II SA/Op 577/13

PostanowienieWSA w Opolu2014-02-20

Skład orzekający: Anna Misiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony pełnomocnik z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze względu na trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdyż wnioskodawca wykazał, że jego dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania i utrzymania, co uprawnia do przyznania pomocy w pełnym zakresie zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Stan faktyczny
T. R. złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie dotyczącą rozpatrzenia skargi na działalność dyrektora ośrodka pomocy społecznej. Sąd odrzucił skargę jako niewłaściwą dla sądów administracyjnych. T. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na swoją trudną sytuację materialną, w tym niskie dochody z renty, wysokie koszty utrzymania i brak środków na wynajęcie prawnika.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w Opolu oraz zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. R. na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 29 października 2013 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność dyrektora ośrodka pomocy społecznej postanawia : 1) ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Opolu, 2) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. T. R. wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie, z dnia 29 października 2013 r., nr [...], w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność dyrektora ośrodka pomocy społecznej. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Op 577/13, tut. Sąd odrzucił powyższą skargę, jako nie należącą do właściwości sądów administracyjnych. T. R., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w dniu 22 stycznia 2014 r. (data stempla pocztowego), wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu, który wniesie w jego imieniu skargę kasacyjną. T. R. wskazał w uzasadnieniu wniosku, że jest osobą trwale całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymująca się ze świadczenia rentowego, którego łączna wysokość wynosi 619,08 zł. Wskazał, że rentę inwalidzką pobiera m.in. z powodu [...], [...], [...] oraz [...]. Pobierane przez niego świadczenie rentowe, nie wystarcza mu na wszystkie opłaty, z tego powodu ma orzeczoną eksmisję. Wierzyciel obecnie wystąpił ponownie do komornika o dokonanie jego eksmisji. Świadczy to, według niego, o braku środków na wynajęcie profesjonalnego prawnika. Wskazał też, że oczekuje od ustanowionego pełnomocnika profesjonalizmu i staranności. Odnośnie posiadanego majątku T. R. oświadczył, że zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym lokatorskim o powierzchni 35,7 m kw. Jedyny dochód skarżącego stanowi renta wynosząca miesięcznie brutto 1221,82 zł, dochód miesięczny netto to 619,08 zł. Musi z niego opłacić czynsz, czego nie jest w stanie dokonać, nabyć artykuły spożywcze, w tym ciepły posiłek, środki czystości i higieny osobistej, opłacić gaz, (56,16 zł), energię elektryczną (80 zł), telefon i Internet "w ramach znoszenia barier komunikacyjnych" (105 zł), leki (57,95 zł), czynsz (384,32 zł). Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie z ZUS Inspektorat w Nysie o wysokości jego renty, dodatku pielęgnacyjnego i potrąceń. Renta wynosi brutto 1018,32 zł, dodatek pielęgnacyjny wynosi 203,50 zł. Potrącenia są z następujących tytułów: alimenty 453,09 zł, zaliczka na podatek dochodowy 58 zł, składka na ubezpieczenie zdrowotne 91,65 zł. Skarżący ma, po ich dokonaniu, wypłacaną z renty kwotę netto 619,08 zł. W tym miejscu przychodzi wyjaśnić, że referendarz sądowy, działając w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wzywał już skarżącego, w związku ze składanymi przez niego wnioskami o przyznanie prawa pomocy, w sprawach o sygn. akt II SA/Op 534/13 i II SA/Op 535/13, w celu dokładnego ustalenia jego sytuacji materialnej, do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów Skarżący odpowiedział wówczas na wezwania, jednym pismem z dnia 20 stycznia 2014 r., wyjaśnił w nim ponownie, że jest osobą trwale niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, utrzymuje się z renty, przelewanej na konto bankowe. Wskazał, że nie może dostarczyć: - kopii wyciągu opłaty za telefon stacjonarny i Internet, bowiem jak napisał "z nieznanych mi przyczyn, (przypuszczalnie na czyjeś zarządzenie) z dniem 14 stycznia 2014 r. zostałem całkowicie pozbawiony dostępu do Internetu". Z tego powodu był zmuszony do zerwania umowy i zawarcia nowej, z innym operatorem. Aktualną umową nie dysponuje, albowiem zgodnie z regulaminem została ona zawarta przez telefon, - wyciągów opłat za telefon komórkowy, albowiem nie jest on w abonamencie, tylko na kartę, - faktur za leki, bowiem przekazuje on je co miesiąc wraz podaniem o świadczenia pieniężne ze środków pomocy społecznej do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie. Wnioskodawca przesłał: - oryginał zaświadczenia z ZUS w Nysie o wysokości świadczenia rentowego, które wykazuje z jakiego tytułu są dokonywane potrącenia, oraz jaka kwota jest mu przekazywana na rachunek bankowy. Kwota ta - według niego – dowodzi, że nie jest on w stanie ubiegać się o dodatek mieszkaniowy, ponieważ nie jest on w stanie uiszczać różnicy, jaka występuje po odjęciu dodatku mieszkaniowego, a równocześnie nie ma prawa do jego pobierania, - rachunki za energię elektryczną, - dwie faktury za gaz, - zawiadomienie o wysokości czynszu. Wobec powyższego, referendarz sądowy nie wzywał skarżącego ponownie do wykazania dodatkowych informacji odnośnie jego sytuacji materialnej, uznał bowiem, że z uwagi na względy ekonomii procesowej, posłuży się dokumentami znajdującymi we wskazanych wyżej aktach sądowych, jako wystarczającymi do jej uprawdopodobnienia. Jak przyjęło się bowiem w orzecznictwie sądowym sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357, dostępne także na stronie internetowej orzeczeń https://cbois.nsa.gov.pl/cbois). Wniosek T. R. obejmuje swoim zakresem przyznanie prawa pomocy w całości, to jest poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ubiegająca się wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca oświadczył, że obecnie ma jedynie dochód w kwocie 619, 08 zł, pozostający mu z renty, z której ZUS potrąca mu 453,09 zł. Wnioskodawca wykazał, że średnia miesięczna opłata za energię elektryczną wynosi 70,64 zł (jest to średnia z nadesłanych do zapłaty odcinków za okres od listopada 2013 r. do kwietnia 2014 r.), za gaz 27,05 zł (średnia z nadesłanych za 4 miesiące rachunku za okres od września 2013 r. do grudnia 2013 r. na kwotę łączną 108,02 zł). Wynika z powyższego, że koszty miesięczne, związane z utrzymaniem mieszkania, wynoszą dla skarżącego około 482 zł. Wnioskodawca podał też, że płaci 105 zł miesięcznie, za telefon i Internet, nie przesłał jednak rachunków potwierdzających tę okoliczność. Wnioskodawca zaznaczył, że nie płaci czynszu za mieszkanie, z tego powodu ma orzeczoną eksmisję. W ocenie referendarza ustalona sytuacja materialna wnioskodawcy uprawnia go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym, poprzez ustanowienie dla niego adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący chce kwestionować postanowienie Sądu o odrzuceniu jego skargi, a dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej od niego, musi być spełniony wymóg jej sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego, tzw. przymus adwokacko-radcowski. W tym miejscu przychodzi zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie zgodnie z art. 222 P.p.s.a., nie żądano wpisu od skargi, która podlegała odrzuceniu. Skarga kasacyjna natomiast podlega wpisowi, na podstawie art. 220 § 1 P.p.s.a. i art. 233 w związku z § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221. poz. 2193, z późn. zm.), w kwocie 100 zł. Wobec powyższego, orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło