II SA/Op 57/14

PostanowienieWSA w Opolu2014-06-10

Skład orzekający: Anna Misiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, mimo wykazywania strat w tej działalności i posiadania znaczących zobowiązań, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli osiąga znaczne przychody i posiada majątek ruchomy i nieruchomy?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która mimo wykazywania strat w tej działalności i posiadania znaczących zobowiązań, osiąga znaczne przychody i posiada majątek ruchomy oraz nieruchomy, nie spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy wymagana kwota kosztów sądowych jest niewielka w stosunku do jej przychodów i wartości majątku.
Stan faktyczny
Skarżący W. L. złożył skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na problemy finansowe swojej firmy i zobowiązania. Organ wezwał go do przedstawienia szczegółowych dokumentów finansowych i majątkowych. Po analizie przedłożonych dokumentów, które wykazywały znaczne przychody, straty w działalności, liczne zobowiązania, ale także posiadanie majątku ruchomego i nieruchomego, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący W. L., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 listopada 2013 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 kwietnia 2013 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2400 zł. W związku z tym na zarządzenie z dnia 10 lutego 2014 r. Przewodniczącego Wydziału II WSA w Opolu, skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu do skargi w kwocie 100 zł, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 221, poz. 2193, z późn. zm.). Wezwanie to skarżący odebrał w dniu 6 marca 2014 r., a w dniu 13 marca 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), czyli w terminie otwartym do uiszczenia wpisu, zwrócił się w piśmie z dnia 12 marca 2014 r. z prośbą o zwolnienie od ponoszenia opłaty sądowej w kwocie 100 zł w całości. W piśmie z dnia 12 marca 2014 r. wskazał, że jego firma, stanowiąca dla niego jedyne źródło utrzymania, od dłuższego czasu ma problemy finansowe. Trudności firmy wiążą się ze spadkiem rentowności na rynku piekarniczym, gdzie bardzo szybko rosną koszty, są trudności z terminową zapłata kontrahentów za towar, a on sam ma ogromne zobowiązania z tytułu składek ZUS, podatków oraz zobowiązań wobec kontrahentów gospodarczych. Jego majątek jest obciążony zobowiązaniami wobec banków i innych podmiotów, a znaczna część majątku pozostaje jedynie w jego dyspozycji, jako leasingobiorcy. Nie posiada oszczędności, ani mienia ruchomego łatwo zbywalnego, które mogłyby pozwolić na opłatę odwołania, bez uszczerbku utrzymania jego i jego rodziny. W związku ze złożoną przez skarżącego prośbą o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy, pismem z dnia 18 marca 2014 r., poinformował, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się, zgodnie treścią art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wobec tego referendarz przesłał mu w załączeniu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy i wezwał go w piśmie z dnia 18 marca 2014 r., do jego wypełnienia oraz doręczenia do tut. Sądu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Pouczył go przy tym, że niezastosowanie się do tego wezwania, spowoduje skutki prawne określone w art. 257 P.p.s.a., tj. pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, a termin ten nie ulega przedłużeniu. Jednocześnie działając na podstawie art. 255 P.p.s.a., mając na względzie zasadę szybkości i ekonomii postępowania sądowego, referendarz sądowy wezwał skarżącego w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj. - jakiej wysokości są koszty utrzymania jego domu poprzez nadesłanie rachunków lub oświadczenia o ich wysokości za energię elektryczną, wodę itp., - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez niego i wszystkich członków jego gospodarstwa domowego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 2 miesięcy, - kopię deklaracji podatkowej za rok 2013, lub jeżeli nie została złożona, za rok 2012, z potwierdzeniem jej złożenia do Urzędu Skarbowego, lub innego zaświadczenia o dochodach za rok 2013 lub 2012, jego i członków jego gospodarstwa domowego, - zaświadczeń i dokumentów potwierdzających okoliczności wskazane przez niego w piśmie z dnia 12 marca 2014 r., dotyczących zaległości z tytułu ZUS, podatków oraz długów wobec kontrahentów, obciążeń majątku z tytułu zobowiązań wobec banków i innych podmiotów, itp. - wskazanie, czy posiada on lub członkowie gospodarstwa domowego, zasoby pieniężne (oszczędności, papiery wartościowe itp.), podając ich wysokość nominalną, - wskazanie, czy posiada on lub członkowie gospodarstwa domowego przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000 euro, czyli 12000 zł. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową. Wskazano też, że termin 7 dni w odniesieniu do przesłania informacji i dokumentów, wskazanych w pkt 2 wezwania, może na jego prośbę ulec przedłużeniu. Skarżący odebrał pismo z dnia 18 marca 2014 r., zawierające wezwania, w dniu 4 kwietnia 2014 r. i odpowiedział na nie w dniu 11 kwietnia 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej). Przesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku PPF, wskazał w jego uzasadnieniu, że ma zobowiązania wobec ZUS w kwocie 9931,50 zł, wobec kontrahentów w kwocie 103567,44 zł, wobec Urzędu Gminy – podatek. Rok obrotowy 2012 r. zamknął stratą w wysokości 77305 zł, na zapłatę miesięcznych rat kredytu potrzebuje 9427,10 zł. Ma kredyt w Banku [...] na kwotę 3350 zł raty miesięcznej, w [...] Banku na kwotę 3247,10 zł raty miesięcznej, i w Banku [...] na rachunku bieżącym na kwotę 2830 zł raty miesięcznej. Podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną G. L., która prowadzi działalność gospodarczą, posiada ogromne zobowiązania względem ZUS na kwotę 25866,50 zł, względem kontrahentów gospodarczych na kwotę 156617,86 zł, spłaca również kredyt w Banku [...] na kwotę 2500 zł raty miesięcznej. Majątek skarżącego stanowi dom o powierzchni 180 m 2, na którym jest ustanowiona hipoteka zabezpieczająca kredyt. Rachunki za dom są również opłacane z dużym opóźnieniem. Zobowiązania niespłacone, niejednokrotnie kończyły się tytułami komorniczymi, które jak zaznaczył skarżący przesyła w załączeniu. Skarżący wskazał, że jego miesięczny dochód brutto z działalności gospodarczej wynosi 9776,32 zł, a żony z tego tytułu jest ujemny i wynosi " – 6160,16 zł", ogółem ich dochód wynosi zatem 3616,16 zł. Z wyżej wymienionego dochodu skarżący i jego zona muszą zapłacić jeszcze wszystkie raty kredytu, rata W. L. to 9427,10 zł miesięcznie, a G. L. to 2500 zł. Skarżący załączył do wniosku: - zeznanie PIT-36 L o wysokości dochodu osiągniętego w 2012 r., wynika z niego, że przychód wyniósł 1694455,91 zł, koszt jego uzyskania to 1773455,49 zł, strata 78999,58 zł, należna zaliczka na podatek dochodowy 7335 zł, nadpłata w podatku dochodowym równa kosztom zaliczki, czyli 7335 zł, - PIT/B informację o wysokości dochodu (straty) za rok 2012, strata wynosiła 78999,58 zł, - PIT 5L za miesiąc styczeń 2014 r., przychód według niego wyniósł 112013,56 zł, koszty 102237,24 zł, dochód 9776,32 zł, - wezwanie do zapłaty z dnia 22 stycznia 2013 r., z saldem na dzień 14 stycznia 2013 r., z Banku [...] dla skarżącego, kwoty 9051,62 zł, na poczet kredytu z tytułu umowy leasingu, - wezwanie do zapłaty z dnia 19 lutego 2014 r., z saldem na dzień 12 lutego 2014 r., z Banku [...] dla skarżącego, na kwotę 4358,70 zł, na poczet kredytu z tytułu umowy leasingu, - fakturę VAT z dnia 25 marca 2014 r. z banku [...] na kwotę 4365,26 zł, z tytułu raty okresowej przypadającej w kwietniu 2014 r. z tytułu używania przedmiotu zgodnie z umową leasingu, - wyciąg z rachunku bankowego W. L. za okres od 1 lutego do 28 lutego 2014 r., z saldem ujemnym 65995,60 zł, -upomnienie z dnia 4 marca 2014 r. z Banku [...] z tytułu zadłużenia przeterminowanego, wynoszącego na dzień wstawienia upomnienia 7131,24 zł, w tym zobowiązanie tytułu przeterminowanego kapitału 6695,60 zł, z tytułu przeterminowanych odsetek 419,29 zł, z tytułu odsetek karnych 16,35 zł, z terminem spłaty wyznaczonym na dzień 11 marca 2014 r., - aneks z dnia 23 września 2013 r., do umowy kredytu w rachunku bieżącym Banku [...] [...] do umowy kredytu z dnia 23 września 2011 r., wynika z niego, że bank udziela kredytobiorcy kredytu w Rachunku bieżącym na kwotę 102000 zł, która będzie stopniowo do końca trwania umowy to jest do 15 września 2016 r. ulegała zmniejszeniu do kwoty 2950 zł, skarżący zobowiązał się do utrzymywania stałych, miesięcznych wpływów w wysokości minimum 25500 zł, z zastrzeżeniem, że nie zalicza się do nich wpływów z rachunków kredytobiorców w Banku lub w innych bankach, skarżący w dniu zawarcia aneksu miał zapłacić prowizję w kwocie 3570 zł, - harmonogram spłat kredytu w Banku [...] na kwotę 200000 zł od dnia 25 sierpnia 2010 r. do dnia 17 sierpnia 2015 r., po 3350 zł miesięcznie, - harmonogram spłat do umowy kredytowej nr [...], skarżącego z [...] Bank data ostatecznej spłaty 21 grudnia 2021 r., rata wynosi 5715,78 zł miesięcznie, - upomnienie do skarżącego z dnia 4 marca 2014 r. z Urzędu Gminy [...] na kwotę 2186,60 zł z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego, z terminem płatności 7 dni od doręczenia, - wezwanie z dnia 25 lutego 2014 r. o uregulowanie należności na kwotę 23420 zł, od [...], - wezwanie z dnia 14 czerwca 2013 r. do zapłaty kwoty 7360,50 zł, z terminem zapłaty 8 kwietnia 2013 r., od firmy "[...]", - przesądowe wezwanie do zapłaty z dnia 4 lipca 2013 r. na kwotę 13596 zł z odsetkami od 18 grudnia 2012 r. do dnia zapłaty, od firmy [...], z odręczną adnotacją, że na dzień 12 marca 2014 r. zostało do zapłaty 8000 zł, - wezwanie z dnia 3 lutego 2014 r. od firmy A. s.c., na kwotę 4000 zł, płatne w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, - zawiadomienie z dnia 20 czerwca 2013 r., o zajęciu na poczet wierzytelności firmy WW A. Sp. z o.o., w kwocie 3905,18 zł należność główna oraz około 2019,48 zł kosztów z tytułu odsetek i kosztów postępowania sądowego oraz kosztów egzekucji, przez Komornika Sądowego w [...], kwot należnych dłużnikowi z tytułu nadpłaty podatków do Urzędu Skarbowego w [...], - zawiadomienie z dnia 3 czerwca 2013 r. o wszczęciu postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądu Rejonowego w [...], na rzecz firmy [...] w celu wyegzekwowania kwoty 2500 zł należności głównej i kwoty 1562,23 zł z tytułu odsetek i kosztów postępowania sądowego oraz kosztów egzekucji, - zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność bankową z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem z dnia 21 lutego 2014 r., na kwotę 5.018,04 zł na rzecz Gminy [...], - zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność bankową z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem z dnia 19 lutego 2014 r., na kwotę 7394,70 zł na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], Inspektorat w [...], - zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność bankową z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem z dnia 19 lutego 2014 r., na kwotę 2023,40 zł na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], Inspektorat w [...], - zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność bankową z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem z dnia 19 lutego 2014 r., na kwotę 513,20 zł na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], Inspektorat w [...], -PIT 5 L za miesiąc styczeń 2014 r., z działalności G.W. L., kwota przychodu 72721,94 zł, koszty 78882,10 zł, dochód ujemny w kwocie 6160,16 zł, - wyciąg z rachunku bankowego G. L. za okres od 1 lutego 2014 r. do 28 lutego 2014 r. z ujemnym saldem na kwotę 47,332,60 zł, - upomnienie dla G. L. z dnia 4 marca 2014 r. z gminy [...] z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 2186,60 zł, - zawiadomienie z dnia 15 lipca 2013 r. o wszczęciu egzekucji wobec G. L., przez Komornika Sądowego w Sieradzu, na rzecz [...] , na kwotę należności głównej 11577,38 zł oraz 6174,77 zł z tytułu odsetek i kosztów postępowania sądowego oraz kosztów egzekucji, - zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 20 lutego 2013 r., wobec G. L. przez Komornika Sądowego w [...], na rzecz W. Ś., na kwotę należności głównej 13427,83 zł oraz 9357,43 zł z tytułu odsetek i kosztów postępowania sądowego oraz kosztów egzekucji, - rachunek za wodę za miesiąc luty 2014 r., z dnia 5 lutego 2014 r., termin płatności dnia 19 lutego 2014 r., na kwotę 665,24 zł, dla Piekarni G. W. L., uwzględniający pozostałe saldo z dnia 14 stycznia 2014 r., na kwotę 673,63 zł, co daje łącznie do zapłaty kwotę 1338,87 zł, - wezwanie do zapłaty dla Piekarni G. W. L., z dnia 25 lutego 2014 r. należności za energię elektryczną na kwotę łączna 4685,12 zł, - rachunek za wodę za miesiąc marzec 2014 r., z dnia 27 marca 2014 r., za okres od 22 lutego 2014 r. do 31 marca 2014 r., termin płatności dnia 10 kwietnia 2014 r., na kwotę 665,24 zł, dla G. L., ul. [...] w [...], uwzględniający pozostałe saldo z dnia 14 stycznia 2014 r., na kwotę 120,32 zł, z wykazem niezapłaconych należności z faktury z dnia 30 grudnia 2013 r. na kwotę 109,72 zł, a z faktury z dnia 21 lutego 2014 r. na kwotę 129,36 zł., - nakaz zapłaty z dnia 11 lutego 2014 r., dla G. L. do zapłaty na rzecz firmy A. S.A. w [...], w ciągu dwóch tygodni kwoty 3810,90 zł z ustawowym odsetkami od kwoty 5 października 2013 r. do dnia zapłaty i od kwoty 310,90 zł od dnia 6 lutego 2014 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 642 zł tytułem kosztów postępowania, - wezwanie do zapłaty dla piekarni G.W. L. z dnia 31 stycznia 2014 r., za fakturę z dnia 27 listopada 2012 r., na kwotę 6552 zł, pozostało z niej do zapłaty 3000 zł, wraz z ustawowymi odsetkami, na rzecz firmy " [...]", - wezwanie do zapłaty dla piekarni G.W. L. z dnia 18 lutego 2014 r., kwoty 1000 zł, na rzecz firmy [...], - upomnienie z dnia 17 lutego 2014 r. z ZUS dla Piekarni L. - G. L. z tytułu składek na FPiFGŚP za okres od października 2013 r. do grudnia 2013 r., na kwotę 1094,47 zł, oraz za okres od listopada 2013 r. do grudnia 2013 r. na kwotę 9147,36 zł tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, oraz za ten sam okres kwotę 2441,84 zł zaległości z tytułu składek zdrowotnych, Wobec powyższych wyjaśnień i złożonych dokumentów, skarżący został ponownie wezwany, pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r., przez referendarza sądowego do złożenia: - wyciągu z rachunku bankowego, w tym z kont i lokat dewizowych, za ostanie 3 miesiące przed złożeniem wniosku, syna M. L., który jak wynika z akt administracyjnych zamieszkuje razem ze skarżącym w [...], przy ul. [...] - kopię deklaracji podatkowej za rok 2013, lub jeżeli nie została złożona, za rok 2012, z potwierdzeniem jej złożenia do Urzędu Skarbowego, lub innego zaświadczenia o dochodach za rok 2013 lub 2012, małżonki G. L., - przesłanie deklaracji VAT-7 składanych w związku z prowadzona działalnością gospodarczą przez skarżącego i małżonkę G. L., za styczeń 2014 r., luty 2014 r. i marzec 2014 r., - wyjaśnienie, czy samochody ciężarowe, których - jak wynika z informacji na stronie internetowej zakładu skarżącego – używa w liczbie 7, stanowią własność jego firmy lub jego małżonki, czy też są w leasingu, a jeśli tak to o wykazanie ile rat pozostało do spłaty (haromonogram spłat), - czy budynek piekarni w [...] stanowi własność jego lub jego małżonki. Wezwanie to zawierało pouczenie o tej samej treści co poprzednie wezwanie z dnia 18 marca 2014 r. Skarżący odebrał wezwanie z dnia 23 kwietnia 2014 r., w dniu 12 maja 2014 r. i odpowiedział na nie w dniu 19 maja 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), pismem datowanym na 16 maja 2014 r., w którym wyjaśnił, że M. L. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Skarżący wskazał, że strona internetowa jego firmy nie była aktualizowana przez ponad 10 lat, stan aut w firmie bardzo się zmienił. Obecnie posiada 4 samochody na własność, [...], rok produkcji 2007, [...] rok produkcji 2004, [...], rok produkcji 2004, małżonka posiada jeden samochód [...], rok produkcji 2003. Budynek piekarni w [...] jest współwłasnością, a obciążą go hipoteka zabezpieczona pod kredyt w [...] Banku na działalność gospodarczą. W załączeniu do pisma, skarżący przesłał: - deklarację podatkową PIT 36-L, za rok 2012 r. G. L., z której wynika, że przychód wyniósł 1665358,48 zł, koszt jego uzyskania 1746528,73 zł, a strata 81170,25 zł, - skarżący ponownie przesłał swoje deklaracje podatkowe za rok 2012, - kopię deklaracji podatkowej VAT-7, G. L. za styczeń 2014 r., kwota podstawy opodatkowania stawką 5% z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju, to 58840 zł, stawką 8 % to 6780, a stawką 23% to 7244 zł, nabycie towarów i usług na kwotę 63578 zł, podatek do zwrotu w terminie 60 dni w kwocie 1887 zł, - kopię deklaracji podatkowej VAT-7, G. L. za marzec 2014 r., kwota podstawy opodatkowania stawką 5% z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju 119740 zł, a stawką 23% 7816 zł, nabycie towarów i usług na kwotę 84706 zł, podatek do zwrotu w terminie 60 dni w kwocie 661 zł, - kopię deklaracji podatkowej VAT-7, W. L. za styczeń 2014 r., kwota podstawy opodatkowania stawką 5% z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju 95053 zł, a stawką 8% na kwotę 1930 zł, oraz stawką 23% na kwotę 15134 zł, nabycie towarów i usług na kwotę 86841 zł, podatek do zwrotu w terminie 60 dni w kwocie 7791 zł, - kopię deklaracji podatkowej VAT -7, W. L. za luty 2014 r., kwota podstawy opodatkowania stawką 5% z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju 87990 zł, a stawką 8% na kwotę 1809 zł, oraz stawką 23% na kwotę 9857 zł, nabycie towarów i usług na kwotę 86841 zł, podatek do zwrotu w terminie 60 dni w kwocie 7791 zł, - kopię deklaracji podatkowej VAT 7, W. L. za marzec 2014 r., kwota podstawy opodatkowania stawką 5% z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju 127436 zł, a stawką 8% na kwotę 2384 zł, oraz stawką 23% na kwotę 5913 zł, nabycie towarów i usług na kwotę 109680 zł, podatek do zwrotu w terminie 60 dni w kwocie 8874 zł, - załącznik nr 1 do umowy leasingu z tabelą rat wynagrodzenia, wartość przedmiotu leasingu netto 155000, podatek VAT 3410, brutto 189100 zł, wydruk z 9 lipca 20109 r., ilość rat 59, podstawa kalkulacji wynagrodzenia rat 155000 zł wskazano wartość raty netto jako 1.8030 %., według oświadczenia skarżącego harmonogram ten odnosi się do leasingu auta marki [...], rok produkcji 2007. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, o jakie wnosi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny. Zdaniem referendarza sądowego przesłanka ta nie występuje w sytuacji materialnej skarżącego. Istotne bowiem jest określenie jakie koszty sądowe może być obowiązany ponieść skarżący w trakcie postępowania ze jego skargi. Koszty te obecnie wynoszą 100 zł z tytułu wpisu sądowego od skargi, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm.), zwane daje rozporządzeniem. Ewentualne, kolejne koszty jakie może być obowiązany ponieść skarżący w sprawie to 100 zł z tytułu opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, doręczany na skutek wniosku strony i 100 zł tytułem wpisu do skargi kasacyjnej. Łącznie zatem koszty jakie mogą powstać dla skarżącego w sprawie to kwota 300 zł. Według natomiast utrwalonego w orzecznictwie sądowym poglądu, że zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy powinna być rozpatrywana zarówno pod kątem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, jak i pod kątem możliwości finansowych strony (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 1981 r., sygn. akt IV PZ 5/81, opubl. LEX nr 8305; T. Woś, H. Knysiak–Molczyk, M. Romańska: "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. I, Warszawa 2004 r., str. 379). Sąd przede wszystkim dokonuje zatem oceny kosztów utrzymania koniecznego strony w stosunku do jej stanu majątkowego i w stosunku do kosztów sądowych, jakie są wymagane od strony na podstawie przepisów prawa. W niniejszym przypadku istotne jest więc ustalenie wpierw kosztów sądowych ciążących na skarżącym, a następnie dokonanie oceny możliwości poniesienia tychże kosztów, w kontekście jego sytuacji materialnej. Skarżący przedłożył wprawdzie szereg dokumentów, na okoliczność, że zarówno on jak i jego małżonka w prowadzonych działalnościach gospodarczych, mają szereg zadłużeń oraz ponoszą straty. Skarżący wskazał, że ich łączny dochód miesięczny kształtuje się na poziomie 3616,16 zł, przy czym z dochodu tego skarżący płaci miesięcznie raty kredytu na poziomie 9427,10 zł, a jego małżonka – 2500 zł. Rodzi to uzasadnione wątpliwości, w jaki sposób skarżący opłaca tak znaczne raty kredytu, skoro, jak twierdzi nie osiąga dochodu na ich pokrycie. Lektura natomiast przedłożonych przez niego dokumentów odnośnie zadłużeń, oraz dochodów, nie daje się połączyć w spójny sposób, trudno z niej wnioskować jakie obecnie zadłużenie ma skarżący i jego żona, a jakie faktycznie mają dochody. Przedłożone bowiem zostały dokumenty odnośnie zadłużeń, ale nie przedstawiono dokumentów, które świadczyłyby, że dane zadłużenia na dzień obecny nie zostały uregulowane i przykładowo podlegają egzekucji. Owszem są także dokumenty odnośnie zadłużeń egzekwowanych przez Komorników, ale nie są one kontynuacją nadesłanych dokumentów, co do wezwań do zapłaty długów na rzecz kontrahentów. Szczególnie, że część dokumentów odnośnie zadłużeń pochodzi jeszcze z roku 2013 r. i nie wiadomo, czy na chwilę obecną obrazują nadal istniejące długi. Odnośnie zaś wykazywanych strat w działalności gospodarczej skarżącego, czy jego żony, to sam fakt wykazywania strat nie przesądza automatycznie o spełnieniu przesłanki przyznania prawa pomocy, chociażby w części. Przemawia za tym aktualne orzecznictwo sądowe, jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11, niepublikowane, Program Lex nr 783893, zamieszczone także w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, że "Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych." Prowadzi to zatem do oceny, że skarżący pomimo wykazywanych strat jest w stanie opłacić koszty sądowe, a jedyny wymagany koszt obecnie jest to wpis od skargi w kwocie 100 zł. Dodatkowo za taką oceną przemawia fakt, że skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą na dużą skalę, wynikającą z przedłożonych deklaracji w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz deklaracji VAT-7. Stosownie do tych deklaracji średnia sprzedaż skarżącego za miesiące styczeń, luty i marzec 2014 r., wynosiła 115835,33 zł (suma sprzedaży 347506 zł podzielona przez 3 miesiące), a zatem wymagany obecnie wpis sądowy wynosi 0,086 % średniej sprzedaży, a ewentualne całkowite koszty sądowe w kwocie 300 zł, wynosiłyby 0,25% średniej sprzedaży. Ponadto co do wykazywanych przez skarżącego strat, należy też zauważyć, że ich powody mogą być różne. Mogą to być np. zbyt duże koszty administracyjne, materiałów i inne. Różnorodność zdarzeń mogących powodować stratę w działalności gospodarczej prowadzi do wniosku, że sam fakt jej generowania, jak zaznaczono już wyżej, nie implikuje automatycznie dla skarżącego powstania po jego stronie przesłanki przyznania prawa pomocy. Ponadto, jak wykazał skarżący w PIT 5L za miesiąc styczeń 2014 r., uzyskał już wówczas dochód w kwocie 9776,32 zł. Reasumując skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, osiąga z niej znaczne przychody, w roku 2012 r. wykazał przychód na poziomie 1694455,91, może zatem ich część przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Skarżący posiada ponadto znaczny majątek ruchomy w postaci kilku aut dostawczych oraz nieruchomy w postaci domu i budynku firmy. Według przyjmowanego w orzecznictwie poglądu, wyrażonego w postanowieniu z dnia 20 października 2004r., sygn. akt. FZ 454/04, niepublikowane, Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołującego się na utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 23 października 1934, sygn. akt. C II 1441/34): "Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości (domu jednorodzinnego, mieszkania) w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i żaden sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia." Odnośnie budynku firmy skarżący twierdzi, że jest on obciążony hipoteką, czego jednak nie wykazał, gdyż przesłany dokument odnośnie zadłużenia w [...] Banku, nie dowodzi, że został udzielony kredyt pod zastaw hipoteczny budynku firmy. Skarżący oprócz tego podniósł, że jego dom mieszkalny jest obciążony hipoteką, ale również nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt. Trudno oczywiście wymagać od skarżącego, aby sprzedawał dom mieszkalny, obciążał go kredytem, lub czynił podobnie w stosunku do np. posiadanych przez siebie samochodów dostawczych w liczbie 4, w tym jeden małżonki. Jednakże biorąc pod uwagę, że skarżący osiąga znaczne przychody, dokonuje sprzedaży towarów i usług na znaczne kwoty, podobnie jego małżonka, mają majątek tak ruchomy, jak np. samochody, jak i nieruchomy, jak np. budynek firmy, dom mieszkalny, w ocenie referendarza nie jest on osoba ubogą, dla której zapłata kosztów postępowania w kwocie docelowo 300 zł, a aktualnie 100 zł, spowodowałaby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym jego i jego małżonki. Należy zatem stwierdzić, że brak jest podstaw w sytuacji skarżącego do przyznania mu prawa pomocy, w związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło