II SA/Op 536/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez J. J. jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...]., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Miejskiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], nr [...], o nie stwierdzeniu u J. J. choroby zawodowej narządu słuchu, wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Niniejsza sprawa, podlegała już ocenie sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu dokonywał już kilkakrotnie oceny legalności prowadzonego postępowania administracyjnego i wypowiedział się : - w wyroku z dnia 9 marca 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 1768/2002, mocą którego uchylono decyzję odwoławczą Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 30 czerwca 2002 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Miejskiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], - w wyroku z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Op 274/04, uchylającym decyzję odwoławczą Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 5 lipca 2004 r., o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej z dna [...], - w wyroku z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 134/05, uchylającym decyzję odwoławczą Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 9 marca 2005 r. o uchyleniu w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszoinstancyjny, - w wyroku z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II SA/Op 419/06, mocą którego uchylona została decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 31 maja 2006 r., utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II SA/Op 419/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylając decyzję organu drugiej instancji uznał, iż decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności zaś art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., do którego doszło wskutek nieuwzględnienie przez organ odwoławczy oceny prawnej wyrażonej w zapadłych w sprawie wcześniej wyrokach oraz niezastosowania się przez organ do wskazań wyrażonych w orzeczeniach sądowych. Stosownie do art. 153 P.p.s.a Sąd wskazał, iż oceną prawną wyrażoną w zapadłych w sprawie wyrokach związane były zarówno organy administracji, jak i Sąd, rozpatrując sprawę ponownie. Obowiązani byli zatem oni zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W konsekwencji zaś, związanie wskazaniami co do dalszego postępowania skutkowało przyjęcie, że w związku ze świadczeniem przez skarżącego pracy w warunkach przekraczających dopuszczalne normy hałasu oraz rozpoznanym u skarżącego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego niedosłuch typu odbiorczego tworzą domniemanie związku przyczynowego między chorobą, a warunkami narażającymi na jej powstanie i uzasadniają stwierdzenie u skarżącego wystąpienia choroby zawodowej wymienionej pod pozycją 15 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawach chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Sąd wskazał, iż w poprzednich orzeczeniach nie zaakceptowano tezy o wykluczeniu związku przyczynowego choroby skarżącego z warunkami pracy z powodu szybkiego pogorszenia się słuchu, po ustaniu zatrudnienia. W tym zakresie stwierdzono bowiem, iż koniecznym jest jednoznaczne obalenie domniemania i ustalenie w sporządzonej opinii, iż wyłącznymi przyczynami stwierdzonego u skarżącego schorzenia były przyczyny nie pozostające w związku z pracą lub, że czynniki szkodliwe dla zdrowia nie mogły wywołać stwierdzonego u pracownika schorzenia. Stosownie do tego, dokonując oceny Sąd przyjął, iż organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy ocenił materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Wskazał, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. wykonał zalecenie Sądu i przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne nie tylko w ostatnim zakładzie pracy zatrudniającym skarżącego (A SA w O.), lecz także we wcześniejszym miejscu pracy wnioskodawcy to jest w "B" SA w P. Organ zwrócił się także do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. z żądaniem uzupełnienia sporządzonej opinii o informację jakie wyniki badań potwierdzają, że uszkodzenie słuchu w przypadku J. J. nie wywołał hałas z miejsca pracy. Odnosząc się do akt administracyjnych Sąd stwierdził jednak, iż pomimo przeprowadzenia uzupełniającego postępowania administracyjnego w dalszym ciągu organ nie dysponuje wskazaną przez sąd opinią placówki medycznej. Jak uznał, w sporządzonych opiniach brak jest bowiem jednoznacznego i stanowczego stwierdzenia, iż tylko i wyłącznie czynniki pozazawodowe wywołały u skarżącego niedosłuch typu odbiorczego. Skoro zaś opinie uzupełniające nie dały podstaw do wykluczenia związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy, a rozpoznaną u J. J. chorobą, jako celowe Sąd wskazał zwrócenie się do innego Instytutu Medycyny Pracy, aby ten ostatecznie ustalił czy rozpoznane uszkodzenie słuchu spowodowane zostało wyłącznie przyczynami pozazakładowymi, czy też czynnikami występującymi w środowisku pracy. Zaznaczył przy tym, iż organy orzekające w sprawach o ustalenie istnienia choroby zawodowej nie są bezwzględnie związane treścią orzeczeń właściwych jednostek organizacyjnych do rozpoznania chorób zawodowych – poradni chorób zawodowych, klinik chorób zawodowych, oddziałów chorób zawodowych, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, lecz ich obowiązkiem jest krytyczna i wnikliwa analiza sporządzonych przez te jednostki opinii. W toku postępowania dotyczącego ustalenia choroby zawodowej obowiązują, bowiem wszystkie podstawowe zasady postępowania administracyjnego w tym m.in. art. 7 i art. 77 §1 K.p.a.. Ponadto sąd uznał, iż orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a, która winna być oceniana w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. Organ nie może zatem oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywującego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest natomiast wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym (w tym przypadku zalecanym przez sąd), bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Z faktu, że opinia palcówki w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej jest jednym ze środków dowodowych w rozumieniu art. 75 i art. 84 K.p.a., wynika bowiem bezwzględny obowiązek kontrolowania, czy wydana opinia wyjaśnia istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy wymagające wiedzy specjalistycznej oraz czy jest rzeczowo i przekonywująco uzasadniona. Na skutek wyroku z dnia 10 października 2006 r. niniejsza sprawa ponownie powróciła na drogę postępowania administracyjnego przed organem odwoławczym. Rozpatrując sprawę po raz kolejny, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wydanie opinii spełniającej wymagania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 października 2006 r. Określając zakres opinii wskazał przy tym, iż zgodnie ze wskazaniami Sądu, celem wykluczenia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rozpoznanym u J. J. uszkodzeniem słuchu, a warunkami pracy, koniecznym jest jednoznaczne ustalenie w sporządzonej opinii, iż wyłącznymi przyczynami stwierdzonego w tym przypadku schorzenia, były przyczyny nie pozostające w związku z pracą, lub że czynniki szkodliwe dla zdrowia nie mogły wywołać rozpoznanego schorzenia. Swoje stanowisko w tym zakresie Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wyraził w piśmie z dnia 12 kwietnia 2007 r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. utrzymał w mocy decyzję Miejskiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] o nie stwierdzeniu u J. J. choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji powołując się na ustalenia stanu faktycznego uznał, iż po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego bezspornym pozostaje fakt, że J. J. przez wieloletni okres swojej aktywności zawodowej, w okresie pomiędzy 13 listopada 1972 r., a 30 października 1999 r., przez 25 lat i 8 miesięcy, był zawodowo narażony na działanie hałasu o poziomie stwarzającym ryzyko uszkodzenia narządu słuchu. Niemniej jednak, sam fakt wykonywania pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej nie może przesądzać o uznaniu za zawodowe, schorzenia rozpoznanego u pracownika. Konieczne jest bowiem jeszcze ustalenie, że to właśnie warunki pracy są przyczyną powstałego schorzenia. Oceniając związek uszkodzenia słuchu J. J. z narażeniem zawodowym na hałas organ odwoławczy powołał się na wydane w toku całego postępowania administracyjnego, tj. na przestrzeni lat 2001-2007 orzeczenia i opinie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w tym również stanowisko tego ostatniego wyrażone w piśmie z dnia 12 kwietnia 2007 r., w którym stwierdzono, iż uszkodzenie słuchu J. J. jest spowodowane czynnikami pozazakładowymi, do których zalicza się nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca i zaburzenia gospodarki lipidowej, na które to schorzenia odwołujący leczy się od kilkunastu lat. Stosownie do tego organ stwierdził, iż żadna z wymienionych jednostek nie rozpoznała w J. J. choroby zawodowej. Przyjmując, iż organy administracyjne wydające decyzje w przedmiocie choroby zawodowej są związane treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa, czy rozpoznane schorzenie odpowiada wymienionemu w wykazie chorób zawodowych i ma związek z warunkami pracy uznał, iż w niniejszej sprawie badania stanu narządu słuchu nie dały podstaw do rozpoznania uszkodzenia słuchu wywołanego zawodowym narażeniem na hałas, a tym samym podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej decyzją administracyjną. Opierając się na szczegółowej analizie opinii i orzeczeń lekarskich organ wskazał, iż prowadzi ona do wniosku, że czynnikiem, który jednoznacznie przesądza o barku podstaw do rozpoznania u J. J. choroby zawodowej jest nie odpowiadający skutkom działania hałasu na narząd słuchu, obserwowany u niego, postępujący niedosłuch po ustaniu narażenia zawodowego. Dowodzi on, że na stan słuchu mają wpływ czynniki pozazawodowe. Jak wykazały badania lekarskie wielkość niedosłuchu uległa znacznej progresji mimo zaprzestania pracy zawodowej. Organ stwierdził ponadto, iż brak jest podstaw do uznania tezy wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 marca 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 1768/2002, że fakt zaistnienia schorzenia po ustaniu zatrudnienia może oznaczać, że dopiero teraz występują w pełni objawy choroby i dochodzi do ich pogłębienia. Zgodnie z pismem Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia w S. z dnia 14 czerwca 2004 r., choroba zawodowa narządu słuchu przebiega bowiem w zupełnie inny sposób, niż sugerował to Sąd. W odniesieniu do wydanego w sprawie wyroku Sądu z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Op 274/04, organ stwierdził ponadto, iż o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zdecydował przebieg schorzenia, a nie wielkość ubytku słuchu. Bez wątpienia zaś, w ocenie organu, przyczyną powstania schorzenia u J. J. były: nadciśnienie tętnicze, zmiany zwyrodnieniowe w obrębie narządu ruchu oraz zaburzenia gospodarki tłuszczowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, J. J. kwestionując decyzję organu odwoławczego podniósł, iż jego słuch uległ pogorszeniu jeszcze w okresie pracy zawodowej, najbardziej zaś w 1998 r. Nie zgadzając się z opiniami sporządzonymi przez Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jako istotną dla niniejszej sprawy wskazał przy tym konieczność wydania opinii przez inne instytuty, o wydanie której organ odwoławczy nie wystąpił. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, iż podstawą wydawanych przez niego decyzji są wyłącznie dowody zebrane w postępowaniu wyjaśniającym. W niniejszej zaś sprawie przedstawione i ocenione zostały one w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazując na zamiar zasięgnięcia w niniejszej sprawie opinii Instytutu Medycyny Pracy w Ł., organ podał, iż zrezygnował z niego i po raz kolejny zwrócił się o opinię do jednostek, które już orzekały w niniejszej sprawie. Jednocześnie, jak zaznaczył, ponieważ wyjaśniają one w sposób szczegółowy wszelkie kwestie dotyczące przyczyn, dla których nie można uznać związku schorzenia skarżącego z narażeniem zawodowym, nie ma powodu do kierowania J. J. na kolejne badania do innej jednostki. Powołując się na załączony do odpowiedzi na skargę wynik badania audiometrycznego skarżącego z dnia 18 września 2007 r. organ wskazał z kolei, iż dowodzi on, że niedosłuch badanego uległ dalszej progresji w stosunku do przeprowadzonych wcześniej badań. To zaś, jak zaznaczył, jest kolejnym dowodem na pozazawodową przyczynę schorzenia; przyczynę która nadal działa na organ słuchu J. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Ponadto, stosowanie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje Sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny, sprowadza się zatem do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według powyższych kryteriów, kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana z naruszeniem prawa, w szczególności art. 153 P.p.s.a stanowiącego, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Dostrzec przede wszystkim trzeba, iż sprawa której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się wszak w kolejnych wyrokach: wyroku z dnia 9 marca 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 1768/2002, wyroku z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Op 274/04, wyroku z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 134/05, oraz w wyroku z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II SA/Op 419/06. Stosownie do tego, uwzględniając treść art. 153 P.p.s.a. wskazać przyjdzie, iż wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przy tym, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia, czy konkretny przepis zastosowany przez organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, ma treść identyczną z treścią przypisaną przez tenże organ, a także do wyjaśnienia, że do stosunku prawnego będącego przedmiotem postępowania nie ma zastosowania dany przepis, lecz przepis inny, którego organ administracji nie uwzględnił. Nadto sformułowanie, iż "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd", oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy. W orzecznictwie sądowym pogląd ten należy uznać za utrwalony ( por. wyrok SN syg. akt III RN 130/97; OSNP 1999/1/2 z glosą aprobującą B. Adamiak OSP 1999/5/101, wyrok NSA w Warszawie z dnia 06.09.2001, syg. akt III SA 3377/00; System Informacji Prawnej -LEX nr 54000). Co więcej, nawet w wypadku sporu, co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w trybie przewidzianym. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 07.12.1999r., syg. akt I SA 1089/99 - LEX nr 48019). W myśl art. 153 P.p.s.a., oceną prawną wyrażoną w wyrokach zapadłych w niniejszej sprawie związane były zatem zarówno organy administracji, jak i Sąd, rozpatrując sprawę ponownie i to bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzecznictwie w innych sprawach. Odnosząc się do przedmiotu niniejszej sprawy podzielić tym samym należy stanowisko wyrażone przez Sąd w wyroku z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II SA/Op 419/06, iż pojęcie choroby zawodowej w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji określał § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawach chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz 294 ze zm.). Stosownie zaś do tego przepisu, za chorobę zawodową uznać należy chorobę, która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Rozpoznane u skarżącego schorzenie narządu słuchu jest wymienione w powołanym wykazie chorób zawodowych pod poz. 15 jako uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu występującym w środowisku pracy. W świetle powołanych przepisów może być ono zatem uznane za chorobę zawodową o ile zostało spowodowane czynnikiem hałasu występującym w środowisku pracy. Organ rozpoznający sprawę winien, tym samym ustalić wystąpienie łącznie dwóch przesłanek materialnoprawnych, a to czy dana choroba ujęta jest w załączniku do powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11. 1983r. oraz czy dana choroba spowodowana jest działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Uwzględnić przy tym należy, przyjmowaną powszechnie w orzecznictwie sądowym konstrukcję domniemania związku schorzenia z warunkami pracy w razie zaistnienia przesłanek z § 1 ust. 1 rozporządzenia. W ocenie Sądu, dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Stosownie do oceny wyrażonej przez Sąd w niniejszej sprawie w wyroku z dnia 21 grudnia 2004r., nie jest przy tym wyłączona możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na dana chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być jednakże tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową. Według stanowiska NSA wykonywanie pracy przez 18 lat w warunkach ponadnormatywnego hałasu, stanowi zaś dostateczną przesłankę do uznania związku przyczynowego pomiędzy utratą słuchu, a tymi warunkami (pracą) (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 2244/00, System Informacji Prawnej LEX nr 53801). Dodatkowo podnieść także należy, iż organy orzekające w sprawach o ustalenie istnienia choroby zawodowej nie są bezwzględnie związane treścią orzeczeń właściwych jednostek organizacyjnych do rozpoznania chorób zawodowych – poradni chorób zawodowych, klinik chorób zawodowych, oddziałów chorób zawodowych, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, lecz ich obowiązkiem jest krytyczna i wnikliwa analiza sporządzonych przez te jednostki opinii, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II SA/Op 419/06, tut. Sąd uchylając poprzednią decyzję organu odwoławczego stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zostało wykluczone domniemanie związku przyczynowego między warunkami pracy, a rozpoznaną u J. J. chorobą, wobec czego jako celowe wskazał zwrócenie się przez organ w ponownym postępowaniu do innego Instytutu Medycyny Pracy, aby ten ostatecznie ustalił przyczynę uszkodzenia słuchu u J. J. W konsekwencji tego, w myśl art. 153 P.p.a.s., organ odwoławczy w ponownym postępowaniu zobligowany był zasięgnąć opinii innego, niż Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., instytutu lub upoważnionej kliniki i następnie obowiązany był do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, bądź braku podstaw do jej stwierdzenia, w oparciu o całość zebranego materiału dowodowego. Wbrew jednak wyraźnym zaleceniom Sądu co do konieczności zasięgnięcia opinii innego Instytutu Medycyny Pracy, organ odwoławczy zaniechał podjęcia powyższych czynności procesowych. Ograniczyły się jedynie do zwrócenia się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który to instytut już orzekał w przedmiotowej sprawie, z prośbą o uzupełnienie opinii. Wobec niezastosowania się organu do zaleceń Sądu, uznać należało, iż wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył art. 153 P.p.s.a. Stwierdzone uchybienie oraz jego ciężar nie pozwala zaś na stwierdzenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji powoduje konieczność jej uchylenia. Jednocześnie w dalszym ciągu aktualna pozostaje ocena wyrażona przez tut. Sąd w wyroku z dnia 10 października 2006 r., stosownie do której uznać należy, iż pomimo przeprowadzonej opinii uzupełniającej Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nadal nie zostało wykluczone domniemanie związku przyczynowego między warunkami pracy, a rozpoznaną u J. J. chorobą. Organ ponownie w uzasadnieniu decyzji wywodzi tezę, iż znaczna progresja słuchu nastąpiła po zakończeniu pracy, kiedy to ustała ekspozycja na hałas, powołując się w tym zakresie na wpływ na stan narządu słuchu J. J. czynników pozazawodowych takich jak nadciśnienie tętnicze, zaburzenia gospodarki tłuszczowej czy zmiany zwyrodnieniowe w obrębie narządu ruchu. Wystąpienie tych czynników nie wyklucza jednak powyższego domniemania, na co Sąd wielokrotnie zwracał organowi uwagę w swoich orzeczeniach. Zdaniem Sądu skoro opinie uzupełniające nie dały podstaw do wykluczenia powyższego związku przyczynowego konieczne jest zlecenie innemu niż Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K.oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., Instytutowi Medycyny Pracy np. Instytutowi Medycyny Pracy w Ł., albo Akademii Medycznej, aby ostatecznie ustalił, czy uszkodzenie słuchu rozpoznane u J. J. spowodowane zostało wyłącznie przyczynami pozazawodowymi, czy też działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Instytut Medycyny Pracy lub Akademia Medyczna dysponując całością materiału dowodowego winny dokonać ponownej jego analizy i oceny i wydać opinię zawierającą wszystkie wymagane prawem elementy, w tym w sposób wyczerpujący oraz kategoryczny, stanowczy i jednoznaczny wypowiedzieć się, dlaczego stwierdzony u J. J. w 1999r. ubytek słuchu w postaci niedosłuch typu odbiorczego nie spełniał warunku choroby zawodowej, jakie przyczyny i okoliczności uzasadniają takie stwierdzenie, dlaczego przyjmuje się, że ten niedosłuch stwierdzony wówczas u wnioskodawcy wyklucza możliwość późniejszego pogarszania się jego słuchu z powodu innych czynników, w tym i tkwiących w organizmie skarżącego. Zauważyć przy tym należy ponownie, że wielkość ubytku słuchu nie mogła i nie może decydować o rozpoznaniu choroby zawodowej, lecz decyduje o tym tylko i wyłącznie wystąpienie przesłanek określonych w w/w przepisach. Opinia winna także zawierać odpowiedź na pytanie, czy pogłębiające się ubytki słuchu mogą być następstwem tego ówczesnego uszkodzenia. Dopiero tak dokonana ocena pozwoli na stwierdzenie, czy rozpoznane u skarżącego schorzenie będzie chorobą zawodową w rozumieniu przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c oraz art. 153 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o niewykonaniu zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 P.p.s.a. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej przedstawionych rozważań.