II SA/Op 510/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko postanawia: odrzucić wniosek T. L. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania. W dniu 9 grudnia 2008 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu odbyła się rozprawa, na której rozpoznawana była skarga wniesiona przez T. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. O terminie rozprawy Sąd poinformował strony, tj. zarówno skarżącego, jak i pozostałych uczestników postępowania, w tym T. L., będącego właścicielem nieruchomości sąsiedniej, za pismem z dnia 14 listopada 2008 r. Zawiadomienie o rozprawie przesłane zostało na adres T. L. i pod tym adresem doręczone synowej – E. L. w dniu 17 listopada 2008 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Wraz z zawiadomieniem o rozprawie przesłano pouczenie, w którego punkcie 5 przytoczono brzmienie art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Na rozprawie obecny był M. L., który przedłożył do akt pełnomocnictwo ojca – T. L., będącego uczestnikiem postępowania w sprawie objętej zaskarżonym postanowieniem. Po zamknięciu rozprawy Sąd ogłosił wyrok oddalający skargę. W dniu 16 grudnia 2008 r., T. L., działający przez pełnomocnika M. L., nadał w urzędzie pocztowym na adres tut. Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania, co wynika z daty stempla pocztowego na kopercie przesyłki. Jednocześnie z wnioskiem przedłożył zestawienie kosztów zastępstwa na łączną kwotę 647,00 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Sąd nie udzielił pełnomocnikowi, nie będącemu profesjonalnym prawnikiem, wskazówek o możliwości uzyskania zwrotu kosztów związanych z jego uczestnictwem, w tym związanych z zapoznaniem się z aktami sprawy oraz z udziałem w rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek należało odrzucić. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego, wyrażoną w art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Stosownie do art. 200 P.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw należy się skarżącemu w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Na zasadzie art. 210 § 1 P.p.s.a strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata lub radcy prawnego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. W myśl art. 88 P.p.s.a. odrzuceniu podlega wniosek o przywrócenie terminu spóźniony albo niedopuszczalny z innych przyczyn. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić przyjdzie, iż z lektury akt wynika, że bezspornie uczestnik postępowania T. L., działający bez fachowego pełnomocnika, został pouczony przez Sąd o skutku niezgłoszenia w terminie żądania zwrotu kosztów postępowania, polegającego na utracie prawa do tego żądania. Do dnia rozprawy uczestnik postępowania nie zgłaszał wniosku w przedmiocie kosztów poprzez złożenie pisma procesowego w tym zakresie. Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. przed jej zamknięciem pełnomocnik T. L. również nie zgłosił takiego wniosku. Bezspornie zatem wniosek o zwrot kosztów postępowania nie został złożony, co potwierdza treść roszczenia objętego rozpoznawanym wnioskiem, tj. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów. W tej sytuacji rozpoznanie złożonego w dniu 16 grudnia 2008 r. wniosku pełnomocnika T. L. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w przedmiocie kosztów należało poprzedzić oceną dopuszczalności tego wniosku. Dokonując tejże oceny w kontekście przepisu art. 210 § 1 P.p.s.a., dostrzec trzeba, że termin do złożenia wniosku w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania został określony w szczególny sposób, tj. poprzez wskazanie przez ustawodawcę konkretnego zdarzenia w toku postępowania sądowoadministracyjnego, do którego to momentu strona winna złożyć wniosek w przedmiocie kosztów postępowania. Takim zdarzeniem jest zamknięcie rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. Z woli ustawodawcy, z chwilą wystąpienia tego zdarzenia strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów (art. 210 § 1 in principio). Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie z chwilą zamknięcia rozprawy w dniu 9 grudnia 2008 r. Odnotować należy, że omawiany sposób określenia terminu, w którym możliwość dokonania pewnej czynności jest ograniczona fazami postępowania, jest odmienny od innych uregulowań w procedurze sądowoadministracyjnej wyznaczających termin poprzez ścisłe jego określenie w dniach, jak ma to miejsce np. w art. 177 § 1 P.p.s.a., określającym trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Zważywszy na powyższe, w ocenie Sądu, omawiany sposób określenia terminu przesądza o tym, iż termin do złożenia wniosku w przedmiocie kosztów należy uważać za prekluzyjny, czyli nieprzekraczalny i nieprzywracalny. Z tego też względu nie jest to termin, do którego mogą mieć zastosowanie przepisy P.p.s.a. dotyczące uchybienia i przywrócenia terminu. Tym samym wniosek z dnia 16 grudnia 2008 r. o przywrócenie terminu należy uznać za niedopuszczalny. W tym zakresie Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, wedle którego żądanie przywrócenia terminu dokonania takiej czynności jak złożenie wniosku o zwrot kosztów jest niedopuszczalne i że termin zamknięcia rozprawy ze swej istoty nie może ulec przywróceniu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 426/06, ONSAiWSA 2008 r., nr 2, poz. 26 oraz powoływane tam piśmiennictwo; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Gd 94/07 – niepubl.). Z powyższych względów, na podstawie art. 88 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.