II SA/Op 531/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Ł. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: 1) ustanowić dla skarżącego adwokata, 2) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Ł. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 maja 2016 r., nr [...], w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Odpowiadając na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, złożył prośbę o przyznanie prawa pomocy. Po przesłaniu mu urzędowego formularz wniosku PPF, odesłał w dniu 7 listopada 2016 r. (data stempla pocztowego) wypełniony wniosek, w którym wniósł o ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skarżący w uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą o całkowitej niezdolności do pracy i znacznej niepełnosprawności orzeczonej przez Zespół Orzekania o Niepełnosprawności przy Starostwie [...]. Ponadto w chwili obecnej leczy skutki przebytej [...]. Nie ma środków na życie, jako zobowiązania i stałe wydatki wskazał alimenty 600 zł, czynsz za mieszkanie 500 zł, koszty utrzymania 500 zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zwany też dalej "orzekającym" działając w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wezwał skarżącego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj. - wskazanie wydatków ponoszonych przez niego miesięcznie na utrzymanie mieszkania, takich jak opłaty za czynsz i media (woda, prąd, gaz itp.), - przesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 2 miesięcy, to jest: październik i listopada 2016 r., podając, że mogą być w formie wydruków z Internetu, - przesłanie dokumentów potwierdzających wysokość płaconych przez skarżącego alimentów (np. wyrok sądowy, ugoda, wydruki z konta, dowody wpłaty), - w związku z wskazaniem przez skarżącego w uzasadnieniu w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, że obecnie leczy skutki [...], przesłania dokumentów potwierdzających fakt przejścia choroby (zaświadczenie lekarskie, ze szpitala itp.), - wskazanie wysokości kwot wydawanych obecnie na leki, - wskazanie, wobec oświadczenia, że skarżący jest obecnie bez środków do życia, przy jednoczesnym wskazaniu miesięcznych wydatków łącznie na kwotę 1.600 zł (600 zł alimenty, 500 zł czynsz, 500 zł koszty utrzymania), z jakich źródeł skarżący obecnie utrzymuje się (np. pomoc rodziny, pomoc społeczna, zasiłki, renta) i w jakich kwotach otrzymuje tę pomoc. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym 7-dniowym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową, a na wniosek strony skarżącej termin ten może ulec przedłużeniu. Skarżący zwrócił się pismem z dnia 18 grudnia 2016 r. o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy do dnia 30 czerwca 2017 r. Prośbę uzasadnił obecnym stanem zdrowia, znaczną dysfunkcją organizmu wynikającą z choroby. Wyjaśnił, że jest intensywnie leczony w związku z rozpoznaną u niego wczesną odmianą [...], przyjmuje lekarstwa, które w istotny sposób obciążają jego organizm, ograniczając jego funkcjonowanie, dlatego prosi o wydłużenie terminu do czasu zakończenia stosowania u niego leków. Wobec tego, że skarżący podnosił, że jest leczony w związku z rozpoznaną u niego [...], orzekający wezwał go jedynie do wskazania w formie pisemnego oświadczenia: z czego utrzymuje się obecnie, czy jest to np. pomoc rodziny, pomoc społeczna, zasiłki, renta i w jakich kwotach otrzymuje tę pomoc, wobec podania, że jest bez środków do życia, przy wskazaniu miesięcznych wydatków łącznie na kwotę 1.600 zł (600 zł alimenty, 500 zł czynsz, 500 zł koszty utrzymania). Skarżący został wezwany do udzielenia odpowiedzi w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, pouczono go, że nie udzielenie odpowiedzi na wezwanie we wskazanym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową, a wyznaczony termin jest ostateczny i nie będzie podlegał dalszym przedłużeniom. Skarżący odpowiedział na wezwanie pismem z dnia 30 stycznia 2017 r., oświadczył w nim, że utrzymuje się z pomocy siostry M. F., będącej obywatelem [...], przesyła mu ona pieniądze na opłaty i wyżywienie. Skarżący nie osiąga obecnie żadnych dochodów, nie ma renty, nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej, jego stan zdrowia nie pozwala mu na samodzielne uczestniczenie w postępowaniu sądowym. Sytuację zdrowotną skarżącego, mającą w ocenie orzekającego, istotny wpływ na jego sytuacje materialną, potwierdzają znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy dokumenty. Są to Orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 8 września 2014 r., stwierdzające całkowitą niezdolność do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, spowodowaną uszkodzeniem narządu [...]. Z opisu w orzeczeniu wynika, że pacjent ma osłabioną, resztkową funkcję obu [...] w zakresie [...], praktycznie [...], w wyniku przebytego urazu [...], w trakcie wypadku przy pracy. Całkowita niezdolności do pracy datuje się od dnia [...] lutego 2014 r. W aktach sprawy znajduje się też orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 21 kwietnia 2015 r., stwierdzające znaczny stopień niepełnosprawności do dnia 30 kwietnia 2017 r., wskazano w nim, że niepełnosprawność istnieje od [...] roku życia i datuje się od dnia [...] grudnia 2013 r. Skarżący jest zdolny do pracy w warunkach chronionych, wymaga wsparcia w samodzielnej egzystencji, rehabilitacji, zabiegów terapeutycznych, korzystania z usług opiekuńczych i socjalnych, a także stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jak przyjęło się natomiast w orzecznictwie sądowym sąd jest też uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357, zamieszczone także stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, orzekający, dokonał oceny, czy skarżący zasługuje na przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 244 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie orzekającego, skarżący nie jest obecnie w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, o czym jego zdaniem świadczą wyżej wskazane okoliczności, w tym przede wszystkim fakt problemów zdrowotnych skarżącego, który obecnie leczy się na [...], a także posiadany przez niego znaczny stopień niepełnosprawności, spowodowany znaczną utratą [...], w wyniku wypadku przy pracy. Orzekający dał wiarę, że oświadczenia skarżącego odnośnie jego choroby polegają na prawdzie, a mając na uwadze, że leczenie [...] może trwać od kilku do kilkunastu miesięcy, przyjmowane leki natomiast znacznie obciążają organizm, a chory w wielu wypadkach powinien przebywać w pewnej izolacji, nie może on aktualnie przedłożyć zażądanych dokumentów odnośnie swoje sytuacji materialnej i zdrowotnej. Orzekający wziął też pod uwagę, iż skarżący od [...] lutego 2013 r., czyli od daty jego wypadku przy pracy, mającego charakter wypadku komunikacyjnego, jest osobą niepełnosprawną i prawie [...], jest, więc oczywiste, że od tego czasu jego możliwości zarobkowania praktycznie nie istniały. Tym bardziej, że jak wynika z załączonej do Orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 8 września 2014 r., opinii specjalistycznej lekarza konsultanta, skarżący był [...] i prowadził działalność gospodarczą w zakresie [...]. Orzekający uznał, zatem, że skarżący nie mogąc ze względów zdrowotnych pracować, nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania i spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym całkowitym zakresie, określone w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wobec tego orzekający postanowił ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu oraz zwolnić go z kosztów sądowych w całości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.