II SA/Op 518/13

WyrokWSA w Opolu2014-02-13

Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Krzysztof Bogusz, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy otrzymanie darowizny pieniężnej, która została w całości przeznaczona na zakup mieszkania, stanowi zmianę sytuacji dochodowej strony w rozumieniu art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, uzasadniającą uchylenie decyzji o przyznaniu zasiłku stałego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji nieprawidłowo zinterpretowały pojęcie "zmiany sytuacji dochodowej" w rozumieniu art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Zamiast ocenić faktyczną sytuację materialną strony, organy skupiły się wyłącznie na formalnym wliczeniu darowizny do dochodu. Sąd podkreślił, że zmiana sytuacji dochodowej powinna być oceniana szerzej niż tylko przez pryzmat dochodu, uwzględniając realne zabezpieczenie potrzeb życiowych strony. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 7 i 77 § 1 K.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący L. P. otrzymał decyzję o przyznaniu zasiłku stałego oraz pomocy w opłacaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne. Następnie organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia tej decyzji, ustalając, że skarżący otrzymał od brata darowiznę w kwocie 108.000 zł, którą przeznaczył na zakup mieszkania. Organy uznały, że darowizna ta stanowi dochód, który przekracza kryterium dochodowe, i uchyliły decyzję przyznającą zasiłek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując sposób ustalenia jego sytuacji dochodowej oraz opóźnienie w doręczeniu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 stycznia 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Nysy z dnia 6 sierpnia 2012 r. i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego oraz pomocy w formie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Nysy z dnia 6 sierpnia 2012 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez L. P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 stycznia 2013 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy - Zastępcy Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie z dnia 6 sierpnia 2012 r., nr [...], którą uchylono decyzję własną z dnia 7 grudnia 2010 r. o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego oraz pomocy w formie opłacania składki na ubezpieczenia zdrowotne. Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. Decyzją z dnia 7 grudnia 2010 r., nr [...], na wniosek L. P., działający z upoważnienia Burmistrza Nysy - Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, przyznał wnioskodawcy zasiłek stały w wysokości 324 zł miesięcznie od 1 listopada 2010 r. do 30 listopada 2013 r. oraz pomoc w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne przez okres pobierania tego zasiłku. W dniu 9 lipca 2012 r. organ pierwszej instancji zawiadomił L. P. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uchylenia ww. decyzji, wskazując jako powód ustalenie aktualnej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Następnie decyzją z dnia 6 sierpnia 2012 r., nr [...], Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie uchylił decyzję własną z dnia 7 grudnia 2010 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy art. 104 i art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej K.p.a., a także art. 2, art. 8, art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 5, art. 107 ust. 1 i 4 oraz art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W ustaleniach stanu faktycznego organ podał, że mieszkanie dotychczas zajmowane przez L. P. w [...] przy ul. [...] należało do jego brata - A. P., który to mieszkanie sprzedał. Obecnie strona mieszka w mieszkaniu w [...] przy ul. [...], którego jest właścicielem. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Dochodem strony jest zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie. Organ ustalił również, że A. P. w czerwcu 2012 r. wpłacił sprzedającemu mieszkanie jako zadatek na poczet ceny mieszkania kwotę 5.000 zł. Następnie w dniu 6 lipca 2012 r. za pośrednictwem banku przekazał L. P. kwotę 108.000 zł jako darowiznę. W tym samym dniu L. P. kupił mieszkanie w [...] przy ul. [...] za kwotę 113.000 zł, płacąc za nie w całości ze środków własnych, pochodzących z darowizny od brata - A. P. Dalej, organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłek stały przysługuje osobie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Wskazał też, co uważa się za dochód w świetle art. 8 ust. 3 ustawy i powołał się na art. 8 ust. 11 ustawy, zgodnie z którym w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. W związku z powyższym, uzyskaną przez stronę z darowizny kwotę 108.000 zł organ rozłożył na 12 rat po 9.000 zł, co wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w kwocie 153 zł dało dochód miesięczny w wysokości 9.153 zł, który przekracza o 8.676 zł kryterium dochodowe z art. 8 ustawy, wynoszące 477 zł. Powyższe względy, zdaniem organu, zadecydowały o konieczności uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały. W odwołaniu od tej decyzji L. P. wywodził, że przez 20 lat mieszkał w mieszkaniu brata A. P., przy ul. [...] w [...], najpierw z całą rodziną, a od 10 lat, po rozwodzie, tylko z synem, który od urodzenia jest chory na [...] i utrzymuje się z renty socjalnej. Wcześniej skarżącemu pomagała matka, kupując żywność, odzież, środki czystości i leki. Po jej śmierci nie mógł on sobie dać rady z kosztami utrzymania; narastały długi za czynsz, gaz i energię elektryczną. Wszystkie zaległości uregulował brat, który postanowił sprzedać należące do niego mieszkanie, a uzyskane środki przekazać odwołującemu na zakup mniejszego lokalu. Środki te zostały od razu przelane na rachunek sprzedającego mieszkanie, a więc skarżący nie uzyskał żadnego dochodu. L. P. podkreślił, że sam prowadzi gospodarstwo domowe i pozostaje w bardzo trudnej sytuacji, gdyż z uwagi na stan zdrowia nie może znaleźć pracy. Końcowo wskazał, że pomoc ze strony opieki społecznej jest dla niego niezbędna. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 25 stycznia 2013 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, a następnie, powołując się na orzecznictwo sądowe, wywodziło, że katalog wyłączeń zamieszczony w art. 8 ust. 4 ustawy ma charakter zamknięty, a więc przychody z innych źródeł uznawane są za dochód. Do dochodów zaliczyć trzeba m.in. wszelkiego rodzaju darowizny pieniężne. Kolegium podało, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Natomiast zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z kolei art. 106 ust. 5 ustawy stanowi, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zdaniem organu, jeżeli uzyskanie dodatkowego przychodu nastąpiło w okresie pobierania świadczeń, w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie spornej decyzji ustala się, czy dana osoba w dalszym ciągu spełnia wymogi w zakresie kryterium dochodowego. Skarżący otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie i niewątpliwie jego sytuacja materialna uległa istotnej zmianie z chwilą otrzymania darowizny od brata. Bez znaczenia - w ocenie organu - jest okoliczność, że środki te w całości wydatkowane zostały na zakup mieszkania, a nie na bieżące potrzeby strony. Od lipca 2012 r. miesięczny dochód L. P. wynosi 9.153 zł, czyli przekracza kryterium dochodowe ustalone dla osoby samotnie gospodarującej. Tym samym, skoro zaistniała przesłanka wymieniona w art. 106 ust. 5 ustawy, rozstrzygnięcie podjęte przez organ pierwszej instancji jest prawidłowe. W skardze na powyższą decyzję L. P. wniósł o jej uchylenie lub umorzenie długu. Wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana 25 stycznia 2013 r., a doręczono ją dopiero we wrześniu 2013 r. Natomiast OPS domaga się zwrotu zasiłku, który pobierał w okresie rozpatrywania odwołania, lecz skarżący nie jest w stanie zwrócić żądanej kwoty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko oraz argumentację prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie zaskarżonego aktu. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zastępcy Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie wykazała, że wydane akty nie odpowiadają wymogom prawa. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 stycznia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o uchyleniu rozstrzygnięcia w sprawie przyznania L. P. zasiłku stałego w wysokości 324 zł miesięcznie od 1 listopada 2010 r. do 30 listopada 2013 r. oraz pomocy w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne przez okres pobierania tego zasiłku. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. przepis art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362, z późn. zm.), zwanej nadal ustawą. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że art. 163 K.p.a. dopuszcza możliwość uchylenia lub zmiany przez organ administracji publicznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w K.p.a., o ile przewidują to przepisy szczególne. Taką szczególną regulację zawiera przepis art. 106 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Powołany przepis określa przesłanki uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania, zmierzającego do dokonania weryfikacji decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej. Przepis ten konkretyzuje przy tym zarówno katalog przesłanek obligatoryjnych, jak i fakultatywnych, których wystąpienie stanowi, bądź też odpowiednio może stanowić podstawę weryfikacji decyzji. Zmiana sytuacji dochodowej strony jest przesłanką obligatoryjną, której wystąpienie nakłada na organ obowiązek uchylenia lub zmiany decyzji. Podkreślenia wymaga, że przesłanki obligatoryjnej weryfikacji decyzji ostatecznej powinny być interpretowane ściśle, co oznacza, że organ korzystając z omawianej regulacji z uwagi na zmianę sytuacji strony winien ponad wszelką wątpliwość ustalić czy taka zmiana wystąpiła. Odnotowania również wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie przyjmuje się, iż decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy ma charakter konstytutywny. W przypadku stwierdzenia, że zachodzą przesłanki przewidziane w tym przepisie organ administracji wydaje decyzję uchylającą lub zmieniającą decyzję pierwotną ze skutkiem ex nunc, czyli może kształtować nowy zakres uprawnień strony dopiero od momentu wydania swego rozstrzygnięcia, orzekając o utracie prawa lub o zmianie wysokości dotychczas pobieranego świadczenia na przyszłość (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2010 r, sygn. akt I OSK 654/10 oraz z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt I OSK 655/11, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie przyczyną wszczęcia z urzędu postępowania w trybie art. 106 ust. 5 ustawy było ustalenie aktualnej sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego wobec powzięcia przez organ pierwszej instancji informacji o otrzymaniu przez niego - w drodze darowizny - kwoty 108.000 zł. Organy obu instancji zgodnie uznały, że darowizna ta stanowi przychód skarżącego podlegający wliczeniu do dochodu, który od lipca 2012 r. wynosi 9.153 zł, a zatem przekracza kryterium dochodowe ustalone dla osoby samotnie gospodarującej. Oceniając prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy decyzyjne w powyższym zakresie należy wyjaśnić, że wysokość dochodu warunkująca prawo do świadczenia z opieki społecznej oraz zasady ustalania wysokości dochodu w sprawach z zakresu pomocy społecznej zostały uregulowane w art. 8 ustawy. W ust. 3 tej regulacji ustawodawca zdefiniował pojęcie dochodu na gruncie ustawy o pomocy społecznej. I tak, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Stosownie do art. 8 ust. 4 ustawy do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Na gruncie przytoczonych przepisów zasadnie organ odwoławczy wywiódł, że wykaz świadczeń, których nie wlicza się do dochodu, ustalony przez ustawodawcę w art. 8 ust. 4 ustawy, stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że wszelkie niewymienione w nim miesięczne przychody - bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, po odpowiednich pomniejszeniach, stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy - należy uznać za dochód. Analiza przepisu art. 8 ust. 3 ustawy potwierdza zatem, że darowizna środków pieniężnych mieści się w kategorii dochodu, gdyż ani w art. 8 ust. 4 ustawy, ani w innych przepisach tej ustawy nie wymienia się darowizny jako podlegającej wyłączeniu przy ustalaniu dochodu osoby korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej lub wnioskującej o taką pomoc. Darowizna podlega wliczeniu do dochodu również przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego, będącego jednym ze świadczeń z pomocy społecznej. Organy, dokonując oceny w zakresie wystąpienia przesłanki z art. 106 ust. 5 ustawy, nie dostrzegły jednak, że w przepisie tym nie mówi się o dochodzie, ale o sytuacji dochodowej skarżącego. Zdaniem Sądu, jest to pojęcie szersze od dochodu. Dlatego zmiana sytuacji dochodowej strony nie może być oceniana wyłącznie przez pryzmat pojęcia dochodu zawartego w art. 8 ust. 3 ustawy, ale należy ocenić sytuację, w jakiej znajduje się strona. Na tle wykładni omawianej regulacji wyrażono pogląd, który skład orzekający w pełni podziela, iż zmiana sytuacji dochodowej strony w rozumieniu art. 106 ust. 5 ustawy polega na tym, że strona bez udziału środków z pomocy społecznej ma realnie zabezpieczone niezbędne potrzeby życiowe, gdyż dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi. Zmiana sytuacji dochodowej nie jest jedynie pochodną dochodu wyliczonego w sposób określony w art. 8 ust. 3 ustawy, ponieważ dla stwierdzenia zaistniałych zmian nie można pominąć sytuacji, w jakiej znajduje się beneficjent pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 113/13, zamieszczony na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że orzekające organy nie wyjaśniły, czy uzyskane w drodze darowizny środki finansowe służyły tylko zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych skarżącego w związku z utratą przez niego dotychczasowego miejsca zamieszkania. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że okoliczność, iż środki te zostały w całości wydatkowane na zakup mieszkania (o ile tak rzeczywiście było) nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W ocenie Sądu, może się bowiem okazać, że przeznaczenie darowizny w całości na cel mieszkaniowy wcale nie wpłynęło na stan finansów skarżącego i na poprawę warunków finansowych, w jakich pozostaje. Tymczasem kwestia ta jest kluczowa dla ustalenia, czy doszło do zmiany sytuacji dochodowej skarżącego. Z tej bowiem przyczyny wszczęte zostało postępowanie w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego i pomocy w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z naruszeniem zatem art. 7 K.p.a., nakazującego m.in. podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz z naruszeniem pozostającego z tą regulacją w związku art. 77 § 1 K.p.a., wedle którego rozstrzygający organ administracji publicznej jest zobowiązany do zebrania, a następnie do rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, organy nie wyjaśniły wskazanej kwestii, jak wcześniej zaznaczono, o podstawowym znaczeniu dla postępowania prowadzonego w trybie art. 106 ust. 5 ustawy. Podkreślenia wymaga, że zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej przyznającej świadczenia z zakresu pomocy społecznej jest odstępstwem od zasad ochrony praw dobrze nabytych i zasady trwałości decyzji ostatecznych. Dlatego tak ważne jest, aby w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy stan faktyczny był ustalony w sposób niebudzący żadnych wątpliwości oraz aby organ dokonał jego wszechstronnej oceny. Podsumowując dotychczasowe wywody stwierdzić przyjdzie, że organy obu instancji nie dokonały oceny wpływu okoliczności w postaci uzyskania przez skarżącego darowizny na zmianę sytuacji dochodowej skarżącego, a odniosły się jedynie do pojęcia dochodu. W efekcie uprawniony jest pogląd, że nie wyjaśniono ponad wszelką wątpliwość, czy nastąpiła zmiana tej sytuacji. Natomiast, jak już sygnalizowano, od ustaleń w tym zakresie zależy prawidłowość prowadzonego postępowania w sprawie i możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie art. 106 ust. 5 ustawy. Dodatkowo należy zauważyć, że przedstawione powyżej stanowisko Sądu wspiera art. 2 ust. 1 ustawy, wedle którego pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W rozpoznawanej sprawie nie można również nie dostrzec, że zaskarżona decyzja wydana została przez Kolegium dnia 25 stycznia 2013 r., natomiast ekspediowano ją dopiero w dniu 25 września 2013 r., a więc po upływie ośmiu miesięcy od podjęcia rozstrzygnięcia. Niewątpliwie takie działanie organu godzi w zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 K.p.a., zwłaszcza jeśli uwzględni się okoliczność, że decyzja ta dotyczyła sprawy z zakresu pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że oceniane decyzje wydano z naruszeniem opisanych przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a naruszenia te niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustalenie czyni koniecznym uchylenie aktów wydanych w obu instancjach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji uzasadnia przepis art. 152 P.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań i w związku z kasacyjnym charakterem niniejszego wyroku sprowadzają się do ponownego rozpatrzenia sprawy w zakresie zaktualizowania się ustawowej przesłanki zmiany sytuacji dochodowej skarżącego, z uwzględnieniem oceny prawnej przedstawionej przez Sąd.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło