II SA/Op 571/07
PostanowienieWSA w Opolu2007-12-17
Skład orzekający: Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca przedłużenia okresu użytkowania wieczystego, w tym ewentualna bezczynność organu w tej sprawie, należy do właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sprawa dotycząca przedłużenia okresu użytkowania wieczystego ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd administracyjny nie jest właściwy do zobowiązania gminy do podjęcia uchwały w sprawie przedłużenia użytkowania wieczystego, ani do rozpatrywania skarg na bezczynność w tym zakresie, gdyż zakres kontroli sądu administracyjnego nie obejmuje aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej, a kwestia ta wykracza poza definicję sprawy sądowoadministracyjnej.Stan faktyczny
Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na Gminę, domagając się zobowiązania Gminy do przedłużenia okresu wieczystego użytkowania kilku działek. Skarżąca wskazała, że Gmina uzależnia podjęcie uchwały w tej sprawie od innych czynności, co jest niedopuszczalne w świetle art. 236 § 2 Kodeksu cywilnego. Gmina wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że nie zachodzi bezczynność, a kwestia przedłużenia użytkowania wieczystego nie jest warunkiem przekształcenia spółdzielczego prawa do lokalu w odrębną własność.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jako nie należącą do właściwości sądu administracyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. na Gminę [...] w przedmiocie przedłużenia wieczystego użytkowania postanawia odrzucić skargę
Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę z dnia 29 października 2007 r., na Gminę [...], wnosząc o wydanie orzeczenia zobowiązującego Gminę na podstawie art. 236 § 2 Kodeksu cywilnego do przedłużenia do roku 2060 okresu użytkowania wieczystego działki Nr A zabudowanej budynkami mieszkalnymi zapisanej w księdze wieczystej pod Nr [...], działki Nr B zabudowanej budynkiem mieszkalno – usługowym zapisanej w księdze wieczystej pod Nr [...] oraz działki Nr C zapisanej w księdze wieczystej pod Nr [...] zabudowanej kioskiem, dla których okres użytkowania wieczystego zapisany w powołanych wyżej księgach V Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w S. mija w roku 2011. Skarżąca wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania sądowego od Gminy [...] na jej rzecz. Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że składała pisma do Gminy [...] z wnioskiem o przedłużenie okresu użytkowania wieczystego w/w działek o podjecie w tym przedmiocie uchwały przez Radę Gminy [...] na najbliższej sesji. Skarżąca wskazała, że uchwała jest jej niezbędna w celu terminowej realizacji wniosków o przeniesie odrębnej własności lokali mieszkalnych, a Gmina w piśmie z dnia 31 sierpnia 2007 r. stwierdziła, że warunkuje podjęcie uchwały pozytywnym zakończeniem rozpoczętej procedury odpłatnego przekazania przez skarżącą na rzecz Gminy nieruchomości wymienionych w porozumieniu z dnia 20 grudnia 2006 r.
Skarżąca podniosła, że wobec treści art. 236 § 2 Kodeksu cywilnego, stanowiącego, że odmowa przedłużenia okresu użytkowania wieczystego jest dopuszczalna tylko ze względu na ważny interes społeczny, uzależnianie podjęcia uchwały w tej sprawie przez Gminę od czynności z nią nie związanej jest niedopuszczalne. Skarżąca wskazała, też , że uzyskał informację w Sądzie Rejonowym w S., iż Wydział Ksiąg Wieczystych dokona odpowiednich wpisów w Księgach wieczystych, jeśli spółdzielnia przedłoży uchwałę Rady Gminy o przedłużeniu użytkowania wieczystego.
W odpowiedzi na skargę z dnia 27 listopada 2007 r. Burmistrz [...] wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazał, że jego ocenie nie zachodzi po stronie organu wykonawczego Gminy stan bezczynności, polegający na niespełnieniu żądania skarżącego przedłużenia okresu użytkowania wieczystego w oparciu o art. 236 § 2 Kodeksu cywilnego. Wskazał, że powoływana przez skarżącego nowela ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie uzależnia przekształcenia spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w odrębną własność od przedłużenia użytkowania wieczystego gruntu. Nieruchomości gruntowe na których są posadowione budynki mieszkalne mogą być swobodnie przez skarżącego przekazywane w częściach ułamkowych w trakcie dokonywania wyżej opisanych przekształceń. Ponadto Burmistrz wskazał, że Gmina podjęła wiele działań mających na celu zadośćuczynienie wnioskowi skarżącej, a nawet rozważała umożliwienie mieszkańcom lokatorom spółdzielni gruntów, będących obecnie w użytkowaniu wieczystym. Gmina wskazała też, że o ile jest to skarga na bezczynność to jest ona przedwczesna z uwagi na niewyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 K.p.a. czyli zażalenie do organu wyższego stopnia nad Gminą. Burmistrz podniósł też, że podejmowanie przez Gminę uchwał w sprawach majątkowych, a do tych należy przedłużenie okresu wieczystego użytkowania, przekracza zakres zwykłego zarządu, a nadto nie jest obowiązkowe jeśli okres tego użytkowania jeszcze nie upłynął i nie koliduje z dokonaniem przekształcenia wyżej opisanych spółdzielczych lokatorskich praw do lokali mieszkalnych w odrębną własność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z jej rat. 2 do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych właściwe są sądy administracyjne.
Zakres działania sądów administracyjnych wyznacza pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej i został on określony w art. 1, 2, 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a.;
Art. 1. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Artykuł 1 P.p.s.a. zawiera definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej. Jest to więc sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie odrębnych ustaw.
Zgodnie z art. 2 P.p.s.a. do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne.
Art. 3. § 1. stanowi, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, zaś § 2, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Art. 4. Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Skarżąca wniosła wniosek o zobowiązanie Gminy [...] do wydania orzeczenia w sprawie przedłużenia okresu wieczystego użytkowania. Użytkowanie wieczyste jest to ograniczone prawo rzeczowe, uregulowane w art. 232 do art. 243 kodeksu cywilnego, jego przedłużenie następuje w oparciu o art. 236 § 2 kodeksu cywilnego.
Cywilnoprawnego prawny charakter sprawy o przedłużanie okresu użytkowania wieczystego wyłączający właściwość w takich sprawach sądów administracyjnych. Ponadto przyjmując, że skarga dotyczy bezczynności Gminy [...] w przedmiocie podjęcia uchwały co do przedłużenia okresu użytkowania wieczystego, należy stwierdzić, iż zgodnie z w/w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., sądy administracyjne mogą orzekać w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych w przypadkach wymieniony w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 P.p.s.a. Nie obejmuje ona zatem art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., czyli aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Sąd nie może zatem zobowiązać Gminy do wydawania uchwał, a tym samym nie może rozpatrywać skarg na bezczynność w tym przedmiocie.
Reasumując kwestia podnoszona przez skarżące jest kwestią z zakresu prawa cywilnego nie podlegającą kognicji sądów administracyjnych.
W związku z powyższym Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jako nie należącą do właściwości sądu administracyjnego. Ponadto obie strony wniosły o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a., zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, a według art. 209 P.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów postępowania sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201 P.p.s.a. (umorzenie postępowania przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a.), art. 203 P.p.s.a. (uwzględnienie skargi kasacyjnej), art. 204 P.p.s.a. (oddalanie skargo kasacyjnej).
W tym miejscu należy przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt I FSK 8/06, publikowany POP 2007/4/55, System Informacji Prawnej Lex nr 287765, punkt 2 tezy;
"2. Zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W odniesieniu do sytuacji, w której Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną odrzuca, takiej szczególnej regulacji nie ma. Jeśli do tego wziąć pod uwagę, że przepisów nakładających obowiązek poniesienia określonego ciężaru nie można interpretować rozszerzająco, to brak jest podstaw do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 P.p.s.a."
Brak jest zatem podstaw do orzekania o zwrocie kosztów postępowania przypadku odrzucenia skargi. Co do strony skarżącej możliwe byłoby orzekanie o zwrocie na jej rzecz wpisu od skargi, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 a P.p.s.a.", ale w niniejszej sprawie nie będzie to miało zastosowania uwagi na fakt, że strona ta nie była wzywana do uiszczania wpisu od skargi i nie dokonywała takiej wpłaty.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło