II SA/Op 501/12
PostanowienieWSA w Opolu2012-10-16
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli jego sytuacja materialna uzasadnia częściowe zwolnienie z kosztów?Ratio decidendi
Skarżący, który jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Sąd może ocenić sytuację finansową strony na podstawie oświadczeń, dowodów oraz faktów znanych mu z urzędu, w tym z akt innych postępowań z udziałem tej samej strony.Stan faktyczny
Skarżący T. R. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. Do skargi załączył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżący wskazał na niskie dochody z renty (595,26 zł netto miesięcznie) i trudną sytuację materialną, w tym orzeczoną eksmisję. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia : ustanowić dla skarżącego adwokata.
T. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. Do skargi załączył wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy, a w skardze wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku skarżący napisał, że utrzymuje się ze świadczenia rentowego, którego wysokość netto wynosi 595,26 zł, jest osobą trwale całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, sam prowadzi gospodarstwo domowe. Rentę inwalidzką pobiera m.in. z tytułu niedowładu kończyn dolnych, wady wzroku, choroby wieńcowej oraz jak podał "[...]", z akt administracyjnych sprawy wynika, że chodzi o [...]. Pobierane przez niego świadczenie rentowe nie wystarcza na pokrycie wszystkich opłat, z tego powodu ma orzeczoną eksmisję. Świadczy to, jego zdaniem, o tym, że nie jest w stanie wynająć profesjonalnego prawnika do wniesienia skargi kasacyjnej, a niniejsza sprawa tego wymaga. Podał, że zamieszkuje w mieszkaniu lokatorsko - spółdzielczym o powierzchni 35,70 m 2, nie posiada żadnego majątku ruchomego czy nieruchomego. Dochód miesięczny skarżącego z tytułu renty wynosi, według jego oświadczenia złożonego w rubryce nr 10 wniosku, brutto 1174,82 zł, netto 1094,86 zł, natomiast w rubryce nr 11 zawierającej inne dane jakie skarżący uważa za istotne, wpisał on kwotę dochodu 595,26 zł oraz poinformował o dodatkowej egzekucji komorniczej w sierpniu 2012 r. na kwotę 468,66 zł. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie z dnia 6 września 2012 r. z ZUS o wysokości pobieranej i wypłacanej renty, kwota do wypłaty wynosi 595,26 zł oraz wydruk z realizacji zajęcia komorniczego z dnia 31 sierpnia 2012 r.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania jest decyzja dotycząca przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, a zatem skarżący jest ustawowo zwolniony od kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
Wobec tego należało rozpatrzyć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wykazał, że obecnie ma jedynie dochód z renty w niepełnej wysokości w kwocie 595,26 zł miesięcznie, jak wynika z akt korzysta on też ze wsparcia pomocy społecznej.
Referendarz sądowy nie wzywał skarżącego do wykazania dodatkowych informacji odnośnie wydatków i zadłużeń, uznał bowiem, że z uwagi na względy ekonomii procesowej, posłuży się dokumentami znajdującymi się w załączonych do sprawy aktach administracyjnych, jako wystarczającymi do uprawdopodobnienia sytuacji materialnej skarżącego. Dokumenty te to m.in. dane z wywiadu środowiskowego z dnia 17 stycznia 2012 r., z pisma Dyrektora OPS-u w Nysie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 5 marca 2012 r. w Opolu odnośnie dochodu skarżącego po odliczeniu alimentów.
Ponadto referendarz sądowy z urzędu posiada już wiedzę na temat sytuacji materialnej skarżącego, ponieważ ustalał ją np. w sprawach o sygn. akt II SA/Op 444/12 i II SA/Op 445/12, gdzie wydał postanowienia z dnia 12 września 2012 r., o ustanowieniu dla niego pełnomocnika. Jak przyjęło się natomiast w orzecznictwie sądowym, sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357). W ten sposób ustalono, że wydatki skarżącego kształtują się następująco: czynsz 349,12 zł, przy czym skarżący wskazał, że go nie płaci, telefon i internet 136,50 zł, energia elektryczna 138,04 zł, artykuły spożywcze, czystości, higieniczne, prasa i inne wydatki 335,64 zł, leki 96,77 zł.
W ocenie referendarza, należy stwierdzić, bez głębszej analizy wydatków skarżącego, że sam fakt kształtowania się jego dochodów na poziomie 595,26 zł, pozwala na uznanie, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Sytuacja materialna skarżącego uprawnia go zatem do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym, czyli w istocie w częściowym i postanowił ustanowić dla niego adwokata.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło