II SA/Op 576/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia ustanowić K. W. adwokata. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, oddalił skargę K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 czerwca 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie umorzenia kwoty 5.840 zł z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. W dniu 22 stycznia 2013 r. skarżąca wniosła o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, a w dniu 29 stycznia 2013 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawczyni podała, że jest bez pracy i ma na utrzymaniu dwójkę dzieci uczących się oraz wnuka. W oświadczeniu o stanie rodzinnym wskazała, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką pełnoletnich dzieci i niepełnoletnim wnukiem, urodzonym w 2012 r. Oświadczyła także, że posiada dom z 1928 r. o powierzchni 122,50 m², nie wykazując innych składników majątkowych. Źródłami dochodu rodziny skarżącej są: zasiłek dla bezrobotnych K. W. w wysokości 816 zł, renta oraz świadczenie rodzinne córki i syna skarżącej po 303 zł i 40,27 EUR na każde dziecko, a także 184 EUR "rodzinnego" na każde dziecko. Do akt sprawy skarżąca dołączyła także decyzję Kierownika Referatu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Opolu z dnia 24 stycznia 2013 r., orzekającą o: 1. przyznaniu świadczenia w formie: - zasiłku rodzinnego na córkę w kwocie 115 zł miesięcznie za okres od 1 listopada 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.; dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na córkę w kwocie 170 zł miesięcznie a okres od 1 listopada 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.; dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 w wysokości 100 zł na córkę; 2. odmowie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – córki; 3. odmowie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, a także z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 na syna. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, o co wniosła skarżąca, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). Zważyć także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd (referendarz sądowy) dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, w urzędowym formularzu wniosku. Wniosek ten bowiem, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy dokonał oceny sytuacji bytowej skarżącej opierając się na oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku, mając na uwadze, że sam formularz wniosku, który skarżąca wypełniła w sposób szczegółowy, uwzględnia swym zakresem – stosownie do wyżej przywołanego art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne dane o sytuacji skarżącej. Ponadto, niektóre okoliczności podnoszone przez skarżącą, a dotyczące jej sytuacji życiowej zostały potwierdzone w dokumentach akt administracyjnych sprawy, a także decyzji Kierownika Referatu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Opolu z dnia 24 stycznia 2013 r. Dotyczą one w szczególności stanu majątkowego i warunków bytowych skarżącej. Z powyższych względów rozpoznający wniosek, mając na względzie ekonomikę postępowania, uznał o braku konieczności wzywania skarżącej, w trybie art. 255 P.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Referendarz sądowy uznał zatem, że wykazywany przez K. W. miesięczny dochód czteroosobowej rodziny w łącznej kwocie 2.529,95 zł (kwotę uzyskano przez zsumowanie wymienionych źródeł dochodów, z jednoczesnym przeliczeniem kwot podanych w EUR, według tabeli średniego kursu walut NBP w dniu rozpoznawania wniosku) oraz jej sytuacja majątkowa, nie daje podstaw do zapewnienia wygospodarowania przez skarżącą środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawczyni musi bowiem z wyżej wskazanego dochodu pokryć koszty utrzymania mieszkania oraz koszty bieżącego utrzymania siebie, do których zaliczyć należy koszty ubrania, zakupu środków czystości, wyżywienia, czy lekarstw. Wydatki na bieżące utrzymanie w stosunku do wysokości uzyskiwanego dochodu i wobec oświadczenia wnioskodawczyni o braku zgromadzonych oszczędności, przemawiają za poglądem, iż K. W. nie dysponuje środkami finansowymi na wynajęcie adwokata. Tym samym, należy przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.