II SA/Op 520/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na czynność Starosty Nyskiego z dnia 5 lipca 2011 r., nr [...], w części obejmującej samochód [...], nr rej. [...] w przedmiocie opłaty za kartę pojazdu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 9 czerwca 2010 r. M. L., reprezentowany przez pełnomocnika – R. T. prowadzącego firmę A, wystąpił do Starosty Nyskiego z żądaniem zwrotu opłaty pobranej za wydanie kart pojazdów dla kilkudziesięciu samochodów, w tym dla samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], wskazując, że każdorazowo opłata została zawyżona o kwotę 425 zł. Powyższe żądanie wywodził z niezgodności § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, orzeczonej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., w którym uznano, że określona w tym przepisie wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł nie uwzględnia wytycznych ustawowych do określenia wysokości tej opłaty i jest zbyt wysoka. Odpowiadając na to żądanie Starosta Nyski pismem z dnia 9 lipca 2010 r., nr [...], odmówił zwrotu żądnej kwoty. Wskazał, że opłata w kwocie 500 zł za kartę pojazdu dla każdego pojazdu została pobrana na podstawie obowiązującego w dacie wydania karty rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Jednocześnie wyjaśnił, że w powołanym przez wnioskodawczynię wyroku Trybunału Konstytucyjnego orzeczono, iż przepis § 1 ust. 1 w/w rozporządzenia traci moc z dniem 1 maja 2006 r., czyli ze skutkiem na przyszłość. Powyższe pismo zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 12 lipca 2010 r. Pismem z dnia 13 czerwca 2011 r. M. L. ponownie zwrócił się do Starosty Nyskiego o zwrot nadpłaconej kwoty opłaty za wydanie karty pojazdu, obejmując swym żądaniem 5 samochodów, w tym samochód [...] nr rej. [...]. W odpowiedzi Starosta Nyski wyjaśnił skarżącemu w piśmie z dnia 5 lipca 2011r., nr [...], że w tej sprawie, odmówił już zwrotu opłaty czynnością materialno-techniczną, zawartą w piśmie z dnia 9 lipca 2010 r., nr [...]. Podał też, że obecne pismo organu stanowi podtrzymanie stanowiska organu wyrażonego w tamtym piśmie. Pismo organu doręczono stronie 22 lipca 2011 r. Powołując się na przepis art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący 26 lipca 2011 r., wezwał Starostę Nyskiego do usunięcia naruszenia prawa poprzez zwrot nienależnej opłaty za kartę pojazdu dla samochodu [...] nr rej. [...]. Następnie, pismem z dnia 19 września 2011 r., nadanym 23 września 2011 r. M. L. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na odmowę zwrotu przez Starostę zawyżonej opłaty za kartę pojazdu dla samochodu [...] nr rej. [...], zarzucając naruszenie art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym i domagając się ustalenia, że organ administracji zobowiązany jest do zwrotu opłaty pobranej na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją i nakazanie jej zwrotu. Skargę przesłano organowi na podstawie art. 54 § 2 P.p.s.a. w dniu 26 września 2011 r. (por. II Og 210/11). W odpowiedzi na skargę, Starosta Nyski wniósł o jej odrzucenie argumentując, że skarżący wystąpił o zwrot nadpłaconej kwoty za wydanie karty pojazdu [...] nr rej. [...] już w dniu 9 czerwca 2010 r., w związku z czym żądanego zwrotu odmówiono pismem z dnia 9 lipca 2010 r.,nr [...]. Ta czynność nie była jednak przedmiotem wezwania do usunięcia naruszenia prawa w stosownym, 14-dniowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności zobowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. W tym celu sąd bada, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wśród których wymienia się również niedopuszczalność skargi (pkt 6). W myśl art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odnośnie aktów wydawanych w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że uiszczenie opłaty za wydanie karty pojazdu jest wykonaniem przez stronę obowiązku wynikającego z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, o którym organ nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Żądanie zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu powoduje konieczność odniesienia się przez organ do takiego obowiązku w formie aktu lub czynności. W tych okolicznościach, skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, opubl. ONSAiwsa 2008 nr 2, poz. 21). Dla swej skuteczności skarga taka wymaga jednak spełnienia warunku określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym w sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (a taka sytuacja zachodzi w przypadku odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu), skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., można wnieść do sądu administracyjnego dopiero po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Kolejnym wymogiem będącym konsekwencją zakwalifikowania aktu lub czynności załatwiających wniosek o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu do kategorii określonej w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., jest również zachowanie przy wniesieniu skargi terminu określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a., stosownie do którego skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Termin trzydziestu dni, który ma zastosowanie wówczas, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi organu. Natomiast w sytuacji, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, biegnie od dnia wniesienia wezwania do organu. Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki uznać trzeba, że wskazane w art. 52 § 3 P.p.s.a. wezwanie, ograniczone z woli ustawodawcy czternastodniowym terminem, nie może być skutecznie wnoszone w dowolnym terminie i dlatego przysługuje skarżącemu w stosunku do czynności odmowy zwrotu nadpłaty jednokrotnie. Natomiast każde następne pismo strony nie posiada już waloru takiego wezwania, wobec czego wystosowanie kolejnego wezwania, na skutek ponowionego wniosku o zwrot nadpłaty i udzielenia odpowiedzi przez organ, nie skutkuje ponownym rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi. Wezwanie, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a., należy bowiem uznać za odpowiednik środka odwoławczego przewidzianego w postępowaniu administracyjnym, który można na dane rozstrzygnięcie wnieść tylko jeden raz. Dlatego, niedopuszczalne jest traktowanie instytucji wezwania jako czynności, która nie wywołuje żadnych skutków prawnych i wobec tego może być powtarzana wielokrotnie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSA 2/02, opubl. ONSA 2003 nr 1, poz. 2 i z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1954/08 oraz postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 963/09; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 1000/09; opubl. na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W celu ustalenia dopuszczalności wniesienia skargi, rozważyć należało w pierwszym rzędzie, czy zaskarżone pismo Starosty Nyskiego z dnia 5 lipca 2011 r., stanowiące odpowiedź na ponowny wniosek z dnia 13 czerwca 2011 r. o zwrot części opłaty za kartę pojazdu, mogło być - wobec braku skierowania do organu w ustawowym terminie wezwania do usunięcia naruszenia prawa na pismo organu z dnia 9 lipca 2010 r. - przedmiotem dopuszczalnego i skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skoro wniosek ten zawierał żądanie oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej, co wniosek wcześniejszy. Podkreślić trzeba, że pismo skarżącego z dnia 13 czerwca 2011 r. było w istocie tożsamej treści jak poprzednie jego pismo z dnia 9 czerwca 2010 r., z tą jedynie różnicą, że wymieniono w nim tylko 5 samochodów spośród kilkudziesięciu wskazywanych poprzednio, w tym ponownie wymieniono samochód marki [...] nr rej. [...]. Przypomnieć wypada, że skarżący po raz pierwszy wystąpił do organu o zwrot opłaty za kartę pojazdu dla samochodu marki [...] nr rej. [...], wnioskiem z dnia 9 czerwca 2010 r. Starosta Nyski udzielił odpowiedzi na ten wniosek pismem z dnia 9 lipca 2010 r., nr [...], w którym odmówił zwrotu żądanej kwoty. Z lektury akt nie wynika, aby skarżący po otrzymaniu tejże odpowiedzi wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w terminie określonym w art. 52 § 3 P.p.s.a. Dokumentacja przedłożona w sprawie wskazuje, że skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, któremu powyższe pismo Starosty Nyskiego zostało doręczone w dniu 12 lipca 2010 r. Następnie, wskutek złożenia przez skarżącego do organu ponownego wniosku z dnia 13 czerwca 2011 r. o zwrot opłaty pobranej za kartę pojazdu dla samochodu [...] nr rej. [...], zaskarżonym w niniejszej sprawie pismem z dnia 5 lipca 2011 r., Starosta Nyski po raz drugi odniósł się do żądania strony, odmawiając w istocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu. Uznać zatem należy, że zaskarżone w niniejszej sprawie pismo, w zakresie w jakim odnosiło się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu dla samochodu marki [...] nr rej. [...], dotyczy tej samej sprawy indywidualnej, w której organ już wcześniej - pismem datowanym na dzień 9 lipca 2010r. - odmówił zwrotu opłaty za kartę tego samego pojazdu. Pismo to skierowane zostało wszak do tego samego podmiotu, odnosiło się do jego identycznego uprawnienia, a uprawnienie to oparte zostało na tych samych podstawach prawnych. W konsekwencji stwierdzić również trzeba, że to fakt otrzymania pisma organu z dnia 9 lipca 2010 r. jest doniosły prawnie i wyznacza określony w art. 52 § 3 P.p.s.a. termin dla wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Takiego waloru nie posiada natomiast fakt otrzymania przez skarżącego pisma organu z dnia 5 lipca 2011 r.. Pismo strony z 26 lipca 2011 r. wzywające organ do usunięcia naruszenia prawa nie otworzyło ponownie biegu terminu do wniesienia skargi na odmowę zwrotu opłaty za kartę pojazdu, o którym mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a. Przyjmując natomiast, że przedmiotowe wezwanie odnosi się do pisma organu z dnia 9 lipca 2010r., wówczas należy je uznać za dokonane ze znacznym, bo rocznym, uchybieniem czternastodniowego terminu przewidzianego w art. 52 § 3 P.p.s.a., który upłynął wszak z dniem 26 lipca 2010 r. Niezachowanie przed wniesieniem skargi wymogu terminowego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a., wpływa na ocenę dopuszczalności skargi i na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skutkuje jej odrzuceniem.