S. jest postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 7 lipca 2014 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Nyskiego z dnia 23 maja 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu wyłączenie z państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego operatu pomiarowego dotyczącego podziału działki nr [...] w [...], gm. [...], zarejestrowanego pod poz. [...] w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w Nysie.
Wydanie zaskarżonego postanowienia poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2014 r. J. S. zwrócił się do Starosty Nyskiego o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu wyeliminowania z obrotu prawnego protokołu granicznego, sporządzonego przez geodetę W. M. w dniu 30 kwietnia 2009 r., dotyczącego działek nr [...] i nr [...], położonych w [...]. J. S. zarzucił m.in. brak zapewnienia stronom udziału przy wykonywaniu pomiarów, niestawienie się geodety na pomiar w wyznaczonym terminie oraz popełnienie szeregu nieprawidłowości w protokole, jak i w sposobie dokonania ustalenia granic, co w konsekwencji doprowadziło do zmniejszenia działki wnioskodawcy.
W sprawie wniosku Starosta Nyski wydał postanowienie w dniu 4 lutego 2014 r., nr [...], które zostało uchylone przez organ odwoławczy w dniu 19 marca 2014 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r., nr [..], Starosta Nyski - działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej zwanej K.p.a. - odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu wyłączenie operatu pomiarowego dotyczącego podziału działki nr [..] w[...], z państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego.
W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że w marcu 2009 r. geodeta uprawniony mgr inż. W. M. zgłosił w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pracę geodezyjną dotyczącą podziału działki nr [...] w [...], gm. [...]. Do realizacji pracy, zgodnie z Prawem geodezyjnym i kartograficznym oraz rozporządzeniem wykonawczym, Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wydał wykonawcy prac niezbędne dokumenty służące do realizacji prac geodezyjno-kartograficznych. Materiały te posiadają moc dowodową do wznowienia (punktów granicznych) granic dzielonej i sąsiedniej nieruchomości oraz pozwalały w jednoznaczny sposób odszukać znaki graniczne, bądź wznowić ich położenie w przypadku zniszczenia lub przesunięcia znaku. Organ podał również, że na podstawie prawomocnej decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...], wydanej w dniu 18 maja 2009 r. przez Wójta Gminy Pakosławice, geodeta dokonał wyniesienia na grunt nowych granic i sporządził dokumenty wprowadzające zmianę operatu ewidencji gruntów i budynków. Organ odnotował ponadto, że pismem z dnia 22 lipca 2009 r. J. i B. S. zostali poinformowani, że prace geodezyjne wykonane przez geodetę uprawnionego przeprowadzone zostały zgodnie ze stosowanymi w geodezji i kartografii standardami technicznymi oraz z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości.
Na to postanowienie J. i B. S. wnieśli zażalenie, w którym zarzucili niewyjaśnienie przez organ okoliczności powstania spornego protokołu granicznego. Ponadto - ich zdaniem - nie zbadano:
- zarzutów i dowodów potwierdzających fakt, że protokół z dnia 30 kwietnia 2009 r. powstał "zza biurka geodety",
- powstania przybytku na działce nr [...], który został ujawniony przez geodetę dopiero w projekcie podziału działki,
- różnic pomiędzy protokołami z 1987 r. geodety M. K. i geodety W. M. z 2009 r., w punktach 3 i 4 protokołu,
- faktu istnienia słupków granicznych zainstalowanych w gruncie przed 2009 r. pomiędzy działką nr [...] i nr [...],
- podstaw, na jakich geodeta W. M. "dokonał wyniesienia na grunt nowych granic", nie będąc na miejscu granic działki nr [...] w wyznaczonym przez siebie dniu, zgodnie z powiadomieniem stron,
- podstaw, na jakich geodeta zmienił przebieg granicy pomiędzy działkami o numerach [...] i [...], pomimo że od pomiarów geodety M. K. w 1987 r. do 2009 r. przebieg granicy pomiędzy tymi działkami "był po słupkach granicznych zainstalowanych w gruncie (przebieg tej granicy po tych słupkach jest od ponad 60 lat)".
Ponadto skarżący podnieśli, że nie dopuszczono dowodów, które przeprowadzono w dniu 9 maja 2014 r. oraz zarzucili, że w postanowieniu brak jest wskazania daty i przedmiotu wniosku.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący kolejny raz podali, że geodeta w dniu 30 kwietnia 2009 r. nie dokonał żadnych pomiarów granic działki nr [...] na gruncie, protokół nie został podpisany przez strony i zawiera nieprawidłową informację, że strony nie stawiły się na swoich granicach działek. Skarżący oświadczyli, że nie wiedzą, na jakiej podstawie geodeta dokonał wyniesienia na grunt nowych granic pomiędzy działkami o numerach [...] i [...], skoro w gruncie znajdują się słupki graniczne zainstalowane przed 2009 r. W konsekwencji tych działań, od 22 czerwca 2009 r. na gruncie działki nr [...] jest podwójna linia słupków granicznych. Dalej, skarżący zarzucili, że formalnie nie zostało w sprawie wszczęte postępowanie, zatem nie mogli złożyć dowodów. Ponadto w postanowieniu brakuje informacji, że zażalenie można złożyć za pośrednictwem Starosty Nyskiego.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie Starosty Nyskiego z dnia 23 maja 2014 r. Wedle stanowiska organu drugiej instancji, analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że wydane przez Starostę Nyskiego postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, o które wnioskują strony, jest w pełni uzasadnione, ponieważ wyłączenie dokumentacji z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie następuje w ramach postępowania administracyjnego, lecz w formie czynności materialno-technicznych. Zagadnienia te regulują przepisy zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Chodzi głównie o art. 40 ust. 4 ww. ustawy i § 27 ww. rozporządzenia. Po myśli tych przepisów, materiały z państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego, które utraciły przydatność użytkową, podlegają wyłączeniu z tego zasobu, na podstawie protokołu sporządzonego przez komisję - powołaną przez organ administracji geodezyjnej i kartograficznej - w trybie czynności materialno-technicznych. Wobec tego zachodzi sytuacja przewidziana w art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, wówczas organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odnosząc się do zarzutów skarżących organ wyjaśnił, że poruszane kwestie były już przedmiotem kontroli pracy geodezyjnej i rozpatrywania przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który nie stwierdził żadnych uchybień, o czym skarżący zostali powiadomieni. Także na wszystkie kolejne pisma małżonków S. organ udzielał odpowiedzi, przy czym jak wskazał organ, pisma te nie miały wpływu na sprawę wyłączenia operatu geodezyjno-kartograficznego z powiatowego ośrodka dokumentacji. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, Starosta Nyski w postanowieniu z dnia 23 maja 2014 r. prawidłowo powołał treść wniosku, a brak wskazania jego daty, czy brak pouczenia o prawie zażalenia za pośrednictwem organu pierwszej instancji nie miało wpływu na właściwe rozpoznanie sprawy i skorzystanie ze środka zaskarżenia.
W skardze sądowoadministracyjnej na powyższe postanowienie J. S., reprezentowany przez B. S., wniósł o wyeliminowanie z obrotu prawnego protokołu pomiarowego działki nr [...], sporządzonego 30 kwietnia 2009 r. przez geodetę W. M. oraz o uchylenie zaskarżonego postępowania w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił, że sporządzenie protokołu pomiaru działki nr [...] nastąpiło bez dokonania faktycznych pomiarów i doprowadziło do nieuprawnionej zmiany przebiegu granicy pomiędzy sąsiednimi działkami. Ponadto skarżący zarzucił brak rzetelnej analizy dowodów złożonych do akt sprawy, które jednoznacznie potwierdzają fakt sporządzenia protokołu pomiarowego bez pobytu na działkach. Tymczasem protokół ustalił nowy przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...], niezgodny ze słupkami granicznymi znajdującymi się w gruncie, wedle których od ponad 60 lat przebiegała granica. Skarżący wskazał także na przemilczenie i niezbadanie dowodów złożonych w prowadzonej sprawie.
W uzasadnieniu skargi J. S. powtórzył argumentację zażalenia, akcentując raz jeszcze niedokonanie faktycznych pomiarów przez geodetę oraz bezprawną zmianę granic, bez wiedzy i zlecenia właściciela działki. Podkreślił, że Starostwo Powiatowe - Wydział Geodezji i Kartografii w Nysie nie umożliwiło wglądu i nie okazało dokumentów geodezyjnych działki nr [...] jej właścicielowi. Dodał, że w gruncie, granicą pomiędzy działkami są kamienie granitowe, które zostały wyeliminowane z operatu i z zasobów geodezyjnych. W pismach, jakie skarżący i jego małżonka otrzymywali, brak jest wskazania kamieni w zasobach. Dalej skarżący zakwestionował prawidłowość udzielonych mu wyjaśnień w sprawie, wskazywał na różnice w dokumentach pomiarowych z 1987 r. i 2009 r. oraz zarzucił brak kontynuowania przez organ odwoławczy wątku dotyczącego możliwości popełnienia przez geodetę przestępstwa. Podniósł również, że w zaskarżonym postanowieniu przemilczany został wątek dotyczący powiadomienia o pomiarach osób postronnych. Zdaniem skarżącego, powołanie się na art. 61a § 1 K.p.a. jest bezpodstawne, gdyż protokół z dnia 30 kwietnia 2009 r. zmienił i - jak twierdzą instytucje - uprawomocnił nową granicę pomiędzy działką nr [...] i działką nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podniósł, że skarżący nie wskazuje żadnych nowych okoliczności w sprawie, a ponadto zauważył, że prowadzi ze skarżącym korespondencję, w której odpowiada na kolejno wnoszone zarzuty dotyczące nieprawidłowości w niniejszej sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2014 r. skarżący wniósł o przesłuchanie dwóch świadków, tj. P. M. i D. G.j, na okoliczność niestawienia się geodety W.M. i niewykonywania czynności w wyznaczonym przez siebie dniu i godzinie, niezbędnych do wydania przedmiotowego operatu. Wniósł również o przesłuchanie geodety na okoliczność wyjaśnień, jakie znalazły się w jego piśmie z dnia 12 listopada 2013 r., w szczególności, czyją działkę mierzył w dniu 30 kwietnia 2009 r. Domagał się również dołączenia do akt sprawy pism stron z dnia 8 sierpnia 2014 r., z dnia 27 sierpnia 2014 r., z dnia 18 września 2014 r., z dnia 14 października 2014 r. oraz dowodu ze spotkania z Naczelnikiem Wydziału Geodezji i Kartografii w Nysie, które odbędzie się w dniu 6 listopada 2014 r.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego – B. S. wniosła o dopuszczenie dowodów ze spotkania w Starostwie na okoliczność wadliwego wyniesienia granic pomiędzy działkami. Ponadto podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze i dodała, że posiada dowody zaprzeczające twierdzeniu o prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Z kolei pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę.
Sąd odmówił dopuszczenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny dokonanej przez Sąd w wyniku wniesienia skargi jest prawidłowość odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu wyłączenie z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, operatu pomiarowego dotyczącego podziału działki nr [...] w [...], gm. [...], zarejestrowanego pod poz. [...] w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w Nysie.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że kwestionowane postanowienie jest zgodne z prawem. Z treści cyt. wyżej art. 134 P.p.s.a. wynika, że sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze, przy czym nie wykracza poza granice sprawy będącej przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej, której dotyczy skarżony akt. Poczynienie tej uwagi wydaje się konieczne, ponieważ w przedmiotowej sprawie organy nie zajmowały się prawidłowością przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego czy poprawnością wykonania operatu pomiarowego - czego oczekiwał skarżący, zgłaszając w tym zakresie konkretne zarzuty - zatem również Sąd nie badał tych kwestii, a swą kontrolę ograniczył jedynie do tego, czy wystąpiły przesłanki do odmowy wszczęcia wnioskowanego przez skarżącego postępowania.
Podstawę prawną objętego skargą rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 61a § 1 K.p.a., po myśli którego, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, w związku z czym, w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (tak: WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt. II SA/Ol 893/11, dostępnym na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z komentowanej regulacji wynika, że ustawodawca wprowadził dwie różne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwsza to wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną (np. dana osoba występuje w interesie innej osoby), zaś druga to zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyn tych ustawa nie konkretyzuje, natomiast należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taki przypadek zachodzi np. gdy: żądanie wniesie osoba, która nie posiada zdolności do czynności prawnych; żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw; brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Z ostatnio wymienionym przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ nie ma przepisu prawnego, w oparciu o który można wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania strony. W okolicznościach sprawy J. S. wniósł o wyłączenie z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego protokołu granicznego spisanego w dniu 30 kwietnia 2009 r., który stanowi integralną część operatu geodezyjnego dotyczącego podziału działki nr [...] w [...]. Skarżący nie zgadza się z tym operatem i w jego ocenie, został on nielegalnie przyjęty do zasobu. Z uwagi na tak sformułowane żądanie, trafnie wskazał organ odwoławczy na przepis art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, z którego wynika, że z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wyłączane są takie materiały, które utraciły przydatność użytkową. Na mocy delegacji wynikającej z ust. 8 art. 40 ustawy, Minister Administracji i Cyfryzacji wydał rozporządzenie z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1183 - zwane w skrócie rozporządzeniem), w którym określił m.in. tryb wyłączania materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Stosownie do treści § 27 rozporządzenia, w celu omawianego wyłączenia materiałów organ prowadzący zasób powołuje komisję, która w składzie co najmniej trzyosobowym, nie rzadziej niż raz w roku, przeprowadza ocenę przydatności użytkowej materiałów zasobu (ust. 1 i 2). Wyniki tej oceny utrwala się w formie protokołu, który zawiera m.in. wykaz materiałów zasobu, które w ocenie komisji utraciły przydatność użytkową, albo stwierdzenie, że komisja nie zidentyfikowała materiałów zasobu, które utraciły przydatność użytkową (ust. 3). Z kolei, zgodnie z ust. 5 tej regulacji, klauzula wyrażająca akceptację ustaleń komisji, zamieszczona na protokole i podpisana przez osobę reprezentującą organ prowadzący zasób, stanowi podstawę do wyłączenia materiałów zasobu z zasobu z dniem podpisania tej klauzuli oraz zamieszczenia na tym materiale lub dołączenia do niego klauzuli o treści: "Materiał został wyłączony z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu ...".
Z przytoczonych przepisów wynika, że o tym, jakie materiały zasobu utraciły przydatność decyduje powołana przez organ prowadzący zasób specjalnie utworzona do tego zadania komisja, działająca na podstawie szczegółowo określonej procedury. Komentowane regulacje nie wskazują natomiast, by wyłączenie materiałów z zasobu mogło nastąpić na żądanie strony, która nie zgadza się z treścią takiego materiału. Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 9 września 2014 r. o sygn. akt III SA/Łd 472/14, a także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1202/13 (dostępne na ww. stronie internetowej). Wprawdzie NSA orzekał w innym stanie prawnym, na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu (Dz. U. Nr 49, poz. 493), jednak zaprezentowane przez NSA wywody odnośnie braku uprawnienia strony do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie z zasobu materiałów, które utraciły przydatność użytkową - z uwagi na tę samą treść art. 40 ust. 4 ustawy i podobne rozwiązania prawne dotyczące procedury tego wyłączania - pozostają nadal aktualne.
W konsekwencji, w rozpoznawanej sprawie należy uznać, że J. S. nie jest uprawniony do żądania wyłączenia określonej dokumentacji z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Stanowiska tego nie może zmienić okoliczność, że operat geodezyjny, a konkretnie protokół graniczny, w ocenie skarżącego, został wadliwie sporządzony i zawiera szereg wad, bowiem ocena legalności przyjęcia wymienionego dokumentu do zasobu nie jest przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Istotne jest jedynie to, że brak jest podstaw prawnych do żądania wszczęcia przez J. S. postępowania w sprawie wyłączenia kwestionowanych materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i do uruchomienia stosownej w tym zakresie procedury. W efekcie, skoro nie może toczyć się we wskazanym przedmiocie postępowanie administracyjne uruchomione przez skarżącego, to organy administracji obu instancji prawidłowo uznały, że wystąpiła podstawa do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 61a § 1 K.p.a. Natomiast, wobec braku wszczęcia postępowania, ani Sąd, ani organy nie mogą badać zarzutów co do okoliczności towarzyszących sporządzeniu protokołu przez geodetę, czy prawidłowości wyniesionych granic (treści protokołu). Stąd, zarzuty skargi nie miały znaczenia dla dokonanej przez Sąd kontroli zaskarżonego postanowienia.
W kwestii wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodów, który to wniosek nie został uwzględniony, wyjaśnić przyjdzie, że - co do zasady - nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, ponieważ kontrola legalności oparta jest o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Wyjątek stanowi sytuacja uregulowana w art. 106 § 3 P.p.s.a., który uprawnia sąd administracyjny do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego, ale jedynie z dokumentów i jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużania postępowania w sprawie. Zatem, przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe jedynie wówczas, gdy łącznie spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, po drugie, nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z kolei, niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z dokumentu, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości, a więc w przypadku, gdy taki dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie, bowiem - jak wskazano wyżej - Sąd zajmował się jedynie kwestią tego, czy wystąpiły przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania. Dlatego też bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje wniosek skarżącego o dopuszczenie w sprawie dowodów na okoliczność wadliwego wyniesienia granic pomiędzy działkami i prawidłowości prowadzonych przez geodetę czynności.
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło