II SA/Op 488/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. D., zwanego dalej także skarżącym, reprezentowanego przez pełnomocnika adwokata T. G., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., zwanego dalej organem odwoławczym lub Kolegium, z dnia,[...] nr [...], utrzymująca w mocy, wydaną z upoważnienia Starosty N., decyzję Referenta w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w N., zwanego dalej organem pierwszej instancji, z dnia [...], nr [...], w sprawie zatrzymania prawa jazdy kategorii B, B+E i T, nr [...], wydanego w dniu [...] przez Starostę N. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzał następujący stan faktyczny. Pismami z dnia 10 maja 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w O. zwrócił się do organu pierwszej instancji o skierowanie M. D. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień oraz na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, gdyż w okresie od dnia 25 czerwca 2020 r. do dnia 7 maja 2021 r. otrzymał łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W dniu 20 maja 2021 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy kategorii B, B+E i T w związku z informacją o przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Następnie organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B, B+E i T, nr [...], wydanego w dniu [...]. przez Starostę N. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541), art. 102 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 ze zm.), zwanej dalej u.k.p., art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2011 r. poz. 450 ze zm.), zwanej dalej P.r.d., poprzez ich zastosowanie i zatrzymanie prawa jazdy, podczas gdy w dacie otrzymania punktów karnych i w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 130 ust. 1 P.r.d. nie obowiązywał, a nadto art. 102 u.k.p., regulujący kwestię zatrzymania i zwrotu prawa jazdy w drodze decyzji starosty, nie przewiduje sankcji w postaci zatrzymania prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby punktów karnych, określając inne przesłanki zatrzymania prawa jazdy. W ocenie skarżącego wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. było niedopuszczalne. Przepis ten posiada bowiem charakter przejściowy i mógł stanowić podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy tylko do dnia 3 stycznia 2016 r. Ponadto wskazał na okoliczności dotyczące sytuacji osobistej, z uwagi na które prawo jazdy jest mu niezbędne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano i omówiono znajdujące zastosowanie przepisy ustawy zmieniającej z 2015 r., P.r.d., u.k.p., ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), zwanego dalej rozporządzeniem. Kolegium wyjaśniło, że liczba punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, obliczona przez komendanta wojewódzkiego Policji, jako organ prowadzący ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w myśl art. 130 ust. 1 P.r.d. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia, jest wiążąca dla starosty w ramach postępowania prowadzonego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Dalej Kolegium wskazał, że rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 130 ust. 4 P.r.d., który zgodnie z art. 125 pkt 13 u.k.p., wraz z całym art. 130 P.r.d., powinien był utracić moc obowiązującą z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednakże zgodnie z art. 16 ustawy zmieniającej z dnia 9 maja 2018 r. (która weszła w życie z dniem 4 czerwca 2018 r.) przepis art. 130 P.r.d., w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 P.r.d. (ust. 1). Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej BIP komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie (ust. 2). Oznacza to, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 16 ustawy zmieniającej z dnia 9 maja 2018 r., nie stosuje się między innymi art. 125 pkt 13 u.k.p. uchylającego art. 130 P.r.d. Zatem do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych art. 130 P.r.d. zachowuje zastosowanie w sprawie, a art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej może stanowić podstawę prawną decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy komunikat ministra nie został ogłoszony. Stąd w sprawie zastosowanie znalazł art. 130 P.r.d., a w konsekwencji przedłużeniu uległo także stosowanie przepisów rozporządzenia. Kolegium za niesłuszny uznało zarzut naruszenia art. 102 u.k.p., ponieważ przepis ten nie był stosowany w sprawie przez organ pierwszej instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pełnomocnik skarżącego zarzucił Kolegium naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, art. 102 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Starosty N., w której organ ten zastosował powołane przepisy i zatrzymał prawo jazdy, podczas gdy w dacie otrzymania punktów karnych i w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 130 ust. 1 P.r.d. nie obowiązywał, a nadto art. 102 u.k.p., regulujący kwestię zatrzymania i zwrotu prawa jazdy w drodze decyzji starosty, nie przewiduje sankcji w postaci zatrzymania prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby punktów karnych, a decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy może być podjęta dopiero na skutek nie przedłożenia w terminie zaświadczenia o odbyciu kursu reedukacyjnego czy zaświadczenia o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Na tej podstawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W opisanych przypadkach sąd uchyla decyzję lub postanowienie. Natomiast stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2-3 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2) albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach. W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 P.p.s.a.).Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 P.p.s.a. Sposób rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny regulują dwa przepisy: art. 134 oraz art. 135 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, co istotne, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Przy czym, przeprowadzając kontrolę, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny istniejący w momencie podejmowania przez organ administracji kontrolowanego aktu administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki (w odniesieniu do decyzji sankcję wzruszalności lub sankcję nieważności) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 (czyli: u.k.p.): starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (czyli: P.r.d.). Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 7b ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r., to administrator centralnej ewidencji kierowców przekazuje staroście informacje w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, będące podstawą wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodnie z art. 136 ust. 1 u.k.p., w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 P.r.d. Podkreślić należy, że art. 130 P.r.d. został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednak art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 957) stanowi, że przepis art. 130 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1. 2. Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Należy jednak mieć na względzie, ze zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie staroście informacji z centralnej ewidencji kierowców, w przypadkach, o których mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy zmienianej w art. 2, przepisu art. 102 ust. 1b ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się. W sprawie bezspornym było, że M. D. za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymał w okresie od dnia 25 czerwca 2020 r. do dnia 7 maja 2021 r. łącznie 26 punktów karnych, a Komendant Wojewódzki Policji w O. zwrócił się o skierowanie skarżącego na badania psychologiczne oraz wystąpił o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami. Niespornym również jest, że do czasu wydania rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji, Minister Cyfryzacji nie określił terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. W rezultacie w niniejszej sprawie zastosowanie znajdował między innymi art. 136 ust. 1 u.k.p. oraz art. 130 P.r.d. W świetle powyższego organy obu instancji zasadnie ustaliły fakt obowiązywania przepisów materialnoprawnych stanowiących podstawę do wydania decyzji, w świetle których w przypadku przekroczenia liczby punktów o 24 starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Nie budzi także jakichkolwiek wątpliwości stanowisko orzekających w sprawie organów, że w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy nie bada się, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano w ewidencji kierowców naruszających przepisy właściwą liczbę punktów. W tym zakresie właściwy jest Komendant Wojewódzki Policji w O., którego działania ewidencyjne mogą być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu. W przypadku, gdy w ewidencji wpisy tymczasowe staną się wpisami ostatecznymi i przekroczona zostanie liczba 24 punktów, komendant wojewódzki Policji zobligowany jest do skierowania do starosty odpowiedniego wniosku, zaś starosta po otrzymaniu tego wniosku zobowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zasadnie zatem, zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w momencie orzekania organy orzekły o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny sprawy, prawidłowo zastosowały do niego normy prawa materialnego z pełnym poszanowaniem reguł procesowych. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.