II SA/Op 520/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na uchwałę Rady Gminy Walce z dnia 19 września 2007 r., nr X/75/07 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z wnioskiem A sp. z o.o. w R. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania postanawia: oddalić wniosek. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością A, ul. [...], R., gm. Walce, powołując się na art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w skrócie P.p.s.a., wniosła o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na prawach strony, w sprawie ze skargi M. K. na uchwałę Rady Gminy Walce z dnia 19 września 2007 r., nr X/75/07 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów niezurbanizowanych wsi R. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, iż występuje jako inwestor zamierzający zrealizować we wsi R. inwestycje polegającą na budowie farmy wiatrakowej a wynik postępowania w sprawie ze skargi M. K. na w/w uchwałę dotyczy interesu prawnego Spółki. Dodała, że wystąpiła już z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Do pisma procesowego Spółki z dnia 9 grudnia 2008 r. została dołączona kserokopia decyzji Wójta Gminy Walce, z dnia 14 listopada 2008 r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 16 grudnia 2008 r., pełnomocnik Spółki oświadczył, iż interes prawny wywodzi z kwestii: ubiegania się o decyzję o pozwoleniu na budowę, która odnosić się będzie do ustaleń planu; posiadania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; posiadaniem wieloletnich umów najmu nieruchomości objętych planem (ok. 30) oraz kilkunastu umów przedwstępnych, co do nabycia nieruchomości. W wyniku realizacji zarządzenia Sądu, pismem procesowym z dnia 23 grudnia 2008 r., Spółka przedłożyła po dwie przykładowe umowy najmu i przedwstępne umowy sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego. W kolejnym, obszernym piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2009 r., Spółka poddała pod wątpliwość legitymację skarżącej M. K. oraz zakwestionowała występowanie kolejnego pełnomocnika skarżącej oraz zawarła polemikę, co do treści otrzymanego pisma procesowego skarżącej. Spółka zaakcentowała priorytety w zakresie energetyki wiatrowej, podkreślając obowiązek nabywania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii (w tym z elektrowni wiatrowych). Na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r., pełnomocnik Spółki podniósł, że pełnomocnik skarżącej przesyłając do niego korespondencję tytułując go uczestnikiem postępowania, jak również Sąd zawiadomił go o rozprawie jako uczestnika postępowania, stąd wnioskuje, iż przysługuje Spółce status uczestnika niniejszego postępowania sądowego. Pełnomocnik skarżącej zaoponował powyższemu i wniósł o oddalenie wniosku Spółki. Pełnomocnik organu poparł wniosek Spółki o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika na prawach strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Sprawa sądowoadministracyjna, w której firma A sp. z o.o. z siedzibą w R. (zwana w dalszej części Spółką) wniosła o dopuszczenie jej do udziału w charakterze uczestnika postępowania na zasadzie art. 33 § 2 P.p.s.a., została wszczęta, przed tut. Sądem, skargą M. K. na uchwałę Rady Gminy Walce z dnia 19 września 2007 r., nr X/75/07 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów niezurbanizowanych wsi R. Odnotować trzeba, że skarga ta została złożona przez skarżącą w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Dla oceny wniosku Spółki o dopuszczenie do udziału w sprawie, w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy wniosek ten został złożony przez uprawniony podmiot. Dlatego też, poczynania w tej materii należało rozpocząć od regulacji wynikającej z art. 33 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, poza skarżącym i organem administracji, którego działania (bezczynności) dotyczy skarga, mogą brać udział także inne podmioty, których ustawa uznaje za uczestników postępowania na prawach strony. Wspomnieć można, że ustawodawca rozróżnia dwie grupy takich uczestników: 1) uczestnicy z mocy prawa – art. 33 § 1 oraz 2) uczestnicy dopuszczeni do udziału w postępowaniu przez sąd – art. 33 § 2 P.p.s.a. W myśl przepisu art. 12 P.p.s.a., który ma charakter tzw. słownika ustawowego, obie kategorie wskazanych wyżej uczestników postępowania traktuje się tak jak strony, przy czym różnica w ich uprawnieniach dotyczy sposobu dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Na zasadzie art. 33 § 2 P.p.s.a., osoby (podmioty), które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczył ich interesu prawnego, mogą zgłosić udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wnioskować o dopuszczenie do tego postępowania w charakterze uczestnika. Dokonanie pisemnego zgłoszenia zamiaru uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony stanowi wyłącznie spełnienie wymogu formalnego, w przedmiocie złożenia wniosku, bowiem dopuszczenie uczestnika do udziału na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a., następuję przez Sąd nie z urzędu lecz na wniosek osoby. Status uczestnika natomiast można uzyskać po wykazaniu, że wynik postępowania dotyczy interesu prawnego osoby (podmiotu), który - poprzez złożony wniosek - chce w nim brać udział na prawach strony. Przypomnieć należy, że przedmiotem skargi wniesionej przez M. K. jest uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów niezurbanizowanych wsi R., a zatem uchwalenie tego planu dokonane zostało w trybie procedury przewidzianej do tworzenia aktu prawnego a nie procedury administracyjnej. Z kolei, kontynuując szeroką interpretację pojęcia postępowania administracyjnego z art. 33 § 2 P.p.s.a., nie sposób uznać, aby osoby nie mogły skorzystać z możliwości zgłoszenia udziału w charakterze uczestnika, w sprawie zaskarżonego planu zagospodarowania tylko ze względu na to, że akt ten został podjęty w wyniku sformalizowanej procedury planistycznej, która odbiega od przepisów K.p.a. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, uruchomionym skargą M. K., ma być skontrolowana w/w uchwała, a zatem należało ustalić, czy wynik tego postępowania dotyczy interesu prawnego zgłaszającej Spółki udział w charakterze uczestnika postępowania. Do podstawowych cech interesu prawnego - w odróżnieniu od interesu faktycznego – należy to, że interes prawny musi być oparty o obowiązującą normę porządku prawnego, co oznacza, że interes ten nie może mieć charakteru pochodnego i nie może być wywodzony z jakiejkolwiek czynności prawnej, w tym umowy cywilnoprawnej, nawet zawartej w formie aktu notarialnego. Podstawą zatem interesu prawnego może być przepis art. 140 k.c., ustanawiający prawo własności i jego gwarancje bądź też art. 233 k.c., regulujący prawo użytkowania wieczystego. W związku z powyższym, ograniczone prawa rzeczowe, w tym najem, nie mogą być podstawą interesu prawnego w prawie administracyjnym, w przedmiocie planów zagospodarowania przestrzennego. W sprawie ze skargi M. K., Spółka zgłaszająca udział w charakterze uczestnika postępowania nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętych zaskarżonym planem, a jej prawo ma charakter pochodny, co wykazała przedłożonymi umowami najmu oraz przedwstępnymi umowami sprzedaży. Podkreślić należy, że prawo wynikające dla Spółki z umowy cywilno-prawnej, nie może być podstawą wywodzenia z niego interesu prawnego, a tym samym nie jest skuteczne zgłoszenie udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem brak jest wykazania po stronie zgłaszającej, że wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Ponadto, raz jeszcze podkreślić trzeba, że regulacje uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą dotyczyć interesu prawnego wynikającego z norm materialnoprawnych kształtujących prawo własności bądź inne prawa, z których wynika tytuł prawny do nieruchomości objętej planem. Dodać także można, że nie ma interesu prawnego w postępowaniu planistycznym nawet ten, komu przysługuje roszczenie o ustanowienie określonego prawa do gruntu. Roszczenie o ustanowienie określonego prawa nie jest bowiem w postępowaniu planistycznym chronione żadnym przepisem prawa materialnego (por. Z. Niewiadomski: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2006, s.197). Ponieważ Spółka (potencjalny inwestor) nie posiadała samoistnego (bezwzględnego) tytułu prawnego do nieruchomości objętych planem - na etapie postępowania planistycznego jak i wezwania organu przez skarżącą w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym - to brak jest również podstaw dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony (art. 33 § 2 P.p.s.a.). Podnoszone przez Spółkę okoliczności - dysponowania decyzją administracyjną o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia inwestycyjnego oraz ubiegania się w przyszłości o pozwolenie budowlane - nie przesądzają, że wynik opisanego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Uczestnikiem postępowania na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. może stać się podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialno-prawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału, bo tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego (por. T. Woś: Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 184). Nie ulega wątpliwości, że Spółka uważa, iż zaskarżona uchwała w sprawie planu jest dla niego korzystna i z tego powodu chciałaby poprzez uczestnictwo w sprawie kwestionować skargę skarżącej. Spółka zasygnalizowała bowiem, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, jest niezbędna również z powodu konieczności nabywania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł, w tym z elektrowni wiatrowych. Jednakże te okoliczności nie wskazują na interes prawny, który stanowi przesłankę z art. 33 § 2 P.p.s.a., w zakresie dopuszczenia podmiotu do udziału w charakterze uczestnika postępowania. W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego, należy stwierdzić, że Spółka nie wykazała, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 33 § 2 P.p.s.a., tzn. nie przedstawiła dowodów i argumentów, które przemawiają za tym, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jej interesu prawnego. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.