II SA/Op 539/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. i J. K. na uchwałę Rady Gminy Komprachcice z dnia 17 października 2018 r., Nr XL.285.2018 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, 2) zwrócić solidarnie skarżącym B. K. i J. K. kwotę 300 (trzysta) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 14 listopada 2018 r. B. K. i J. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na uchwałę Rady Gminy Komprachcice z dnia 17 października 2018 r., Nr XL.285.2018, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...], gmina Komprachcice. W odpowiedzi na skargę Gmina Komprachcice wniosła o umorzenie postępowania w sprawie, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", oraz o zasądzenie od skarżących na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając wniosek, organ wskazał, że Wojewoda Opolski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 22 listopada 2018 r., nr IN.I.743.79.2018.MK (opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 11 grudnia 2018 r., pod poz. 3434), stwierdził nieważność w całości uchwały Rady Gminy Komprachcice z dnia 17 października 2018 r., będącej przedmiotem niniejszej skargi. Jednocześnie oświadczył organ, że Rada Gminy Komprachcice nie zaskarży ww. rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego. Powołując się na poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazał, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na brak istnienia przedmiotu zaskarżenia, bowiem doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanej uchwały Rady Gminy Komprachcice. Na wezwanie Sądu, Wojewoda Opolski poinformował w piśmie z dnia 25 stycznia 2019 r., że Gmina Komprachcice nie zaskarżyła ww. rozstrzygnięcia nadzorczego i weszło ono do obiegu prawnego z dniem 24 grudnia 2018 r. Pismem z dnia 27 lutego 2019 r. skarżący zostali wezwani przez Sąd - w związku z wydaniem przez Wojewodę Opolskiego rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność w całości uchwały Rady Gminy Komprachcice z dnia 17 października 2018 r., Nr XL.285.2018 - do nadesłania jednoznacznych oświadczeń, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, czy cofają skargę wniesioną na ww. uchwałę Rady Gminy Komprachcice. Sąd wyjaśnił też, działając na podstawie art. 6 P.p.s.a., że ewentualne cofnięcie skargi wiąże się z dokonaniem przez Sąd zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. W piśmie procesowym z dnia 6 marca 2019 r. skarżący oświadczyli, że cofają skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Postępowanie sądowe należało umorzyć. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, mając na uwadze przedmiot niniejszego postępowania, jakim jest uchwała Rady Gminy Komprachcice, że możliwość zakwestionowania tego typu aktu może nastąpić w dwóch trybach, tj. w ramach postępowania nadzorczego wszczętego przez uprawniony do tego organ administracji publicznej (art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz. U. z 2018 r. poz. 994, z późn. zm.) bądź ze skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez każdego, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą (art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy o samorządzie gminnym). W niniejszej sprawie skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wnieśli B. K. i J. K., czyniąc jej przedmiotem uchwałę Rady Gminy Komprachcice z dnia 17 października 2018 r., Nr XL.285.2018, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...], gmina Komprachcice. Skarga ta wpłynęła do Urzędu Gminy w Komprachcicach w dniu 15 listopada 2018 r. Jednocześnie, w dniu 22 listopada 2018 r. nieważność w całości opisanej uchwały stwierdził Wojewoda Opolski, rozstrzygnięciem nadzorczym o numerze IN.I.743.79.2018.MK, które to rozstrzygnięcie zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 11 grudnia 2018 r., poz. 3434. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, co wynika zarówno z Repertorium sądowego tut. Sądu, jak również z odpowiedzi na skargę z dnia 14 grudnia 2018 r. oraz z pisma Wojewody Opolskiego z dnia 25 stycznia 2019 r. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały przez opisane rozstrzygnięcie nadzorcze posiadające cechy prawomocności, spowodowało, że niniejsza sprawa o sygn. akt II SA/Op 539/18 utraciła przedmiot zaskarżenia. Wyeliminowanie bowiem przez organ administracji publicznej uchwały w trybie nadzwyczajnym przez stwierdzenie jej nieważności powoduje, że sprawa ze skargi na tę uchwałę - wniesiona w trybie zwykłym przez indywidualnego skarżącego - została pozbawiona przedmiotu kontroli. Po myśli art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn", w rozumieniu przywołanego przepisu, zachodzi wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, skoro uchwała będąca przedmiotem kontroli została wyeliminowana z obrotu prawnego rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Opolskiego. Jednocześnie wyjaśnić przyjdzie, że omawiane rozstrzygnięcie nadzorcze wydano już po wpłynięciu skargi do organu. Stąd, celowe stało się wezwanie przez Sąd skarżących do złożenia oświadczenia, czy w tej sytuacji podtrzymują swoją skargę, czy też ją cofają. Odpowiadając na wezwanie Sądu, skarżący oświadczyli, że cofają skargę. Natomiast stosownie do treści art. 60 P.p.s.a., skarżący może zrezygnować z sądowej kontroli przez cofnięcie wniesionej skargi. Oświadczenie skarżącego o cofnięciu skargi - co do zasady - jest wiążące dla sądu i w myśl art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skutkuje umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Za niedopuszczalne uznaje się cofnięcie skargi jedynie wtedy, gdy zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W ocenie Sądu, dokonane w sprawie cofnięcie skargi uznać należało za skuteczne. Wola skarżących w tym zakresie nie budzi wątpliwości, zaś samo cofnięcie nie zmierza do obejścia prawa i nie spowoduje utrzymania w mocy czynności dotkniętych wadą nieważności. Powtórzyć bowiem trzeba, że cofnięcie skargi nastąpiło w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego skarżonej uchwały, co nastąpiło już po wniesieniu skargi. Jak już wskazano wcześniej, taki stan rzeczy uprawniał Sąd do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jednak w niniejszej sprawie należało dać pierwszeństwo cofnięciu skargi, jako czynności dyspozycyjnej strony skarżącej, stanowiącej wyraz przyznanego jej prawa do rozporządzalności skargą. Skoro zaskarżona uchwała została wyeliminowana z obrotu prawnego, ponieważ rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Opolskiego z dnia 22 listopada 2018 r., które weszło do obiegu prawnego z dniem 24 grudnia 2018 r., stwierdzono jej nieważność, to cofnięcie skargi uznać należało za dopuszczalne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia o umorzeniu postępowania. Podstawę zwrotu wpisu sądowego od skargi (pkt 2 sentencji postanowienia) stanowił natomiast art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.