II SA/Op 533/12

WyrokWSA w Opolu2013-02-12

Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina, która nie była stroną postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela, posiada interes prawny do złożenia wniosku o wznowienie tego postępowania, jeśli ponosi konsekwencje finansowe wynikające z wadliwej decyzji?
Ratio decidendi
Gmina, która nie była stroną postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela, nie posiada interesu prawnego do złożenia wniosku o wznowienie tego postępowania, nawet jeśli ponosi konsekwencje finansowe. Interes prawny musi być bezpośredni, konkretny i realny, oparty na przepisach prawa materialnego, a nie wynikać jedynie z pośredniego wpływu rozstrzygnięcia na sytuację prawną gminy.
Stan faktyczny
Gmina B złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela J. M., argumentując, że ponosi konsekwencje finansowe wynikające z tej decyzji. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że gmina nie jest stroną w sprawie i nie posiada interesu prawnego. Gmina wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień o odmowie wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Opolskiego Kuratora Oświaty z dnia 6 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie awansu zawodowego nauczyciela oddala skargę. Przedmiot zaskarżenia stanowi postanowienie Opolskiego Kuratora Oświaty z dnia 6 września 2012 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy A z dnia 26 kwietnia 2012 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania celem uchylenia decyzji - aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego J. M. - z dnia 13 października 2010 r., nr [...], sprostowanej postanowieniem Wójta Gminy A z dnia 22 grudnia 2011 r. Wydanie zaskarżonego aktu poprzedziło następujące postępowanie. Wójt Gminy A, aktem nadania z dnia 13 października 2010 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) w związku z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), nadał J. M. stopień nauczyciela mianowanego z uzasadnieniem, iż posiada on wykształcenie wyższe magisterskie z przygotowaniem pedagogicznym w zakresie fizyki - specjalność nauczycielska oraz ukończone studia podyplomowe w zakresie matematyki. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2011 r., wydanym na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., organ I instancji dokonał sprostowania oczywistej omyłki w opisanym powyżej akcie nadania poprzez zmianę błędnego zapisu w podstawie prawnej ( tj. "art. 10 ust. 3 pkt 1" na "art. 10 ust. 3 pkt 2" Karty Nauczyciela), podając, że sprostowanie nie wpływa na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji. Podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej opisaną powyżej decyzją ostateczną z dnia 13 października 2010 r., złożył Wójt Gminy B, reprezentowany przez radcę prawnego. Jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawca wskazał art. 145 § 1 ust. 5 K.p.a., oraz "ewentualnie inną podstawę prawną uzasadnioną wynikami postępowania". W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż o przedmiotowej decyzji dowiedział się w związku z dwoma postępowaniami zawisłymi przed Sądem Rejonowym Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu, w których J. M. dochodził roszczeń przeciwko byłemu pracodawcy tj. Publicznemu Gimnazjum w [...], na podstawie aktu mianowania z dnia 13 października 2010 r. W tej sytuacji Gmina B, jako organ prowadzący Publiczne Gimnazjum w [...] poniosłaby negatywne konsekwencje finansowe w przypadku niekorzystnego dla gimnazjum rozstrzygnięcia spraw przez Sądem Pracy. W dalszej części uzasadnienia wnioskodawca kwestionował zasadność wydanego J. M. aktu awansu zawodowego, powołując się na okoliczności faktyczne ujawnione w toku prowadzonych spraw przed Sądem Pracy, jak również wiedzę o faktach z czasu zatrudnienia J. M. w placówce szkolnej w [...]. W ocenie Gminy B, J. M. nie spełnił kluczowego kryterium regulacji z art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. nowelizującej z dniem 6 kwietnia 2000 r. Kartę Nauczyciela, to jest kryterium zatrudnienia przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania, co wykluczało możliwość zdobycia z dniem wejścia w życie ustawy z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego. Aby uzyskać akt awansu zawodowego powinien on pozostawać w zatrudnieniu w placówce szkolnej. Po rozwiązaniu natomiast przez stronę umowy z Publicznym Gimnazjum w [...], nawiązanie stosunku pracy z inną placówką było niemożliwe, wobec zawieszenie J. M. w prawach i obowiązkach przez Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli, działającą przy Wojewodzie Opolskim, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w Kluczborku. Wójt Gminy A, postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Organ wskazał, że wniosek został złożony przez podmiot niebędący stroną w sprawie, ponadto wnioskodawca nie wykazał także swojego interesu prawnego w sprawie. Na powyższe rozstrzygnięcie Gmina B wniosła zażalenie. W uzasadnieniu wskazała, iż złożony przez nią wniosek o wznowienie postępowania zmierzał do skłonienia Wójta Gminy A do wszczęcia postępowania z urzędu, bowiem uprawnienie takie wynika z treści art. 147 K.p.a. Podniosła, że posiada interes prawny w składaniu wniosku o wznowienie postępowania, bowiem na skutek wydanej decyzji, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu zasądził od Publicznego Gimnazjum w [...] na rzecz J. M., kwotę 18.490,74 zł wraz z odsetkami, tytułem wyrównania wynagrodzenia do poziomu wynagrodzenia nauczyciela posiadającego stopień awansu zawodowego mianowania. A zatem konsekwencje finansowe i prawne będzie ponosić Gmina B, jako prowadząca Publiczne Gimnazjum w [...] i w tym upatruje posiadanie interesu prawnego. W wyniku rozpoznania zażalenia, Opolski Kurator Oświaty, postanowieniem z dnia 6 września 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na przepisy regulujące postępowanie zażaleniowe. Podał, że wniesienie zażalenia przenosi na organ wyższego stopnia kompetencje do ponownego rozstrzygnięcia tylko kwestii procesowej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonym postępowaniu. Przywołując art. 28 K.p.a., zgodnie, z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, organ odwoławczy argumentował, że strona występuje w sprawie na podstawie roszczenia prawnego, które musi być skierowane do organu władzy. Wystąpienie przez stronę z roszczeniem zależy od woli strony i jest przejawem tej woli. W realizacji swego roszczenia strona ma interes, który musi być osobisty, własny i indywidualny, bowiem tylko taki interes może zaspokoić władza przez wydanie decyzji administracyjnej. Ponadto organ administracyjny obowiązany jest zbadać czy wnoszący podanie jest stroną w sprawie, czy powołuje się na własny interes prawny - a jeżeli tak to wówczas ustalenie zasadności tego żądania. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy uznał, że z załączonej dokumentacji jednoznacznie wynika, że Wójt Gminy B nie posiada atrybutu strony w przedmiotowej sprawie, co uzasadniało wydanie postanowienia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Gmina B, reprezentowana przez radcę prawnego W. L., domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy A, wskazując na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lub 5 K.p.a. Jednocześnie wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej, stanowisko Opolskiego Kuratora Oświaty wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest błędne, gdyż uprzednio składane wnioski miały na celu skłonienia Wójta Gminy A do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie z urzędu, zgodnie z art. 147 K.p.a. W dalszej części uzasadnienia skargi powielono wywody zawarte we wniosku o wznowienie postępowania oraz w zażaleniu. Wywodzono, że skoro Gmina B ponosi konsekwencje finansowe i prawne wadliwej decyzji, to w fakcie ponoszenia prawnych konsekwencji tkwi interes prawny w składaniu wniosku o wznowienie postępowania. Niezależnie od powyższego, w ocenie skarżącej, organy pominęły kwestię działania organu z urzędu w postępowaniu wznowieniowym. Cytując art. 7 K.p.a. skarżąca stwierdziła, że organy administracji stoją na straży praworządności i tak z urzędu, jak i na wniosek podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron. W ocenie skarżącej, wydanie aktu mianowania nastąpiło w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz nieprawdziwe informacje (tj. zawarte w piśmie dyrektora V Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] z 25 lutego 2011 r.). Powyższe okoliczności winny, zatem skłonić organy rozpoznające sprawę do weryfikacji prawidłowości wydanej decyzji administracyjnej wraz z jej późniejszym sprostowaniem. Dokonując weryfikacji organ winien oprzeć się na dowodach z dokumentów tj. aktach osobowych J. M. związanych z zatrudnieniem w Przedszkolu w [...], dodatkowych dokumentach złożonych przez J. M. Wójtowi Gminy A, dokumentach znajdujących się w aktach postępowania przed Sądem Rejonowym dla Krakowa Nowej Huty, aktach osobowych, obejmujących okres zatrudnienia w V Liceum Ogólnokształcącym w [...] oraz w I Liceum Ogólnokształcącym w [...]. W ocenie skarżącej, okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy, jak również fakty ujawnione w toku postępowania przed Sądem Pracy przeczą prawidłowości wydanego aktu awansu zawodowego z dnia 13 października 2010 r., jak również możliwości zmiany podstawy prawnej tej decyzji w trybie sprostowania oczywistej omyłki. W dalszej części uzasadnienia skarżąca Gmina omówiła przepisy Karty Nauczyciela regulujące kwestię uzyskania statusu nauczyciela mianowanego, powołując się w tym zakresie na orzeczenia zapadłe przez tut. Sądem W odpowiedzi na skargę Opolski Kurator Oświaty w Opolu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ odwoławczy stwierdził, że nie mieszczą się one w granicach niniejszej sprawy. Skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem, w oparciu o jakie przesłanki mogłoby dojść do wznowienia postępowania administracyjnego. Wskazując na podstawę wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lub 5 K.p.a., nie wykazała fałszywości dowodów, na podstawie, których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz nie określiła, jakie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istotne dla sprawy istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane Wójtowi Gminy A, który wydał decyzję w sprawie awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył do akt sprawy kopię wyroku Sądu Rejonowego w Opolu z 30 marca 2012 r. oraz wyrok Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 23 sierpnia 2012 r. Pismem procesowym z dnia 7 lutego 2013 r. Gmina B ustosunkowała się do złożonych przez organ odwoławczy materiałów dokumentacyjnych, dołączając do pisma wyroki w sprawach karnych prowadzonych przeciwko J. M. wydane przez Sąd Rejonowy w Kluczborku oraz Sąd Okręgowy w Opolu. Na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko w sprawie, zaakcentował, że organ wydając decyzję w przedmiocie awansu zawodowego nie dysponował wszystkimi dokumentami pozwalającymi na ocenę przebiegu pracy J. M., w szczególności dokumentami dołączonymi przez skarżącą do pisma procesowego. Ponadto oświadczył, iż był składany wniosek o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji Wójta Gminy A z dnia 13 października 2010 r., lecz nie wie, na jakim etapie znajduje się sprawa. Pełnomocnik organu odwoławczego podniósł, iż wydając zaskarżone postanowienie organ nie oceniał kwestii działania z urzędu przez Wójta Gminy A przy ewentualnym wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z 13 października 2010 r. Uczestnik postępowania J. M. oponował przeciwko skardze i podniósł, że Wójt Gminy B w stosunku do niego nie wydał żadnego aktu awansu zawodowego. Kwestia wypłaty wynagrodzenia związana była z prawomocnym wyrokiem Sądu Pracy, a działania skarżącej Gminy zmierzają do podważenia tego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270) zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji wykazała, że podjęte akty nie są obarczone wadami uzasadniającymi ich uchylenie. Rozważania należy rozpocząć od przypomnienia, że organy administracji obu instancji, odmawiając wznowienia postępowania oparły swoje rozstrzygnięcia o regulację prawną zawartą w art. 149 § 3 K.p.a., wobec stwierdzenia, że wnioskodawcy – Wójtowi Gminy B, nie przysługuje przymiot strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy A z dnia 13 października 2010 r. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji, która na mocy art. 16 § 1 K.p.a. jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi. Zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Przypomnieć również wypada, iż wznowienie postępowania przebiega dwuetapowo. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego rozpoczyna pierwszy etap, w którym organ właściwy bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, co w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony - oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 K.p.a., a także czy wskazano przyczynę wznowienia z katalogu ujętego w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 K.p.a. W przypadku, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie postępowania wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia z tej przyczyny, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, albo termin do jego złożenia nie został zachowany, albo wnioskodawca nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ, zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. postanowieniem odmawia wznowienia postępowania. W sytuacji, gdy żadna z wymienionych okoliczności nie występuje, organ ten wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 K.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub, która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a. uzasadniającego jej udział. Na organie administracji ciąży zatem w pierwszej kolejności obowiązek ustalenia, czy podanie złożone zostało przez stronę postępowania. W sytuacji stwierdzenia, że podmiot składający wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest stroną tego postępowania, właściwy organ administracji obowiązany jest do podjęcia postępowania o wznowieniu postępowania w sprawie na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. Stwierdzenie, że podmiot składający wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nie jest stroną tego postępowania obliguje właściwy organ administracji do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w trybie art. 149 § 3 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 października 1998 r., IV SAB 77/98, LEX nr 43765; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2002 r., V SA 2483/01, LEX nr 109264, wyrok NSA w 26 stycznia 2012 r., sygn. II OSK 2146/10- dostępny na stronie internetowej centralnej bazy orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero w drugim etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania przechodzi do badania przyczyn wznowienia, a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 K.p.a. Z powołanych unormowań wynika zatem, że w pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie analizuje przyczyn wznowienia, gdyż jego kompetencje w tej fazie proceduralnej sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy wnioskodawca wskazał przynajmniej jedną z przyczyn uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Powinność zbadania przyczyn wznowienia aktualizuje się dopiero w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia sprawy (por. np. wyrok NSA z 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, Lex Nr 47857; z 27 marca 2001 r., I SA 2390/99, Lex 54724; z 30 stycznia 2008 r., II OSK 1949/06, Lex Nr 437529). W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane w trybie art. 149 § 3 K.p.a., a zatem Sąd oceniając prawidłowość tego postanowienia bada wyłącznie to, czy organ miał podstawy do odmowy wznowienia postępowania z przyczyn formalnych. Sąd nie badał natomiast tych okoliczności podnoszonych przez skarżącą Gminę, które dotyczą zasadności przyznania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego J. M. W ocenie Sądu, organy obydwu instancji zbadały w należyty sposób legitymację procesową Wójta Gminy B w żądaniu wznowienia postępowania. Materiał zgromadzony w aktach sprawy jest dla tej oceny wystarczający, dlatego nie można podzielić stanowiska skarżącej Gminy, że przysługuje jej status strony postępowania. Jak już wyżej podniesiono stroną we wznowionym postępowaniu może być osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem w rozumieniu art. 28 K.p.a. tj. interesem prawnym lub obowiązkiem, którego dotyczy postępowanie. Katalog stron wznowionego postępowania musi być zatem tożsamy z katalogiem stron postępowania, zakończonego ostateczną decyzją, którego wznowienie jest przedmiotem wniosku. Pojęcie interesu prawnego, użyte w art. 28 K.p.a. rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo, przejawiający się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku, przy czym przyjmuje się w doktrynie prawa administracyjnego oraz w judykaturze, że pojęcie interesu prawnego ma charakter obiektywny i istnieje wówczas, gdy jego źródło istnieje w przepisach prawa materialnego i to odnoszących się wprost do sytuacji danego podmiotu, z którego można wywieść dla niego określone prawa lub obowiązki. Zatem o legitymizacji interesu prawnego nie decyduje sama wola strony lub też jej subiektywne przekonanie, lecz okoliczność istnienia przepisu prawa materialnego pozwalającego zakwalifikować interes tego podmiotu, jako prawny i przyjmuje się, że "związek normatywny między interesem prawnym lub obowiązkiem danego podmiotu a postępowaniem administracyjnym wyraża się w tym, że postępowanie "dotyczy" interesu prawnego lub obowiązku tego podmiotu. Postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. W pierwszym przypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni w tym znaczeniu, że decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim – postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, decyzja bowiem nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziaływuje na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem" (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz K.p.a. Wyd. Lex Wolters Kluwer Business. Warszawa 2011 r., str. 267). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczeń i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji. Reasumując, o tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego decyduje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes podmiotu, jako "interes prawny". Mając na uwadze, że wniosek Wójta Gminy B, dotyczył wznowienia postępowania w sprawie stopnia awansu zawodowego nauczyciela minowanego oraz uwzględniając treść art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek oraz w konsekwencji przyjmując, że każdemu przysługuje prawo do ochrony interesu prawnego, przy założeniu, że interes prawny jest kategorią znajdującą uzasadnienie w normach prawa materialnego, należy stwierdzić, związek pomiędzy interesem prawnym skarżącej Gminy w przedmiotowym postępowaniu a wznowieniem postępowaniem w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, nie uzasadniał uznania skarżącą za stronę tego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że związek pomiędzy interesem prawnym a postępowaniem administracyjnym pozwalającym na przyjęcie, że interesu tego dotyczy postępowanie musi być bezpośredni, konkretny i realny. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się właśnie taki charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną innego podmiotu. W tym kontekście na gruncie niniejszej sprawy organy zasadnie przyjęły, że Gmina B nie miała legitymacji, aby doprowadzić do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 13 października 2010 r. Skoro sprawa objęta wnioskiem o wznowienie postępowania dotyczy praw nauczyciela, a z taką sytuacją i z prawami podmiotowymi mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, to stroną takiego postępowania może być jedynie sam nauczyciel. Nadanie J. M. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w dniu 13 października 2010 r. przez Wójta Gminy A, w żaden sposób nie rozstrzyga o prawach oraz i obowiązkach Wójta Gminy B, ani też nie wpływa na jego prawa bądź obowiązki i wobec powyższego zgodzić się należy z organem, iż nie posiada on przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą Gminę kwestii niewszczęcia przez organ postępowania z urzędu, wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją zostało zainicjowane wnioskiem Gminy B z dnia 5 kwietnia 2012 r., którym wyraźnie zażądano wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., celem uchylenia decyzji Wójta Gminy A z dnia 13 października 2010 r. i wniosek ten podlegał rozpatrzeniu przez organy. Zarzuty zawarte w skardze, odnoszące się do meritum sprawy zakończonej decyzją ostateczną o nadaniu stopnia awansu zawodowego, w świetle wskazanych okoliczności pozostają bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia w sprawie odmowy wznowienia postępowania. W związku na oświadczenie pełnomocnika skarżącej o złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanego aktu awansu zawodowego nauczyciela – J. M., zauważyć dodatkowo przyjdzie, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 4 września 2002 r., sygn. akt IV SA 473/01, zwrócono uwagę, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jako nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji administracyjnej, wyprzedza prowadzenie postępowania o wznowienie postępowania. Następstwem pozytywnego zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji byłaby bowiem bezprzedmiotowość prowadzenia postępowania o wznowienie postępowania. Z tej przyczyny organ, do którego skierowano wniosek o wznowienie postępowania, winien i tak powstrzymać się z podjęciem czynności do czasu załatwienia sprawy w postępowaniu nadzorczym o stwierdzenie nieważności. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu o odmowie wznowienia postępowania znajdowało swoje oparcie w przepisie art. 149 § 3 K.p.a. Wobec prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia skarga sądowa jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło