II SA/Op 499/11

WyrokWSA w Opolu2011-12-20

Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym obowiązujących w dacie zdarzenia, jeśli w momencie wydawania decyzji przepisy te zostały zastąpione łagodniejszymi, bez przepisów przejściowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dopuszczalne jest stosowanie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia (kontroli drogowej), nawet jeśli w momencie wydawania decyzji weszły w życie przepisy łagodniejsze, pod warunkiem, że nowe przepisy nie regulują kwestii intertemporalnych w sposób odmienny. Kara pieniężna została nałożona prawidłowo, ponieważ naruszenie miało miejsce pod rządami przepisów, które przewidywały sankcję, a odpowiedzialność przedsiębiorcy jest niezależna od odpowiedzialności kierowcy.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów i stwierdzili, że kierowca nie posiadał ważnej karty opłaty drogowej. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na przewoźnika (A Sp. z o.o.) karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, mimo że w międzyczasie nastąpiła zmiana przepisów. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że odpowiedzialność ponosi kierowca i że zastosowano nieobowiązujące przepisy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 12 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez należnej opłaty oddala skargę. Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 12 sierpnia 2011 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 42 ust. 1 , art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2011 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), oraz na podstawie punktu 4.l załącznika do tej ustawy, po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. w [...] od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 11 marca 2010 r. – utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżoną decyzję poprzedziło następujące postępowanie. W dniu 4 września 2009 r. o godz. 14.15 funkcjonariusze celni przeprowadzili na drodze krajowej, autostradzie A4, w miejscowości [...], kontrolę zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i dopuszczalnej masie całkowitej 16000 kg oraz naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i dopuszczalnej masie całkowitej 34000 kg. Zatrzymany do kontroli zespół pojazdów prowadził P. G., przedsiębiorcą wykonującym transport był podmiot – A Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...]. Stwierdzono w nim, że kierujący nie posiadał ważnej karty opłaty drogowej. Kierowca oświadczył: "nie posiada karty, bo nie miał gdzie jej kupić". Protokół został podpisany przez osobę kontrolującą oraz kierującego zespołem pojazdów. W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu stwierdził naruszenie przepisu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i decyzją z dnia 11 marca 2010 r. nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 3.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia należnej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu argumentował, że to przedsiębiorca jest odpowiedzialny za zaopatrzenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty, w tym kartę opłaty drogowej. Z decyzją pierwszoinstancyjną nie zgodziła się Spółka z o.o. A w [...], wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego. Strona zarzuciła, że nie miała wpływu na powstałe naruszenie w postaci jazdy kierowcy bez posiadania karty opłaty drogowej. W jej ocenie, co bezpośrednio wynika z protokołu kontroli, to właśnie kierowca był zobowiązany do nabycia karty opłaty drogowej. Strona wskazała ponadto, że kierowca został już ukarany przez sąd za popełnione wykroczenie. Do odwołania strona dołączyła pismo Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 lipca 2009 r., kierowane do wojewódzkich inspektorów transportu drogowego dotyczące stosowania art. 92 a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym oraz informację dostępną w sieci internetowej omawiającą problematykę stosowania przepisów tej ustawy. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu. Dyrektor Izby Celnej w Opolu, nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Na wstępie swoich wywodów zaznaczył, że w pierwszej kolejności należało rozważyć kwestię zmiany stanu prawnego, jaka nastąpiła w okresie prowadzenia postępowania odwoławczego. Art. 42 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym został uchylony z dniem 30 czerwca 2011 r. przez art. 8 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218, poz. 1391). Organ podał, że ustawodawca nie zawarł w nowelizacji przepisów przejściowych, dlatego ustalenia, które przepisy powinny znaleźć zastosowanie należy dokonać w drodze wykładni, wskazując na uchwałę NSA z 10 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I OPS 1/06). Równocześnie przyjął, że w wypadku decyzji administracyjnej wymierzającej karę pieniężną stosunek administracyjnoprawny (materialny) pomiędzy stroną a organem administracji publicznej nawiązuje się z datą zdarzenia, ponieważ ten moment wyznacza treść obowiązku administracyjnoprawnego. Decyzja administracyjna wydana w takiej sprawie konkretyzuje stosunek administracyjny oraz potwierdza niejako jego istnienie, określając wysokość sankcji za naruszenie określonego zakazu wynikającego z przepisu prawa. W przypadku takich decyzji, mających charakter decyzji deklaratoryjnych, czyli stwierdzających, że stosunek administracyjnoprawny ukształtował się z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, stosować należy przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku, czyli przepisy obowiązujące w dacie zdarzenia, tj. w dacie kontroli. Rozstrzygając o utrzymaniu w całości w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji Dyrektor Izby Celnej w Opolu zważył, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania kontroli podmioty wykonujące na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przewóz drogowy obowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. W dalszym ciągu organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonując delegację ustawową zawartą w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym Minister Infrastruktury wydał w dniu 5 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz. 721 ze zm.). Według przepisu § 3 powyższego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez podmiot karty opłaty, która składa się z dwóch części: winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu w prawym dolnym rogu przedniej szyby oraz odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe. Stosownie do § 4 ww. rozporządzenia obowiązkiem podmiotu wykonującego przewóz jest wypełnienie karty opłaty przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu. Wypełnienie karty polega na wpisaniu numeru rejestracyjnego na jej odcinku kontrolnym. Ponadto zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania kontroli, kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kartę opłaty drogowej. Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że strona nie posiadała ważnej karty opłaty drogowej będącej dowodem uiszczenia opłaty za kontrolowany przejazd. Jednocześnie nie podzielił argumentacji strony, że kierowca pojazdu nie miał możliwości dokonania zakupu winiety. Dyrektor Izby Celnej w Opolu zwrócił uwagę na dołączone do akt sprawy pismo Urzędu Celnego w [...] z 28 czerwca 2012 r. nr [...] informujące, że w dniu 4 września 2010 r. Oddział Celny w [...] posiadał wszystkie rodzaje kart opłat drogowych. Organ odwoławczy wywodził, że z treści art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, iż obowiązek uiszczenia opłaty ciąży na podmiocie wykonującym przewóz. Co oznacza, że jeśli nawet strona scedowała na kierowcę obowiązki związane zakupem i wypełnieniem winiety przed rozpoczęciem przejazdu, to odpowiedzialność administracyjną za popełnione naruszenie ponosi strona, a nie kierowca, gdyż to strona jest wykonawcą przewozu drogowego. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 3 rozporządzenia z 5 czerwca 2009 r. kartę opłaty drogowej przedziurkować może także podmiot wykonujący przewóz. Zatem, przy zakupie dobowej karty opłaty drogowej podmiot może samodzielnie wyznaczyć – poprzez przedziurkowanie – okres jej ważności w zależności od swoich potrzeb wynikających z wykonywania przewozów drogowych. Dalej organ II instancji dowodził, że zgodnie z art. 92 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów innych ustaw podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15.000 zł. Zgodnie z pkt 4l załącznika do ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli kara za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczania wymaganej opłaty wynosi 3.000 zł. Stwierdzenie naruszenia przepisów ustawy obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej w określonej wysokości. Równocześnie podkreślił organ, że brak karty opłaty drogowej, spowodowany jej niezakupieniem przez kierowcę, na którego przedsiębiorca scedował ten obowiązek, choć istniała możliwość zakupu stosownej karty, nie stanowi przesłanki, o jakiej mowa w art. 92 a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, wyłączającej odpowiedzialność przedsiębiorcy. Dodatkowo wskazano, że kwestia organizacji pracy w firmie, odpowiedniego doboru pracowników, ewentualnego scedowania obowiązków na poszczególnych pracowników leży w wyłącznej kompetencji przedsiębiorcy, który ponosi na zasadzie ryzyka odpowiedzialność za przyjęte rozwiązania, i który może opierając się o prawne regulacje, przede wszystkim prawa pracy, egzekwować ich przestrzeganie. Niesubordynacja pracowników, nieprzestrzeganie przyjętych wewnętrznych rozwiązań w firmie nie może skutkować brakiem odpowiedzialności przedsiębiorcy za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do zarzutów odwołania, że kierowca został już ukarany przez sąd, organ II instancji podniósł, że zgodnie z art. 92 a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, realizującego przewóz drogowy. Z decyzją Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 12 sierpnia 2011 r. nie zgodziła się spółka A Spółka z o.o. w [...]. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wywodziła, że odpowiedzialność za kierowanie pojazdem bez posiadania wymaganej winiety ponosić winien tylko kierujący pojazdem. Ponadto sformułowano zarzut o nieprawidłowym uzasadnieniu skarżonej decyzji, które sprowadzało się jedynie do przytoczenia treści przepisów art. 42, art. 92a i 93 ustawy o transporcie drogowym oraz podniesiono zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a., polegające na niewyjaśnieniu, czy przedsiębiorca miał wpływ na zachowanie kierowcy i niewykupienie przez niego winiety. Skarżącą Spółka zakwestionowała działania organów wobec przewoźników polegające na nierespektowaniu wytycznych Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdziła, że w sprawie nie mógł być stosowany przepis art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wobec utraty jego mocy nowelizacją przedmiotowej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, prezentując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W świetle z kolei art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym - jak wynika z treści art. 145 § 1 - Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną wydanych aktów stanowiły przepisy art. 42 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.). Na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie budzi wątpliwości Sądu, iż w momencie rozpoczęcia kontroli przeprowadzonej w dniu 4 września 2009 r. kierujący samochodem ciężarowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i dopuszczalnej masie całkowitej 16.000 kg wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 34.000 kg – P. G. nie posiadał prawidłowo wypełnionej karty opłaty - dobowej za przejazd po drogach krajowych. Przedsiębiorcą wykonującym przewóz była spółka prawa handlowego – A Spółka z o.o. w [...]. Stąd przedmiotem oceny Sądu w sprawie niniejszej jest legalność wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za wykonanie przejazdu po drodze krajowej zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej mieszczącej się w przedziale od 3,5 do 12 ton. Okoliczności faktyczne sprawy pozostawały między stronami bezsporne, jak również Sąd nie dopatrzył się w procesie ich ustalania jakichkolwiek uchybień przepisom procesowym. Istota sporu sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy prawidłowe było wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej na podstawie przepisów surowszych, obowiązujących w dacie zdarzenia (wykonania przewozu), które w momencie orzekania zostały zastąpione przepisami łagodniejszymi, wyłączającymi odpowiedzialność administracyjną wykonującego przewóz w warunkach, jakie wystąpiły w sprawie. Przedmiotowy spór dotyczy zatem kwestii intertemporalnych. Istota zagadnienia występującego w niniejszej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalne było nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych w sytuacji, gdy w chwili przeprowadzania kontroli drogowej obowiązywały szczegółowe przepisy określające warunki powstawania obowiązków uiszczania opłaty drogowej natomiast w chwili wydawania decyzji przepisy te już nie obowiązywały, przy czym brak przepisów przejściowych regulujących kwestię stosowania dawnego bądź nowego prawa. Bezpośrednią podstawą prawną nakładania kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych jest art. 92 ust. 1 omawianej ustawy. Zgodnie z jej art. 92 ust. ust. 4 wykaz naruszeń oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. W Lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym wymieniono naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, za które to naruszenie przewidziano karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Wymienione przepisy obowiązywały zarówno w chwili przeprowadzania kontroli drogowej, jak i w chwili wydawania decyzji w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych. Określone w tych przepisach naruszenia nie przestały być deliktami administracyjnymi. W dniu kiedy kontrolowano pojazd obowiązywały również przepisy art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218, poz. 1391), co bezspornie oznaczało, że przedsiębiorca obowiązany był uiścić opłatę za przejazd pojazdu samochodowego o masie całkowitej 16.000 kg po drogach krajowych. Nie było kwestionowane ustalenie, że przedsiębiorca nie uiścił opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Bezspornie więc podczas kontroli drogowej stwierdzono naruszenie obowiązków, za które to naruszenie ustawodawca przewidział kary pieniężne. Zmiana stanu prawnego w okresie pomiędzy przeprowadzeniem kontroli drogowej a wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych polegała jedynie na tym, że przedsiębiorcy i należącego do niego pojazdu nie dotyczyły już wiążące się z masą pojazdu obowiązki, których naruszenie stwierdzono podczas kontroli. Nie ulegało natomiast wątpliwości, że przedsiębiorca naruszył obowiązki obciążające go w dniu przeprowadzenia kontroli i że nie zmieniły się przepisy ustawy o transporcie drogowym i załącznika do tej ustawy, zgodnie z którymi za stwierdzone naruszenia nakładane były kary pieniężne. Zagadnienie stosowania nowego prawa ma w przedstawionej sytuacji wąski zakres. Pod rządami dawnego prawa doszło bowiem do naruszeń, za które i według nowego prawa wymierzane są kary pieniężne tyle tylko, że zmieniły się szczegółowe przepisy określające zakres obowiązków przedsiębiorcy, który w dniu przeprowadzania kontroli drogowej niewątpliwie nie dostosował się do obowiązujących go wymogów. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 kwietnia 2006r., sygn. akt I OPS 1/06 (ONSAiWSA 2006, z. 3, poz. 71), wyraził pogląd, że w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych może polegać na przyjęciu jednej z trzech zasad: zasady bezpośredniego działania nowego prawa, według której nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości, zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości oraz zasady wyboru prawa, która wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia zainteresowanym podmiotom (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005r. sygn. akt P 9/04, OTK 2005, nr 1/A, poz. 9). W sytuacji gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Taką regułą nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. W sprawie, która była rozpoznawana przez Sąd pierwszej instancji zdarzenie (naruszenie przepisów regulujących transport drogowy) miało miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów regulujących obowiązek uiszczania opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. Przyjęcie stanowiska, że w sprawie mają zastosowanie przepisy nowych przepisów krajowych i wspólnotowych, prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz. Zasada praworządności, wyrażona w art. 6 K.p.a., nie może być zawsze pojmowana jako obowiązek orzekania na podstawie stanu prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Stosowanie jej wymaga oceny, czy w chwili zaistnienia zdarzenia, z którym związane jest nałożenie kary, na stronie ciążył określony obowiązek i czy jego naruszenie podlegało karze. Zdarzenie, które miało miejsce w czasie gdy obowiązywał określony stan prawny musi być oceniane wedle niego. Przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego powinien dostosować swe działania do stanu prawnego obowiązującego w chwili przeprowadzania kontroli drogowej. W myśl zasady niedziałania prawa wstecz ocena zachowanie skarżącego przedsiębiorcy musi odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie objętym kontrolą (por. wyrok NSA z 14 listopada 2008r., sygn. II GSK 49/08 a także z 6 stycznia 2010r. , sygn. II GSK 266/09, oraz z 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II GSK 674/10, dostępne w Internecie – Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, htpp//www.nsa. gov.pl). W kontekście zarzutów skargi powiedzieć przyjdzie, że zasada stosowania ustawy względniejszej jest wprowadzona do systemu prawa karnego wolą ustawodawcy. W wyroku z 22 września 2009r., sygn. SK 3/08 Trybunał Konstytucyjny opowiedział się przeciwko stosowaniu do kar pieniężnych nakładanych za naruszenia przepisów o transporcie drogowym zasad obowiązujących w zakresie prawa karnego. Przywołany w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wyrok Trybunału Konstytucyjnego 31 stycznia 2005r., sygn. P 98/04, dotyczył odpowiedzialności karno – skarbowej a nie kar administracyjnych. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi wyjaśnić należy, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, htpp//www.nsa. gov.pl,). Wprawdzie odpowiedzialność przedsiębiorcy prowadzącego usługi w zakresie transportu drogowego za czyny osób wykonujących transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny. Istnieje możliwość zwolnienia przedsiębiorstwa z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności, jeżeli zostaną wykazane okoliczności wymienione w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Jednakże w ocenie Sądu, trafnie organy w niniejszej sprawie przyjęły, że niezakupienie karty opłaty drogowej przez kierowcę nie może zostać uznane za spełnienie przesłanki, o której mowa w wyżej przywołanych przepisach. Zgodzić się przyjdzie ze stanowiskiem organów, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek właściwej organizacji pracy kierowców, jak również przeprowadzanie regularnych kontroli przestrzegania przepisów prawa. W sytuacji zaś naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych i wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych inspektorzy transportu drogowego mogą, w myśl art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nałożyć karę pieniężną. W odniesieniu do zarzutu skarżącego, iż nałożona na niego kara jest zbyt surowa i nieadekwatna w stosunku do jego winy należy zauważyć, iż decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenie przepisów prawnych są wydawane ramach tzw. uznania związanego, a zatem nie stwarzają organom administracji żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych oraz powołanych wyżej przepisach rozporządzeń unijnych, jest, co do zasady, oderwana od kwestii winy, a także od zaistnienia szkody, bądź stanu zagrożenia nią. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. Odnośnie zaś zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w ocenie Sądu, również nie zasługują one na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, skarżący został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. Jednocześnie został pouczony o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również o prawie przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek i odpisów. Nie można zatem uznać, iż organ uniemożliwił skarżącemu czynny udział w sprawie. To, czy skarżący ze swego prawa skorzysta zależało od niego. W niniejszej sprawie skarżący nie ustosunkował się do zebranego w trakcie kontroli materiału dowodowego, nie nadesłał także żadnych dodatkowych wyjaśnień, z którymi organ mógł się zapoznać, stwierdził jedynie w piśmie złożonym w toku postępowania administracyjnego (pismo z 14 grudnia 2010 r.), że nie może ponosić odpowiedzialności za działania kierowców, składając wniosek dowodowy o przesłuchanie kierowcy w charakterze świadka. Organ odwoławczy, uwzględniając wniosek strony, podjął czterokrotnie próbę przesłuchania w charakterze świadka wskazanej osoby, działania te okazały się jednak nieskuteczne. Z tego względu, w celu ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy, organ przeprowadził dowód potwierdzający, czy w dniu kontroli istniały możliwości zakupu karty opłaty drogowej po przekroczeniu granicy polsko-niemieckiej. Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że ustalenie stanu faktycznego w sposób niebudzący wątpliwości, na co wskazuje treść pisma Kierownika Oddziału Celnego w [...] z 7 lipca 2011 r. o możliwości zakupu bez przeszkód wszystkich rodzajów kart opłat drogowych, pozwoliło na odrzucenie wniosku dowodowego strony o podjęcie kolejnej próby przesłuchania świadka. W konsekwencji, pozwoliło na uznanie, że postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w pełni. Zatem, zdaniem Sądu, należało uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności związane z niniejszą sprawą i oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Jednocześnie oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło