II SA/Op 473/07
PostanowienieWSA w Opolu2007-12-28
Skład orzekający: Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien merytorycznie oceniać legalność uchwały rady gminy, która została następnie uchylona przez radę gminy nową uchwałą, zanim sąd wydał wyrok?Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość zachodzi, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku, uchwała będąca przedmiotem zaskarżenia została uchylona nową uchwałą rady gminy, która stała się obowiązującym aktem prawa miejscowego. W takiej sytuacji merytoryczna ocena legalności zaskarżonej uchwały przez sąd staje się zbędna.Stan faktyczny
Wojewoda Opolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Walce z dnia 30 maja 2007 r. w sprawie nadania statutu Sołectwu Grocholub, zarzucając jej istotne naruszenie prawa, w tym przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. W odpowiedzi na skargę, Gmina Walce przyznała zasadność zarzutów i podjęła prace nad nową uchwałą. Następnie, Rada Gminy Walce uchwałą z dnia 6 listopada 2007 r. uchyliła zaskarżoną uchwałę. Nowa uchwała została opublikowana i stała się obowiązującym aktem prawa miejscowego.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Gminy Walce z dnia 30 maja 2007 r. Nr VII/52/07 w przedmiocie statutu sołectwa postanawia: umorzyć postępowanie.
Rada Gminy Walce w dniu 30 maja 2007r. działając na podstawie art. 35 ust. 1 oraz art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami, podjęła uchwałę Nr VII/52/07 w sprawie nadania statutu Sołectwu Grocholub.
Wojewoda Opolski, działając jako organ nadzoru na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakwestionował prawidłowość w/w uchwały, składając za pośrednictwem Gminy Walce skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W wywiedzionej skardze Wojewoda Opolski wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady Gminy Walce z dnia 30 maja 2007r., Nr VII/52/07, w części dotyczącej § 7 ust. 2, § 8 ust. 3, § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, § 14 pkt 15, § 15 ust. 4, § 16 ust. 2, 4, 5, § 17 ust. 1, 2, 3, 6, § 18 ust. 1, 2, 3, § 19 ust. 1, 3, § 20, § 24 ust. 1, 2, § 28 ust. 5 wyrazów "oraz wyznaczeni pracownicy" z powodu istotnego naruszenia prawa. Zdaniem Wojewody zaskarżona uchwała narusza przepis art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Organ nadzoru wywiódł, że wykładnia gramatyczna i celowościowa przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przesądza o tym, iż prawo wybierania sołtysa oraz członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym, mającym status stałego mieszkańca sołectwa i uprawnionym do głosowania. Prawo to nie przysługuje natomiast organowi sołectwa, jakim jest zebranie wiejskie. Dodatkowo wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 2 tej ustawy, osoby uprawnione do głosowania wybierają poszczególnych członków rady sołectwa, a nie radę sołecką. Argumentował, iż redakcja przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym nie pozostawia żadnego "luzu decyzyjnego", uprawniającego radę gminy do odmiennego kształtowania podmiotów posiadających czynne prawo wyborcze w sołectwie. Wojewoda podniósł ponadto, że organy rady gminy nie mogą wprowadzać w uchwałach zapisów odmiennych od ustawowych. Nieprzestrzeganie tego zakazu stanowi istotne naruszenie prawa, gdyż prawo nie pozostawia radzie gminy pełnej swobody przy kształtowaniu pozycji jednostki pomocniczej.
Nadto Wojewoda zarzucił poszczególnym postanowieniom uchwały przekroczenie ustawowej delegacji, powtórzenia i modyfikacje przepisów ustawowych, sprzeczność z obowiązującymi przepisami, formułowanie postanowień o niejasnej treści, poprzez użycie sformułowań niedookreślonych.
Gmina Walce w odpowiedzi na skargę uznała w całości za zasadne zarzuty skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska Gmina podniosła, iż dokonując analizy treści skargi dostrzegała wadliwości, na które wskazywał skarżący i stąd też podjęła stosowne prace nad projektem nowej uchwały, które to prace doprowadziły do przedłożenia pod obrady rady gminy projektu uchwały w przedmiocie uchwalenia nowego statutu sołectwa. Jednocześnie Gmina Walce oświadczyła, iż akt będący przedmiotem skargi nie był wykonywany, ani nie były przeprowadzane jakiekolwiek kroki prawne w oparciu o zaskarżony akt, a także nie będzie wykonywany do czasu zakończenia postępowania przed sądem ewentualnie przed wejściem w życie nowej regulacji.
W dniu 6 listopada 2007r. Rada Gminy Walce podjęła uchwałę, Nr XI/90/07, w sprawie nadania statutu Sołectwu Grocholub. W § 28 przedmiotowa uchwała stanowi o utracie mocy obowiązującej uchwały Rady Gminy Walce z dnia 30 maja 2007r., Nr VII/ 52/07.
Uchwała Rady Gminy Walce z dnia 6 listopada 2007r., Nr XI/90/07, opublikowania została w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 10 grudnia 2007r. Nr 91.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie w sprawie należało umorzyć.
W sprawie zaistniała przesłanka skutkująca koniecznością umorzenia postępowania, a mianowicie zawarta w dyspozycji art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a.
Art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe.
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie stanowiła uchwała Rady Gminy Walce z dnia 30 maja 2007r., Nr VII/ 52/07, w sprawie nadania statutu Sołectwu Grocholub. Zaskarżona przez Wojewodę Opolskiego w/w uchwała została uchylona przez uchwałę Rady Gminy Walce z dnia 6 listopada 2007r., Nr XI/90/07, w sprawie nadania statutu Sołectwu Grocholub. Nowa uchwała w przedmiocie nadania statutu Sołectwu Grocholub opublikowania została w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 10 grudnia 2007r., Nr 91 i stała się obowiązującym aktem prawa miejscowego. § 28 tejże uchwały stanowi o utracie mocy obowiązującej uchwały Rady Gminy Walce z dnia 30 maja 2007r., Nr VII/ 52/07. Powyższe oznacza, iż zaskarżona uchwała wyeliminowana została z obrotu prawnego i nie jest już obowiązującym na terenie Gminy prawem miejscowym, a zatem nie zachodzi konieczność merytorycznej oceny jej legalności przez Sąd z powodu bezprzedmiotowości postępowania.
Z bezprzedmiotowością, bowiem postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zajdą zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Wydanie wyroku w przedmiocie oceny legalności zaskarżonej uchwały z przyczyn wskazanych powyżej stało się zbędne.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło