II SA/Op 516/15

PostanowienieWSA w Opolu2016-05-11

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) podlega umorzeniu, jeśli strona korzysta już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowionego pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. W sytuacji, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej oraz ma już ustanowionego pełnomocnika z urzędu, kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zbędny, a postępowanie w tej sprawie powinno zostać umorzone na podstawie art. 249a P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Wcześniej, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącą odmowy przyznania zasiłku celowego, skarżącemu został już ustanowiony pełnomocnik z urzędu (radca prawny M. S.), a także korzystał on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy uznał, że dalsze postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zbędne.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. z dnia 5 maja 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego postanawia: umorzyć postępowanie. Postanowieniem z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt II SO/Op 45/15 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił M. M. radcę prawnego, przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego. Pełnomocnikiem z urzędu M. M. został wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Opolu – radca prawny M. S., co wynika z pisma Izby z dnia 12 października 2015 r. (k-30 akt sądowych). Na skutek wniesionej skargi i wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, sprawa została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 516/15 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu kolejno: postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. przywrócił termin do wniesienia skargi, a wyrokiem z dnia 8 marca 2016 r., oddalił skargę. Następnie, pełnomocnik skarżącego pismem procesowym z dnia 22 kwietnia 2016 r. stwierdził o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie. Opinia powyższa została doręczona kuratorowi skarżącego – J. M. W dniu 5 maja 2016 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżącemu w zakresie całkowitym, przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, bądź radcy prawnego z urzędu. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Postępowanie o przyznanie prawa pomocy wszczęte na skutek kolejnego wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2016 r., należało umorzyć. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu, a także przewlekłe prowadzenia postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro M. M. z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba skarżąca decyzję z zakresu świadczeń z pomocy społecznej, został zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, a orzekanie w sprawie stało się zbędne. O powyższej okoliczności ustawowego zwolnienia skarżącego od uiszczania kosztów sądowych, referendarz sądowy wypowiedział się już w postanowieniu z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt II SO/Op 45/15 i pomimo tego, że przywołane orzeczenie zostało wydane przed rozpoczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, to zachowuje aktualność na wszystkich etapach tego postępowania. Ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się bowiem na wszystkie etapy postępowania sądowoadministracyjnego. Odnosząc się do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zauważyć należy, że ww. postanowieniem z dnia 25 września 2015 r., został ustanowiony M. M. radca prawny. Na skutek powyższego orzeczenia, Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu poinformował o wyznaczeniu do reprezentowania skarżącego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, radcy prawnego z urzędu w osobie M. S., który występował w imieniu M. M. w postępowaniu sądowym. Z przywołanych okoliczności wyraźnie wynika, że żądanie ustanowienia przez Sąd skarżącemu kolejnego pełnomocnika z urzędu, nie może odnieść zamierzonego skutku. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującej procedurę sądowoadministracyjną, a co za tym idzie również przesłanki ustanawiania pełnomocnika z urzędu, brak jest bowiem przepisu, który uprawniałby stronę do żądania ustanowienia kolejnego pełnomocnika w sprawie. Skoro stronie zostało już przyznane prawo pomocy w tym zakresie, to zostało one już skonsumowane (por.: postanowienie z dnia 22 kwietnia 2005 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OZ 262/05; umieszczone na stronach internetowych Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Reasumując powyższe, skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a także korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, wobec czego rozpoznanie kolejnego wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uznać należało za zbędne i umorzyć postępowanie, na zasadzie art. 249a P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie powyższe, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło