II SA/Op 525/18
WyrokWSA w Opolu2019-02-12
Skład orzekający: Ewa Janowska, Grzegorz Gocki, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie części kredytu bankowego, wykazane w zeznaniu podatkowym PIT-36 za rok poprzedzający okres zasiłkowy, stanowi dochód podlegający uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jeśli dochód ten przekracza ustawowe kryterium dochodowe?Ratio decidendi
Umorzenie części kredytu bankowego, wykazane jako przychód z innych źródeł w zeznaniu podatkowym, stanowi dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W związku z tym, jeśli dochód rodziny, uwzględniający tę kwotę, przekracza ustawowe kryterium dochodowe, świadczenie wychowawcze nie może zostać przyznane, ponieważ decyzja w tej sprawie nie ma charakteru uznaniowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny w roku 2016, uwzględniający kwotę umorzonego kredytu, przekroczył ustawowe kryterium dochodowe (800 zł na osobę). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji co do sposobu obliczenia dochodu. Skarżący w skardze podniósł, że umorzona kwota kredytu nie powinna być traktowana jako dochód, a jedynie jako jednorazowy, utracony dochód.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 15 czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez G. C. (dalej zwanego skarżącym) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (w skrócie SKO lub Kolegium) z dnia 15 czerwca 2018 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 29 marca 2018 r., nr [...], odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego wnioskowanego na syna D. C.
Zaskarżoną decyzję poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.
Skarżący wnioskiem z dnia 31 października 2017 r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko - syna D. C. Wyjaśnił, że jego rodzina składa się z dwóch osób: jego samego oraz syna D.
Do akt sprawy dołączono: 1) wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt [...], zasądzający od P. B. na rzecz małoletniego powoda D. C. alimenty w kwocie po 600 zł miesięcznie; 2) postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt [...], postanawiające pozbawić P. B. władzy rodzicielskiej nad małoletnim D. C.; 3) zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 skarżącego (PIT-36); 4) informację o odliczeniach od dochodu i od podatku w roku podatkowym 2016 r. (PIT/O); 5) zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2017 (PIT-36); 6) informację o odliczeniach od dochodu i od podatku w roku podatkowym 2017 r. G. C. (PIT/O).
Ponadto, do akt sprawy organ I instancji włączył, pozyskane zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, dokumenty potwierdzające wysokość osiągniętego w 2016 r. dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, 30e i 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne skarżącego.
Naczelnik Wydziału Spraw Społecznych, działający z upoważnienia Burmistrza [...], decyzją z dnia 29 marca 2018 r., nr [...], nie przyznał skarżącemu świadczenia wychowawczego wnioskowanego na syna D. C. W uzasadnieniu tej decyzji organ powołał przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, mające zastosowanie w sprawie i stwierdził, że w roku 2016 skarżący osiągnął dochód opodatkowany w wysokości 21.827,90 zł netto oraz dochód nieopodatkowany w wysokości 152,30 zł netto. Łączny dochód rodziny skarżącego osiągnięty w roku 2016 wyniósł zatem 21.980,20 zł. Tym samym, miesięczny dochód jego rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 915,84 zł, a więc przekroczył kryterium dochodowe. Organ dodał, że zgodnie z przedmiotową ustawą oraz ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych należało uwzględnić dochód z tytułu umorzenia części długu, zawarty w rozliczeniu rocznym za 2016 r., PIT-36, w wysokości 5.807,03 zł.
W tych okolicznościach organ stwierdził, że skarżący nie spełnił ustawowych przesłanek uprawniających do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko D. C., bowiem dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, w kwocie 915,84 zł, przekroczył kwotę 800 zł ustawowego kryterium.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wyjaśnił, że w rozliczeniu rocznym PIT-36 za 2016 r. wykazany został przychód w wysokości 28.565,17 zł. Wskazał, że w 2016 r. był zatrudniony u jednego pracodawcy w firmie A i osiągnął z tego tytułu przychód w wysokości 22.758,14 zł. Drugi przychód wykazany w rozliczeniu rocznym - jest to przychód wykazany z PIT-8C. Przychód ten był kwotą umorzenia części długu, jaki miał w B S.A. Zauważył, że kwoty tej nie otrzymał fizycznie, nie był to jego dochód osiągnięty zarobkowo. Uważa, że umorzenie części kredytu w 2016 r. nie powinno mieć wpływu na jego sytuację materialną, dlatego nie powinien być pozbawiony pomocy państwa w wychowaniu dziecka. Skarżący nadmienił, że samotnie wychowuje syna i utrzymują się tylko z jego dochodów.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium, po przytoczeniu art. 2 pkt 1, art. 2 pkt 14, art. 4 ust. 1-3, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851, dalej przywoływana jako ustawa), podało, że pojęcie dochodu rodziny zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 4 ustawy, który stanowi, że przez dochód rozumie się sumę dochodów członków rodziny. Dochód członka rodziny oznacza natomiast - w myśl art. 2 pkt 2 ustawy - przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
Kolegium przypomniało, że skarżący wnioskiem złożonym w dniu 31 października 2017 r., zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko - syna D. C., urodzonego [...] 2011 r. W tej sytuacji należało ustalić, czy strona spełnia warunki dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. czy dochód rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a więc w roku 2016, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 ustawy (dotyczącego sposobu obliczania dochodu w przypadku uzyskania lub utraty dochodu w roku bazowym i po tym okresie), w przeliczeniu na osobę w rodzinie, stanowiący podstawę ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r., nie przekracza kwoty 800 zł.
W przekonaniu Kolegium, nie budziło wątpliwości, że dla celów ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego należało uwzględnić dochód skarżącego podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
SKO przyjęło, że organ I instancji prawidłowo obliczył dochód skarżącego, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w ww. przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągnięty w roku 2016, który brutto wyniósł 27.230,17 zł. Przedstawiło wyliczenie dochodu brutto skarżącego, na który składała się kwota 21.423,14 zł z tytułu należności ze stosunku pracy oraz kwota 5.807,03 zł z tytułu umorzenia długu, a także kwota 152,30 zł z tytułu zwrotu niewykorzystanej ulgi na dzieci, co łącznie stanowiło kwotę 27.382,47 zł. Jednocześnie dodało, że wyliczoną kwotę dochodu brutto pomniejszono o należny podatek w wysokości 604 zł, składki na ubezpieczenia społeczne odliczone od dochodu w wysokości 1.776,27 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 3.022 zł. Zatem, wyliczony dochód wyniósł 21.980,20 zł (27.382,47 zł - 604,00 zł -1776,27 zł - 3022,00 zł = 21.980,20 zł). Stąd przeciętny miesięczny dochód dwuosobowej rodziny skarżącego, to kwota 1.831,68 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie oznacza 915,84 zł (21.980,20 zł: 12 miesięcy : na 2 osoby = 915,84 zł).
Wobec powyższego, Kolegium uznało, że strona nie spełniła kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczenia wychowawczego, wynoszącego 800 zł, a więc wnioskowane świadczenie skarżącemu nie przysługiwało. W przekonaniu Kolegium, organ I instancji prawidłowo wliczył do dochodu wartość umorzonego długu, zawartego w rozliczeniu rocznym za 2016 r. W tej kwestii SKO argumentowało, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności inne nieodpłatne świadczenia, do których zalicza się również umorzenie długu kredytu. Zauważyło, że w PIT-36 z roku 2016 strona w punkcie 9 wskazała kwotę 5.807,03 zł z tytułu umorzonego kredytu, która niewątpliwie podlegała opodatkowaniu, w związku z czym należało tę kwotę wliczyć do dochodu. Trafność takiego stanowiska, zdaniem organu odwoławczego, potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, prezentowane m.in.: w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 1134/12 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 122/17, gdzie wyraźnie stwierdzono, że wartość umorzonych należności - w tym przypadku z tytułu opłat za lokal (czynsz), - wynikających z zawartej umowy cywilnoprawnej, wykazanych w PIT-8C, jest dochodem w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 143/16, stwierdził, że wliczeniu do dochodu relewantnego przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego podlega każdy przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który nie jest zwolniony od podatku dochodowego od osób fizycznych (w szczególności na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), a zarazem nie został wymieniony w art. 3 pkt 1 lit. c ustawie o świadczeniach rodzinnych.
Dodatkowo Kolegium wywiodło, że ustawodawca nie pozostawił po stronie organów orzekających w sprawach z zakresu świadczeń wychowawczych możliwości uznaniowego przyznania tych świadczeń w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki ustawowe. Podkreśliło, że prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom uprawnionym spełniającym wyznaczone w ustawie kryterium dochodowe, w ściśle określonej wysokości, które jest wiążące dla organów właściwych w sprawach z tego zakresu. Oznacza to, że organy nie są uprawnione do ustalania tychże kryteriów na poziomie innym niż wskazany w ustawie. Powyższe powoduje, że skoro miesięczny dochód na osobę w rodzinie strony, obliczony dla celów ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest wyższy od kwoty uprawniającej do otrzymania tego świadczenia, to nie może ono być przyznane.
W skardze do Sądu G. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko ponowił zarzuty przedstawione w odwołaniu. Nadto podkreślił, że kwota umorzonego kredytu nie powinna mieć wpływu na jego sytuację materialną w roku 2016. W konsekwencji, nie powinien zostać pozbawiony pomocy państwa w wychowywaniu dziecka. Dowodził, że, skoro przedmiotowego świadczenia domagał się w roku 2017, to umorzony kredyt powinno się traktować jako rodzaj dochodu jednorazowego, utraconego. Zwrócił także uwagę na swoją niełatwą sytuację rodzinną i materialną, podnosząc, że matka dziecka, mimo zasądzonych alimentów, od trzech lat nie łoży na utrzymanie syna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; - a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; - b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; - c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz w wyniku prawidłowej wykładni i zastosowania prawa materialnego.
W przedmiotowej sprawie, w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego, organ odmówił przyznania mu prawa do świadczenia wychowawczego, wskazując w uzasadnieniu, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium ustawowe, tj. 800 zł, bowiem wyniósł 915,84 zł na osobę.
Podkreślenia zatem wymagało, że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy przywołanej wyżej ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851), zwanej dalej nadal ustawą.
Według zaś art. 4 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka.
Natomiast art. 5 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie.
Na podstawie art. 5 ust. 3 tej ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Pojęcie "pierwsze dziecko" oznacza, zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy - jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia; w przypadku dzieci urodzonych tego samego dnia, miesiąca i roku, będącymi najstarszymi dziećmi w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia, pierwsze dziecko oznacza jedno z dzieci wskazane przez osobę, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy, pojęcie dochód oznacza dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Stosownie zatem do art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952, z późn. zm.), dochodem są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1509, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczane do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Na podstawie art. 20 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych wart. 12-14 i art. 17. Pojęcie dochodu rodziny zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 4 ustawy, który stanowi, że przez dochód rozumie się sumę dochodów członków rodziny. Dochód członka rodziny - oznacza natomiast - w myśl art. 2 pkt 2 ustawy - przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3.
Zgodzić się przyjdzie z organami, że w realiach niniejszej sprawy dla celów ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego należało uwzględnić dochód skarżącego podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e, art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawa o świadczeniach rodzinnych - mająca zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym w odniesieniu do określenia pojęcia dochodu - po myśli art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci - definiując w art. 3 pkt 1 pojęcie dochodu, wskazuje na przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z zasadą ogólną zawartą w art. 9 przywołanej ustawy podatkowej opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Natomiast w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na inne źródła przychodów niż wymienione we wcześniejszych punktach. Z powyższego wynika, że umorzona kwota kredytu, która będąc źródłem przychodu określonym w ww. przepisie, stanowi dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2089).
W tym miejscu wskazać więc należy, że organ prawidłowo wliczył do dochodu wartość umorzonego długu zawartego w rozliczeniu rocznym za 2016 r. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności inne nieodpłatne świadczenia, do których zalicza się również umorzenie długu kredytu. Dodatkowo zaznaczyć należy, że w PIT-36 z 2016 r. strona w punkcie 9 wskazała kwotę 5.807,03 zł z tytułu umorzonego kredytu, która niewątpliwie podlegała opodatkowaniu, w związku z czym należało tę kwotę wliczyć do dochodu.
Prawidłowe było zatem stwierdzenie organów, iż dochód na osobę w rodzinie skarżącego w roku 2016, wynoszący 915,84 zł przekroczył określone w ustawie kryterium dochodowe, a to prowadzi do wniosku, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego są zgodne z prawem.
Dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej konieczne jest również przywołanie definicji legalnych "utraty dochodu" i "uzyskania dochodu" oraz sposobu obliczenia dochodu rodziny w przypadku zaistnienia takich zdarzeń. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W myśl art. 2 pkt 19 utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, utratą świadczenia rodzicielskiego, utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
Przepis art. 2 pkt 19 ustawy zawiera zamknięty katalog przesłanek kwalifikujących utratę dochodu. Organy są więc zobowiązane na podstawie tego przepisu do zakwalifikowania, jako utratę dochodu, zaistnienie któregokolwiek z wymienionych tam przypadków, ale nie mają możliwości uznania na tle przepisów ustawy utraty dochodu spowodowanej innymi zdarzeniami, niż wymienione we wskazanym przepisie. Wśród wymienionych przesłanek ustawodawca nie wymienił - jako powodu utraty dochodu – kwoty wynikającej z umorzonego kredytu lub długu.
Prawidłowo zatem organy przyjęły w niniejszej sprawie, że w przypadku zmniejszenia dochodu wskutek braku uzyskania świadczeń cywilnoprawnych (umorzenie kredytu bankowego) nie następuje utrata dochodu w rozumieniu art. 7 ust. 3 ustawy, którego nie uwzględnia się w dochodzie stanowiącym podstawę do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. Treść tych przepisów, według ich brzmienia literalnego, nie nasuwa wątpliwości co do rozumienia "utraconego dochodu".
Z uwagi na uzyskiwanie przez skarżącego dochodów z tytułu zatrudnienia powiedzieć przyjdzie, że gdy z osobą wnioskującą o przyznanie świadczenia wychowawczego rozwiązany zostanie stosunek pracy lub zostanie rozwiązana inna z umów wymienionych, czyli w sytuacji, gdy osoba ta utraci jedno ze źródeł dochodu mające umocowanie w określonym stosunku prawnym, to wówczas może odliczyć dochód utracony.
Zatem, organy administracji prawidłowo wyliczyły dochód rodziny skarżącego, dochodząc w wyniku tych wyliczeń do wniosku, że przekroczone zostało kryterium dochodowe stanowiące ustawowy wymóg przyznania świadczenia wychowawczego w okresie od 31 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r. Niewątpliwie rodzina skarżącego jest w trudnej sytuacji materialnej, jednakże decyzja o ustaleniu prawa do świadczenia wychowawczego nie jest decyzją uznaniową.
W tym stanie rzeczy, nie znajdując usprawiedliwionych powodów do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Przywołane wyżej wyroki sądów dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem - htpp:// orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło