II SA/Op 562/21

PostanowienieWSA w Opolu2021-12-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego na decyzję organu pierwszej instancji, bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia (odwołania do organu drugiej instancji), jest dopuszczalna?
Ratio decidendi
Skarga wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego na decyzję organu pierwszej instancji, bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia (odwołania do organu drugiej instancji), jest niedopuszczalna. Narusza to fundamentalną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Burmistrza O. o ustaleniu warunków zabudowy. Skarga została zarejestrowana pod różnymi sygnaturami, a następnie wyłączono do odrębnego postępowania część skarżących. Organ administracji wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że skarżący nie mieli statusu strony postępowania, a jedynie jedna z osób wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. B., M. M., I. B., W. B., G. B., E. P., I. K., M. N., na decyzję Burmistrza O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odrzucić skargę. Burmistrz O. decyzją z dnia [...], nr [...], ustalił na wniosek A. P. warunki zabudowy dla terenu obejmującego działki nr ewid. a, b oraz części działek nr ewid. c, d k.m. [...], obręb geodezyjny [...], przy ul. [...] w G., gmina O. dla inwestycji dotyczącej zabudowy usługowej polegającej na budowie budynku handlowego – salon meblowy wraz z infrastrukturą techniczną. Z pouczenia zawartego w doręczonej stronie decyzji wynikało prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Pismem z dnia 2 października 2021 r. skarżący N. P., D. P., K. P., R. G., M. B., A. W., K. N., E. S., C. S., E. B., U. P., W. M., M. O., J. P., A. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na powyższą decyzję. Skarga była początkowo zarejestrowana w tut. Sądzie w Dzienniku korespondencji ogólnej pod sygn. akt II/Og 92/21 i w Dzienniku korespondencji pod sygn. akt II DK/Op 44/21, a następnie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 października 2021 r. zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 520/21. Pod powyższą skargą widniały także podpisy ośmiu innych skarżących, ale ich imiona i nazwiska były napisane w sposób mało czytelny, uniemożliwiający ich jednoznaczne odczytanie. W związku z tym na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 20 października 2021 r. wezwano skarżących N. P. i D. P., których adres widniał na kopercie zawierającej skargę, do uzupełnienia braków formalnych skargi w zakresie jednoznacznego i czytelnego oznaczenia z imienia i nazwiska skarżących, których podpisy znajdują się pod skargą, pod l.p. 8,11,12,13,14,18,19 i 20, a ponadto do wskazania prawidłowego miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń skarżących podpisanych pod skargą, pod nr 7,8,9,10,11,14,15,16, 17 ,18, 23 (tj. oznaczenie miejscowości, ulicy i numeru domu ewentualnie numeru mieszkania) oraz nadesłania siedmiu odpisów skargi osobiście podpisanych lub potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez wszystkich skarżących. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi. Odpowiedział na nie w terminie N. P. i podał imiona i nazwiska wskazanych w wezwaniu osób wnoszących skargę, a także żądane adresy. Przesłał ponadto odpisy skargi, podpisane za zgodność z oryginałem przez siebie i D. P. W odpowiedzi na skargę Burmistrz O., działający przez pełnomocnika radcę prawnego W. L., wniósł o jej odrzucenie. Organ wyjaśnił, że skarżący nie mieli statusu strony, ani uczestnika postępowania w sprawie wydania zaskarżonej decyzji, gdyż ich nieruchomości nie znajdują się w strefie oddziaływania inwestycji. Ponadto na wezwanie Sądu z dnia 9 listopada 2021 r. o wskazanie, czy skarżący złożyli od skarżonej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., pełnomocnik Gminy, radca prawny W. L., wyjaśnił pismem procesowym z dnia 16 listopada 2021 r., że spośród skarżących odwołanie wniosła jedynie I. K., działająca imieniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A w O. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 2 grudnia 2021 r. na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oraz § 27 zarządzenia w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, wyłączono do odrębnego postępowania sprawy ze skargi o sygn. akt II SA/Op 520/21, sprawy ze skargi W. B., M. M., I. B., W. B., G. B., E. P., I. K., M. N. i zarejestrowano w tut. Sądzie pod sygn. akt II SA/Op 562/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Na wstępie wskazania wymaga, że niniejsza sprawa dotyczy skargi złożonej na decyzję organu pierwszej instancji, tj. Burmistrza O. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Zgodnie z pouczeniem zawartym w objętej skargą decyzji przysługiwało stronom prawo wniesienia od niej odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., jako organu drugiej instancji, w terminie 14 dni od daty doręczenia. Stosownie do przepisów ustawy p.p.s.a., która normuje postępowanie przed sądami administracyjnymi w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej – kontrola ta m.in. obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Żaden z przepisów p.p.s.a. nie zezwala sądowi administracyjnemu na dokonywanie takiej kontroli z urzędu, co oznacza, że może być ona przeprowadzona wyłącznie po złożeniu skargi spełniającej wymogi przewidziane w dalszych przepisach ww. ustawy. Zgodnie natomiast z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Przepis art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi z kolei, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy, przewidziany w ustawie. Jak wynika także z cytowanych przepisów złożenie skargi jest niedopuszczalne w sytuacji braku uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia tj. złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. Wniesiona przez skarżących bezpośrednio do tut. Sądu skarga na powyższą decyzję, będącą decyzją organu pierwszej instancji jest zatem niedopuszczalna. Rozpoznanie takiej skargi przez Sąd, stanowiłoby naruszenie fundamentalnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W tej sytuacji z mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 – 5 tego przepisu. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn obejmuje w szczególności sytuację, gdy skarga została wniesiona z naruszeniem zasad i trybu jej wnoszenia. Dlatego Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło