II SA/Op 563/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P., M. P., P. P., J. W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi E. P., M. P., P. P., J. W. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 16 października 2015 r., nr [...], w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący E. P., M. P., P. P. oraz J. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 16 października 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Tarnów Opolski z dnia 20 sierpnia 2015 r., nr [...], w sprawie ich wymeldowania z miejsca pobytu stałego w [...] przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Op 563/15, odrzucił ww. skargę z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżących - pomimo wezwania ich przez Sąd pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. - jej braków formalnych, poprzez nadesłanie odpisu skargi. Powyższe postanowienie zostało przesłane każdemu ze skarżących i doręczone J. W. za pisemnym pokwitowaniem w dniu 2 marca 2016 r. (k. 55 akt sądowych) i E. P. za pisemnym pokwitowaniem w dniu 7 marca 2016 r. (k. 57 akt sądowych). W dniu 7 marca 2016 r. E. P. odebrał także, jako dorosły domownik, wezwania skierowane do pozostałych skarżących, tj. M. P. (k. 58 akt sądowych) oraz P. P. (k. 59 akt sądowych). W piśmie z dnia 7 marca 2016 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej -8 marca 2016 r.) skarżący zwrócili się do Sądu z prośbą o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 16 listopada 2015 r. Poinformowali, że w dacie otrzymania zawiadomienia w sprawie uzupełnienia braków formalnych natychmiast dokonali wpłaty wymaganej kwoty na podane konto, co uważali za dopełnienie koniecznych wymogów. Przyznali, że niedosłanie jednego odpisu skargi było nieświadomym przeoczeniem, tym bardziej, że uiszczono opłatę, która świadczyć powinna o tym, że bardzo im zależy na rozstrzygnięciu sprawy. Wskazali, że w związku z tym, iż jest to ponowne rozstrzygnięcie ich sprawy są bardzo znerwicowani, co z pewnością przyczyniło się do przeoczenia. Poprosili o niezwracanie kwoty uiszczonej na poczet sprawy i nadanie sprawie biegu. Przesłali także odpis skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu - wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana - należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4 art. 87 P.p.s.a.). W świetle powyższych przepisów podstawowymi przesłankami warunkującymi przywrócenie terminu jest - po pierwsze - złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, po drugie - uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, co oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda była od niej niezależna i niemożliwa do przezwyciężenia, a po trzecie - dokonanie uchybionej czynności, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Jak słusznie wskazuje się w piśmiennictwie i w orzecznictwie, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku można mówić w przypadku stwierdzenia, że niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011 r., s. 284-285 oraz 287 i powołane tam orzecznictwo). Nie uzasadniają więc przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa (por. postanowienia NSA: z 12 stycznia 2016 r., II OZ 1369/15; z 28 listopada 2012 r., I OZ 869/12; z 8 lipca 2008 r., II OZ 712/08, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero nagłe, niedające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 grudnia 2008 r., I OZ 925/08, powołana strona internetowa). Na gruncie rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że skarżący zachowali termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. Niewątpliwym jest, że wiedzę o nieuzupełnieniu braków formalnych skargi uzyskali z treści postanowienia z dnia 22 lutego 2016 r. o jej odrzuceniu, doręczonego skarżącej J. W. w dniu 2 marca 2016 r., a pozostałym skarżącym w dniu 7 marca 2016 r. (P. P. i M. P. doręczono wezwania do rąk E. P., w trybie art. 72 P.p.s.a., w myśl którego jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi). W tych okolicznościach należało uznać, że złożenie w dniu 8 marca 2016 r. wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało dokonane w 7-dniowym terminie, który rozpoczął bieg dla J. W. w dniu 3 marca 2016 r., a dla pozostałych skarżących w dniu 8 marca 2016 r. Zachowanie ustawowego terminu nie przesądza jednak jeszcze o pozytywnym rozpoznaniu wniosku i o przywróceniu uchybionego terminu. Istotna jest bowiem ocena okoliczności przedstawionych we wniosku w kontekście obowiązku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W związku z tym należy stwierdzić, że jedyny argument, jaki skarżący przedstawili we wniosku z dnia 8 marca 2016 r. na uzasadnienie braku swej winy w terminowym uzupełnieniu braków formalnych skargi, to fakt, że są znerwicowani, co spowodowało przeoczenie i nienadesłanie brakującego odpisu skargi do Sądu. Pismo o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi zawierało zatem wskazanie, z jakiej przyczyny uchybiono terminowi, dlatego Sąd nie wzywał skarżących do uzupełnienia wniosku w tym zakresie. Zdaniem Sądu, wskazana we wniosku przyczyna uchybienia terminowi nie świadczy o uprawdopodobnieniu braku winy w zaistnieniu uchybienia. W szczególności z pisma tego nie wynikały obiektywne i niezależne od skarżących przeszkody w terminowym uzupełnieniu braków formalnych skargi, za które nie sposób uznać tego, że byli "znerwicowani" ponownym rozstrzyganiem sprawy, na której bardzo im zależy. Znerwicowanie i przejmowanie się wynikiem sprawy, w ocenie Sądu, nie zwalnia skarżących z obowiązku należytej dbałości o własne sprawy i staranności w ich prowadzeniu, a tym samym nie usprawiedliwia niewykonania wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw oznacza działanie przezorne, rzetelne, prowadzące do uzyskania jak najkorzystniejszego dla siebie efektu, co jest ważne zwłaszcza w odniesieniu do dokonywania istotnych czynności urzędowych. Tym bardziej, że wezwanie Sądu z dnia 21 grudnia 2015 r. o nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem, zostało skonstruowane w sposób czytelny i jednoznaczny, a także zawierało precyzyjne wskazówki dotyczące terminu oraz sposobu uzupełnienia braku formalnego skargi. Z tych względów właściwie zrozumienie wezwania nie powinno sprawiać jakichkolwiek trudności, nawet w stanie zdenerwowania, zwłaszcza że do jego interpretacji nie jest wymagane posiadanie szczególnych kwalifikacji zawodowych i wiedzy prawniczej. Podnoszona przez skarżących kwestia znerwicowania nie spełnia zatem przesłanki uprawdopodobnienia braku winy. Jak wskazano już wcześniej, na skarżących spoczywa bowiem obowiązek dołożenia należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Natomiast nieuwaga, czy też zaniedbanie nie mogą zostać kwalifikowane jako brak winy. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do dokonania spóźnionych czynności procesowych. W konsekwencji, nie zaistniały również przesłanki pozwalające na uznanie zasadności złożonego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a tym samym brak jest podstaw do jego przywrócenia. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.