II SA/Op 481/07

WyrokWSA w Opolu2008-01-28

Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata zaufania do funkcjonariusza Służby Celnej, jako podstawa zwolnienia ze służby, może być oparta wyłącznie na subiektywnych przekonaniach przełożonego, bez obiektywnego wykazania konkretnych zdarzeń lub okoliczności uzasadniających taką ocenę?
Ratio decidendi
Utrata zaufania, jako podstawa zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby, musi mieć oparcie w obiektywnych i racjonalnych przesłankach, a nie może wynikać z samowoli czy subiektywnych uprzedzeń. Organ administracyjny ma obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także uwzględnienia wniosków dowodowych strony, co nie zostało uczynione w niniejszej sprawie. Sam fakt wszczęcia postępowania karnego lub powołanie się na zeznania jednego, zainteresowanego świadka, bez analizy okoliczności i zgromadzenia rzetelnych dowodów, nie stanowi wystarczającej podstawy do zwolnienia ze służby.
Stan faktyczny
Skarżący, A. B., został zwolniony ze służby celnej przez Dyrektora Izby Celnej w O. z powodu utraty zaufania, co miało wynikać z jego zachowania w trakcie postępowania dyscyplinarnego, zarzutów wobec przełożonego, powiadomienia instytucji zewnętrznych oraz prowadzonych postępowań. Organ I instancji utrzymał decyzję w mocy po wniosku o ponowne rozpatrzenie. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując podstawy utraty zaufania i sposób prowadzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, orzekając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości i zasądzając od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. B. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Służby Celnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej O. z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w O. na rzecz A. B. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Celnej w O., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 26 pkt 12, art. 27 i art. 81c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. (Dz.U. z 2004r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), zwolnił A. B. ze służby celnej z upływem trzymiesięcznego wyprzedzenia od dnia następnego po doręczeniu decyzji, z powodu utraty zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków funkcjonariusza celnego, jednocześnie orzekając o zwolnieniu od pełnienia służby z zachowaniem prawa do uposażenia w okresie trzymiesięcznego wyprzedzenia, liczonego od dnia następnego od dnia doręczenia decyzji. W decyzji pierwszoinstancyjnej wyjaśniono, że A. B. w dniu 4 kwietnia 2006r. został odwołany przez Ministra Finansów ze stanowiska Dyrektora Izby Celnej w O. W związku z powyższym wyznaczono mu stanowisko eksperta celnego, a następnie z dniem 28 kwietnia 2006r. przeniesiono do pełnienia służby w Urzędzie Celnym w O., gdzie Naczelnik Urzędu wyznaczył A. B. miejsce pełnienia służby w Referacie Elementów Kalkulacyjnych, po uprzednim dokonaniu przez niego wyboru przedmiotowej komórki. Organ wyjaśnił, że na stanowisku służby A. B. element zaufania w relacjach z Naczelnikiem Urzędu Celnego jest bardzo istotny, ponieważ funkcjonariusz ten wykonuje swoje obowiązki służbowe z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego, dlatego też w stosunku służby powinny pozostawać jedynie osoby darzone zaufaniem przełożonego. W uzasadnieniu wskazał, że u podstaw zwolnienia funkcjonariusza ze służby legły następujące okoliczności, które przesądziły o utracie zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych przez funkcjonariusza celnego, o czym stanowi art. 26 pkt 12 ustawy o służbie celnej: - W trakcie postępowania dyscyplinarnego, wszczętego w wyniku ustaleń z przeprowadzonej kontroli przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej zawartych w Protokole Kontroli z dnia 14 listopada 2006r. i w dokumencie Wynik Kontroli z dnia 14 listopada 2006r., A. B. niejednokrotnie podważał autorytet przełożonego – Naczelnika Urzędu Celnego oraz zarzucał mu działania niezgodne z prawem, manipulowanie faktami i mobbing, czego dał wyraz w pismach z dnia 1 marca 2007r. i 29 marca 2007r. oraz w przesłuchaniu w charakterze obwinionego w dniu 15 marca 2007r. - Bezpodstawnie i nieprawnie zarzucał Naczelnikowi Urzędu Celnego w O., M. C. ochronę osób, w stosunku do których powinno być wszczęte postępowanie karne lub dyscyplinarne, ograniczanie przysługującego mu prawa do obrony, szykanowanie od momentu odwołania ze stanowiska Dyrektora Izby Celnej. - Powiadomienie o powyższych rzekomych działaniach Naczelnika Urzędu Celnego w O. instytucje zewnętrzne, tj. Rzecznika Praw Obywatelskich, Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. - Nieidentyfikowanie się z zadaniami Naczelnika Urzędu Celnego i jego działaniami. - Uzyskanie informacji, za pismem nr [...] z dnia 16 kwietnia 2007r., o prowadzonym w stosunku do A. B. śledztwie przez Sekcję Do Walki z Przestępczością Gospodarczą Komendy Miejskiej Policji w O. o przestępstwo z art. 231 § 1 K.k. Organ stwierdził, że powyższe okoliczności potwierdzały zeznania Naczelnika Urzędu Celnego w O. – M. C. Organ I instancji wywodził, że opisane postępowanie A. B. podważało autorytet i wiarygodność Naczelnika Urzędu Celnego, który jest organem państwowych, w efekcie mogło przyczynić się do dezorganizacji pracy urzędu i do lekceważącego stosunku podwładnych do przełożonych, a także do niewłaściwego traktowania organu państwowego przez inne organy i instytucje zewnętrzne. Podejmując decyzję o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej, organ wziął pod uwagę, że funkcjonariusz próbował stworzyć grupę osób niezadowolonych, którzy mieliby wystąpić z protestem przeciwko Dyrekcji Izby Celnej w O. W ocenie organu, fakt ten potwierdzały zeznania świadka R. S. Zdaniem organu, przedstawione w decyzji zachowanie funkcjonariusza wskazuje na naruszenie przez niego norm zawartych w Kodeksie etyki funkcjonariusza Służby Celnej tj. norm wyznaczających właściwą postawę (pkt 1), norm stojących na straży rzetelności i uczciwości (pkt 1 i 3), norm stojących na straży godności i zawodowego prestiżu (pkt 1 i 3). Ponadto zachowanie takie narusza art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy o służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusz celny jest obowiązany godnie zachowywać się w służbie. Organ dodał, że na utratę zaufania do funkcjonariusza wpłynęły także wydarzenia z przeszłości, o których Dyrektor Izby Celnej dowiedział się z zeznań świadków w przedmiotowej sprawie: R. K., H. M. Mianowicie, w 2003 roku zignorował informację o 26 transportach papierosów do Anglii, które "przeszły" przez podległy A. B. Oddział Celny w O., a w 2004 roku funkcjonariusz ten korzystał samochodu osobowego marki Polonez użyczonego przez podmiot prywatny do celów prywatnych. Organ zarzucił, że w trakcie pełnienia funkcji dyrektora Izby Celnej A. B. zmusił ówczesnego Kierownika Referatu Kontroli Celnej do przekazania do Ministerstwa Finansów danych niezgodnych z prawdą a dotyczących przygotowania ww komórki organizacyjnej do realizacji zadań kontroli refundacji wywozowych. Nadto organ uznał na podstawie zeznań świadków R. K. i H. M., iż nie może pełnić służby osoba, która powiadomiona o możliwych nieprawidłowościach w imporcie odzieży chińskiej w Oddziale w N. i P. nie podjęła jakichkolwiek czynności, jest współodpowiedzialna za straty Skarbu Państwa na kwotę 235 mln zł, a w latach 1998 – 2005, słabo sprawowała nadzór nad działaniem podległego mu Urzędu, w czasie Służby prowadząc szkolenia pracowników firm. Jednocześnie organ podkreślił, że w postępowaniu w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby z powodu utraty zaufania nie były brane pod uwagę zarzuty, będące przedmiotem postępowania dyscyplinarnego a jedynie postawa A. B. i jego stosunek do przełożonego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. B. zarzucił prowadzenie postępowania z naruszeniem norm proceduralnych, tendencyjnie i nieobiektywnie. Kwestionował dwukrotne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ – Dyrektora Izby Celnej w O. Decyzją z dnia [...] wydaną w oparciu o art. 138 § 1 K.p.a. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...], stwierdzając, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku i podtrzymał swoje poprzednie stanowisko, zarówno co do ustaleń stanu faktycznego, jak i uzasadnienia prawnego decyzji. Argumentując, że przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, a zgromadzone w sprawie dowody – zeznania świadków: M. C., R. K., R. S., J. G., treść notatki służbowej sporządzonej przez R. S. oraz wyjaśnienia strony jako obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym, pozwalały na usprawiedliwienie uznania o utracie zaufania do A. B. jako funkcjonariusza celnego. W skardze do Sądu A. B. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w O. oraz poprzedzającej decyzji tego organu z dnia [...], zarzucając obu decyzjom naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej, poprzez błędne ustalenie podstaw do oceny, iż nastąpiła utrata zaufania wobec skarżącego, art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy, poprzez zastosowanie tej podstawy prawnej, mimo braku jakichkolwiek dowodów w tej mierze. Decyzjom zarzucono także naruszenie przepisów postępowania polegających na istnieniu zasadniczych wątpliwości, czy osoba na stanowisku zastępcy dyrektora ma ustawowe uprawnienia do wydawania decyzji w takim postępowaniu. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stawiane skarżącemu zarzuty są niewiarygodne, nieprawdziwe bądź bezzasadne i oparte na jednoznacznie złej woli lub jednostronnej interpretacji drobnych okoliczności, które w żadnym stopniu nie mogą stanowić obiektywnej podstawy do oceny, która w konsekwencji doprowadza do zwolnienia z pracy, praktycznie w trybie zbliżonym do art. 52 kodeksu pracy. Skarżący wywodził, że był założycielem i pierwszym dyrektorem Izby Celnej w O., przez wiele lat był kierownikiem Urzędu Celnego w O. i tworzył podwaliny pod powstanie Izby, a jego wykształcenie i doświadczenie zawodowe uprawniało do merytorycznie zasadnej krytyki swoich przełożonych. W związku z tym, w skardze stwierdza, że był uprawniony do oceny działań, formalnie swoich przełożonych, jednak osób o zdecydowanie mniejszej praktyce zawodowej i niższym wykształceniu. Dlatego uważa, że jedynie tło osobowe jest podstawą zaistniałego konfliktu i sporu. Nie zgadza się z poglądem zaprezentowanym w decyzjach, że każda krytyka przełożonego oznacza działanie podważające jego autorytet i wiarygodność. Podnosi, że działając w ramach prawa był uprawniony do powiadomienia o niewłaściwych działaniach Naczelnika Urzędu Celnego w O., organy zewnętrzne – Rzecznika Praw Obywatelskich i Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, i z tego powodu nie można czynić mu zarzutu o utracie zaufania. Według skarżącego nie można się zgodzić z konstatacją, że organ państwowy jest poza wszelką krytyką, a przełożeni nie życzą sobie, poza "urzędniczą wiernością", żadnych innych cech u podwładnych pracowników, którzy mają odwagę podnieść sprawy konfliktowe. Dodaje, że żadna ustawa ani nawet Kodeks Celny nie zabraniają celnikowi zwrócenia się z określonym tematem do Rzecznika Praw Obywatelskich bądź innych kontrolnych organów, skoro są do tego powołane. Zwraca także uwagę, że zaskarżona decyzja opiera się praktycznie na zeznaniach jednego świadka, zainteresowanego rozstrzygnięciem, to znaczy Naczelnika Urzędu Celnego w O., natomiast brak w sprawie jest innych nieosobowych dowodów, co powoduje, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające jest niekompletne i niewystarczające. Powyższe potwierdza okoliczność nieuwzględniania wniosków dowodowych skarżącego. Akcentuje, że w przedmiotowej sprawie dyrektor Izby Celnej nie był uprawniony do postawienia zarzutu o ponoszeniu przez skarżącego odpowiedzialności za straty Skarbu Państwa w kwocie 235 mln złotych, bez wiarygodnych, niezbitych dowodów, a jedynie na podstawie zeznań świadka H. M. o rzekomym braku właściwego nadzoru nad Urzędem Celnym w 1998r. Reasumując podkreślił, że nie popełnił żadnego przestępstwa, przez wiele lat swojej służby funkcjonariusza celnego nie zachował się w taki sposób, aby można było mówić o utracie do niego zaufania, swoimi działaniami w żadnej mierze nie wyczerpał treści art. 25 i 26 ustawy o Służbie Celnej. W tym kontekście zwrócił uwagę, że Prokurator Rejonowy w B. umorzył postępowanie w sprawie sześciu zarzutów o niedopełnienie przez skarżącego obowiązków służbowych, wobec braku znamion czynu zabronionego (sprawa o sygnaturze [...]). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007r. skarżący uzupełnił swoje zarzuty o naruszenie przez organ art. 77 § 2 K.p.a., art. 83 § 2 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 43 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej (aktu administracyjnego) i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej o zwolnieniu skarżącego ze służby w Urzędzie Celnym w O. Podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby stanowił przepis art. 26 pkt 12 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zm.), zwanej dalej ustawą o Służbie Celnej. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, w wypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza celnego, przeniesieniu albo zleceniu mu wykonywania innych obowiązków służbowych, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz celny może, w terminie 14 dni, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W myśl zaś art. 81 ust. 2 tej ustawy do postępowania, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odesłanie w tym ostatnim przepisie do przepisów K.p.a. dotyczy całego postępowania, o jakim mowa w art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, a nie tylko wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wynika to z literalnej treści tego przepisu, w którym jest mowa o "postępowaniu", a nie jedynie fragmencie tego postępowania w zakresie dotyczącym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z przywołanym w decyzji o zwolnieniu przepisem art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w wypadku utraty zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności w przypadku funkcjonariusza celnego wykonującego czynności z zakresu kontroli celnej lub związane z nadawaniem towarom przeznaczenia celnego. Użyte w tym przepisie sformułowanie "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Organ administracyjny działając w granicach uznania administracyjnego zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji, stosownie do przepisów art. 7,10,oraz art. 77 K.p.a., rozpatrzyć stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Innymi słowy, organ administracyjny działając na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Musi ponadto przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a zatem podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), zaś przed podjęciem rozstrzygnięcia zobowiązany jest także wnikliwie wszechstronnie zebrać, rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych tymczasem art. 107 § 3 K.p.a. Tymczasem w niniejszej sprawie organ orzekający nie przestrzegał tych reguł procesowych. Przede wszystkim, nie przeprowadził w pełni własnego postępowania dowodowego i nie poczynił w stopniu wystarczającym samodzielnych ustaleń wskazujących na to, ze skarżący dopuścił się takich uchybień w służbie pozwalających na przyjęcie, że utracił zaufanie niezbędne do wykonywania obowiązków służbowych, poprzestając na dowodach zgromadzonych w odrębnych postępowaniach, w tym w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec skarżącego, powołując się na protokół z przesłuchania obwinionego oraz informacjach z postępowania przygotowawczego wymieniając pismo nr [...] Komendy Miejskiej Policji w O., nie przedstawiając jego treści. Natomiast sam fakt podjęcia czynności w postępowaniu karnym nie świadczy jeszcze, że podejrzany dopuścił się zarzucanego mu czynu, czy jakiegokolwiek innego czynu zabronionego. Wynika to z jednej z naczelnych dyrektyw postępowania karnego tj. zasady domniemania niewinności, ale także z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, zgodnie z którym każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie potwierdzona prawomocnym wyrokiem sądowym. Tym bardziej, że postępowanie karne prowadzone w stosunku do skarżącego zostało umorzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B., co nie zostało podniesione w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, należy także uznać za naruszenie przepisów o postępowaniu nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków przez niego wskazanych i ograniczenie postępowanie dowodowego do zeznań świadków powołanych w urzędu, bez odniesienia się do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji. Bezprzedmiotowość, czy zbędność przeprowadzenia konkretnego dowodu zawnioskowanego przez stronę winna znaleźć oparcie w zebranym wcześniej przez organ materiale dowodowym, a następnie znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji. Nadto zdaniem Sądu, powołanie się przez organ w zaskarżonej decyzji na sam fakt wystosowania przez skarżącego pism do organów zewnętrznych: Rzecznika Praw Obywatelskich i Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, bez analizy treści tych pism w prowadzonym postępowaniu o zwolnienie ze służby, stanowi również uchybienie przepisom o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, 77 i 80 K.p.a.). Sąd w pełni aprobuje stanowisko Dyrektora Izby Celnej, aby funkcjonariusze celni spełniali wszystkie wymogi ustawowe, w tym cieszyli się nieposzlakowaną opinią, o jakiej mowa w art. 2 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej. Zwrócić jednak należy uwagę na szczególny status funkcjonariuszy celnych. Cechuje go wyższy niż u innych pracowników stopień podporządkowania i dyspozycyjności, a niedogodności te rekompensuje m.in. zagwarantowana przez ustawodawcę większa niż w odniesieniu do innych pracowników stabilność zatrudnienia. Ochrona trwałości stosunku pracy ogranicza dopuszczalność zwolnienia funkcjonariusza celnego tylko do ściśle określonych przypadków. Oznacza także, iż przepisy regulujące rozwiązanie stosunku służbowego z funkcjonariuszem celnym nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2001r. sygn. II S.A. 2241/01 system LEX 81809). Skorzystanie z rozwiązań przyjętych w art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej nie może się zatem opierać na przekonaniach subiektywnych, wymaga natomiast wykazania przez organ realnie ważnej przyczyny składającej się na utratę zaufania lub przedstawienie szeregu okoliczności uzasadniających konieczność rozwiązania z funkcjonariuszem celnym stosunku pracy. Godzi się zauważyć, że nie każdy przypadek utraty zaufania do pracownika może być uznany za uzasadniający rozwiązanie stosunku służbowego. Jego utrata musi mieć oparcie w przesłankach natury obiektywnej i racjonalnej, nie może wynikać z samowoli, czy wyłącznie subiektywnych uprzedzeń, musi być uzasadniona i usprawiedliwiona ustalonymi okolicznościami, chodzi tu przy tym o wykazanie istnienia konkretnych zdarzeń dotyczących zachowania się funkcjonariusza w służbie lub życiu prywatnym, bądź innych okoliczności, powstanie których utrudnia lub uniemożliwia należyte wykonywanie przez tego funkcjonariusza obowiązków służbowych, (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 maja 2001r. sygn. I PKN 441/00 OSNP 2003/7/176, Sąd Najwyższy w wyroku z 25 listopada 1997r. sygn. I PKN 385/97, OSNAPiUS 1998 nr 18, poz. 538). Dlatego sam fakt wszczęcia postępowania przygotowawczego, bez analizy okoliczności konkretnego przypadku i bez zgromadzenia rzetelnych dowodów świadczących o spowodowaniu przez skarżącego strat Skarbu Państwa i oparcie rozstrzygnięcia, w głównej mierze, na zeznaniach świadka bezpośrednio zainteresowanego rozstrzygnięciem, nie może stanowić o wykazaniu istnienia realnego powodu utraty zaufania do skarżącego, a tym samym przyczyny zwolnienia ze służby na podstawie art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej. Zwrócić przy tym należy uwagę, że zgodnie z art. 23 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusza zawiesza się w pełnieniu obowiązków służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Jeżeli zatem przeciwko funkcjonariuszowi zostałoby wszczęte takie postępowanie to organ powinien przede wszystkim skorzystać z instytucji przewidzianej w powołanym przepisie. Natomiast jeżeli zachodziłoby podejrzenie, że czyn popełniony przez funkcjonariusza stanowi także naruszenie obowiązków służbowych, to istnieje możliwość wykorzystania środków przewidzianych w rozdziale 12 ustawy o Służbie Celnej, dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy. Z tych względów należy uznać, że rozstrzygnięcie organu I instancji oraz utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej zostały wydane z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego (art. 26 pkt 12 ustawy o Służbie Celnej) i przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, i 107 § 3 K.p.a.). Dlatego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło