II SA/Op 597/12

WyrokWSA w Opolu2013-03-07

Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dzierżawca nieruchomości, który usunął drzewa za zgodą właściciela, ale bez wymaganego zezwolenia wójta/burmistrza/prezydenta miasta, ponosi odpowiedzialność administracyjną za usunięcie drzew bez zezwolenia?
Ratio decidendi
Dzierżawca nieruchomości, który usunął drzewa z tej nieruchomości, nawet za zgodą właściciela, ponosi odpowiedzialność administracyjną za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, jeśli nie uzyskał takiego zezwolenia od właściwego organu. Odpowiedzialność ta wynika z faktu, że tylko posiadacz nieruchomości (w tym dzierżawca) może uzyskać zezwolenie na usunięcie drzew, a tym samym tylko on może dopuścić się deliktu administracyjnego w tym zakresie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na E. O. za usunięcie 23 sztuk drzew z dzierżawionej nieruchomości bez wymaganego zezwolenia. E. O. twierdziła, że uzyskała zgodę właściciela nieruchomości (Agencji Nieruchomości Rolnych) i została poinformowana przez urzędników o możliwości wycinki, nie wiedząc o konieczności uzyskania dodatkowego zezwolenia od Burmistrza. Organy administracji uznały ją za odpowiedzialną, wskazując, że jako dzierżawca była zobowiązana do uzyskania zezwolenia. WSA w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie ochrony przyrody – kara pieniężna za usunięcie drzew oddala skargę. Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 27 września 2011 r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Niemodlina z 24 dnia czerwca 2011 r., Nr [...], wymierzającą E. O. karę administracyjna w wysokości 497.018,31 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 23 szt. drzew z terenu działki nr [...] k.m. [...] obręb [...]. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Po dokonaniu oględzin, przeprowadzonych w dniu 11 marca 2010 r., w [...], na działce nr [...] k.m. [...], pismem z 22 marca 2010 r., Burmistrz Niemodlina zawiadomił E. O. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie bez wymaganego zezwolenia drzew z terenu nieruchomości. Następnie, w dniu 2 kwietnia 2010 r., organ przeprowadził oględziny działki z udziałem strony, a z czynności tych sporządzono protokół. Odnotowano w nim, że na ww. posesji, stanowiącej własność Agencji Nieruchomości Rolnych w Opolu (dalej jako Agencja), stwierdzono pnie drzew ściętych bez zezwolenia z gatunku: brzoza brodawkowata (6 szt.) i olsza szara (17 szt.). Za zgodą strony, do protokołu wpisano wyniki pomiarów przeprowadzonych w dniu 11 marca 2010 r. Na podstawie nadesłanych przez Agencję dokumentów (umowy dzierżawy i aneksu do umowy Nr [...] z 1 września 2000 r.), organ ustalił, że E. O. jest dzierżawcą nieruchomości rolnej oznaczonej działką nr [...]. Ponadto organ przesłuchał E. O., która zeznała, że na początku 2010 roku wystąpiła do Agencji o zgodę na usunięcie drzew (samosiewów) rosnących na dzierżawionej nieruchomości, gdyż przeszkadzały one w prawidłowym gospodarczym użytkowaniu tego terenu (łąki), do czego zobowiązana była jako dzierżawca. Wskazała, że na wycinkę drzew uzyskała zgodę Agencji, jednak nie wiedziała o konieczności uzyskania kolejnego zezwolenia. Również pracownik Wydziału Rolnictwa, Ochrony Środowiska i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w Niemodlinie, który poinformował stronę o obowiązku wystąpienia do Agencji z prośbą o wycinkę drzew, nie wspominał o konieczności uzyskania dodatkowego zezwolenia Burmistrza w tej sprawie. Pismem z 29 października 2010 r. organ pierwszej instancji poinformował E. O. o zgromadzeniu dowodów i materiałów niezbędnych do wydania decyzji i wyznaczył termin do zapoznania się z ich treścią oraz wypowiedzenia się w tym zakresie. Decyzją z dnia 30 listopada 2010 r., Nr [...], Burmistrz Niemodlina, wymierzył E. O., administracyjną karę pieniężną w wysokości 497.018,31 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia, z nieruchomości położonej w [...] na działce nr [...], 23 szt. drzew, w tym 6 szt. z gatunku brzoza brodawkowata, o obwodach ustalonych na podstawie obmiaru najmniejszego promienia pnia wynoszących: 84,78 cm, 118,69 cm, 101,73 cm, 107,38 cm, 124,34 cm i 175,21 cm oraz 17 sztuk z gatunku olsza szara o obwodach ustalonych na podstawie obmiaru najmniejszego promienia pnia wynoszących: 79,12 cm, 113,04 cm, 129,99 cm, 101,73 cm, 79,12 cm, 67,82 cm, 90,43 cm, 129,99 cm, 84,78 cm, 135,64 cm, 107,38 cm, 101,73 cm, 113,04 cm, 124,34 cm,163,90 cm, 113,04 cm i 169,56 cm. W ocenie organu pierwszej instancji, E. O. jest posiadaczem ww. nieruchomości i z tego względu wyłącznie ona, za zgodą właściciela działki (Agencji), była zobowiązana do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. Wobec niewywiązania się z ciążącego na stronie obowiązku, odpowiada za usunięcie przedmiotowych drzew bez wymaganego zezwolenia Burmistrza. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 20 stycznia 2011 r., Nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zarzucając wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji, zlecił wykonanie ekspertyzy dendrologicznej mającej na celu określenie gatunku oraz wieku drzew usuniętych z przedmiotowej nieruchomości, a o zamiarze oględzin przeprowadzanych na potrzeby ww. opinii, zawiadomił stronę. W wydanej opinii biegły stwierdził, że średnica pni wyciętych drzew oraz liczba słojów przyrostu rocznego na poszczególnych pniach wskazuje, iż wszystkie wycięte drzewa były drzewami w wieku 15-30 lat (pismo A sp. z o.o. z dnia 28 kwietnia 2011 r. podpisane przez prokurenta oraz rzeczoznawcę Międzynarodowego Towarzystwa Uprawy i Ochrony Drzew w zakresie uprawy i ochrony drzew). Następnie organ pierwszej instancji ponownie przesłuchał E. O., która oświadczyła, "że dokonała wycinki drzew w celu umożliwienia wykorzystywania łąki zgodnie z jej przeznaczeniem, a pozyskane drewno przeznaczyła na opał. Usunięcia dokonały na jej prośbę osoby, których nazwisk nie znała, w ciągu jednego dnia, tj. w dniu 11 marca 2010 r., gdy na nieruchomości pojawił się pracownik Urzędu Miejskiego w Niemodlinie" - (protokół z 16 marca 2011 r.). Do akt sprawy dołączono wypis z rejestru gruntów, z treści którego wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] k.m. [...] obręb [...] stanowi własność Skarbu Państwa - Agencja Nieruchomości Rolnych z siedzibą w Opolu. Ponadto organ ustalił, na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Niemodlina, ustanowionego uchwałą Nr XLVII/349/2002 Rady Miejskiej w Niemodlinie z dnia 21 lutego 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Op. Nr 30, poz. 460), że przedmiotowa działka położona jest częściowo na terenie oznaczonym symbolem RZ - tereny trwałych użytków zielonych i częściowo na terenie oznaczonym symbolem RP - uprawy rolne. Decyzją z dnia 24 czerwca 2011 r., Nr [...], działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.), w zw. z obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 23 października 2009 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2010 (M. P. Nr 69, poz. 894), w związku z §1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306), w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229) oraz art. 104 i art. 107 K.p.a., Burmistrz Niemodlina wymierzył E. O. karę pieniężną, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 23 szt. drzew, w łącznej wysokości 497.018,31 zł. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji szczegółowo opisał przebieg prowadzonego postępowania. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Burmistrz za bezsporne uznał wycięcie, bez wymaganego zezwolenia, 23 szt. drzew, w wieku powyżej 10 lat, z gatunku brzoza brodawkowata i olsza szara rosnących na działce nr [...]. Organ pierwszej instancji wskazał przy tym, że w odniesieniu do usuniętych okazów nie będą miały zastosowania wyjątki od zasady uzyskania zezwolenia w oparciu o art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody. Zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności umowa dzierżawy zawarta pomiędzy E. O. a Agencją w Opolu, daje podstawę do twierdzenia, że to E. O. jest posiadaczem przedmiotowej nieruchomości i z tego względu wyłącznie ona, za zgodą właściciela ww. działki, była zobowiązana do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. Skoro nie wystąpiła o takie zezwolenie, a więc nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, odpowiada za usunięcie przedmiotowych drzew bez wymaganego zezwolenia burmistrza. Ponadto organ pierwszej instancji podał, że w myśl zapisów umowy dzierżawy, dzierżawca zobowiązany jest do niedokonywania działań, które mogłyby doprowadzić do zniszczenia lub uszkodzenia zadrzewień, stosownie do przepisów o ochronie środowiska, zaś usuwanie drzew i krzewów wymaga zezwolenia organów gminy, po uzyskaniu zgody Wydzierżawiającego, w której określone będą m.in. warunki wzajemnego rozliczenia z tytułu pozyskania drewna. Od powyższej decyzji odwołała się E. O. i wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu opisała przebieg zdarzeń, wskazała, że nie jest winna zaistniałej sytuacji, bowiem dokonała usunięcia drzew za zgodą Agencji Nieruchomości Rolnej w Opolu i w związku z zapewnieniem o możliwości korzystania z dzierżawionej łąki zgodnie z przeznaczeniem. Decyzją z dnia 27 września 2011 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował przedbieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie. Po czy wskazał, że działania podjęte przez organ I instancji są zgodne z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów, a wysokość kary została naliczona poprawnie, zgodnie z regulacjami art. 89 ust. 3 ustawy, w oparciu o zwaloryzowane stawki opłat określone w obowiązującym w dniu usunięcia drzew obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 23 października 2009 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2010 r. (M.P. Nr 69, poz. 894). W ocenie organu odwoławczego, Burmistrz słusznie uznał, że administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez zezwolenia należy wymierzyć E. O., która, jako dzierżawca nieruchomości usunęła drzewa w celu przywrócenia możliwości użytkowania łąk zgodnie z przeznaczeniem. Powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wywodził, że odpowiedzialność administracyjną z powyższego tytułu może ponosić jedynie osoba, która mogłaby uzyskać zezwolenie, a więc władający nieruchomością. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu E. O. powtórzyła argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej oraz wniosła o umorzenie orzeczonej kary pieniężnej. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a., wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2012 r. WSA w Opolu przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte. Podnosił, że kara winna być wymierzona rzeczywistemu sprawcy wycinki drzew, zwracając uwagę na stanowisko NSA w wyroku z 17 marca 1992 r., sygn. akt SA/Wr 116/92. Podkreślił, że strona pozostawała przeświadczeniu o legalności swoich działań, bowiem tak została pouczona przez urzędników, wobec czego zgłasza zarzut naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uchylenie zaskarżonej decyzji następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które obligowałyby do wyeliminowania przedmiotowego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Na wstępie wyjaśnić przyjdzie, że zarówno kara pienienia z tytułu wycinki drzew bez wymaganego pozwolenia, jak i wysokość tejże kary, nie są wymierzane na zasadzie uznania administracyjnego. Obowiązek nałożenia kary jest obligatoryjny i ustawodawca precyzyjnie wskazał sposób jej wyliczania, uzależniony od gatunku drzewa i wymiaru obwodu pnia. Powyższe oznacza zatem, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie są władne do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, czy też obniżenia jej wysokości, adekwatnie do sytuacji majątkowej sprawcy samowolnego usunięcia. Brak możliwości finansowych do uiszczenia nałożonej kary może mieć wpływ na wynik postępowania egzekucyjnego, czego jednak nie można brać pod uwagę na obecnym etapie postępowania. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.)- zwanej daje ustawą, usunięcie drzewa lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Pojęcie "posiadacza" należy pojmować według definicji zawartej w art. 336 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym posiadaczem jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub inny mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Z posiadaniem, które jakkolwiek nie jest prawem podmiotowym, a jedynie stanem faktycznym, prawo cywilne wiąże szereg skutków prawnych. Charakteryzuje je element władania rzeczą (corpus possessionis), jak i zamiar władania rzeczą dla siebie (animus rem sibi habendi). Wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia właściwego organu na wycinkę, zasady zostały wymienione enumeratywnie w ust. 6 art. 83 ww. ustawy i dotyczą drzew lub krzewów: 1) w lasach, 2) owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody, na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową; 3) na plantacjach drzew i krzewów; 4) których wiek nie przekracza 10 lat; 5) usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych; 6) usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału; 7) które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu; 8) stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu; 9) usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu ze względu na potrzeby związane z utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Przedstawione wyliczenie ma charakter zamknięty. Wobec powyższego usunięcie drzewa, nie objętego dyspozycją art. 83 ust. 6 ww. ustawy, bez wymaganego zezwolenia, skutkuje nałożeniem na sprawcę obligatoryjnej pieniężnej kary administracyjnej. Zasady wymierzania kary określono w art. 88-90 ustawy. W myśl tych przepisów wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia (art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody). Kara ta wymierzana jest posiadaczowi nieruchomości, który ma prawo i obowiązek wystąpić o wydanie zezwolenia. Nie ma przy tym znaczenia, że posiadacz nie wyciął drzewa osobiście. Do przyjęcia odpowiedzialności za usuniecie drzew bez wymaganego zezwolenia wystarczy samo wykazanie związku przyczynowego między działaniem określonego podmiotu, a zniszczeniem drzew lub krzewów. Odpowiedzialność koncentruje się na osobie władającego. Zwolnienie posiadacza nieruchomości z odpowiedzialności administracyjnej uwarunkowane jest wykazaniem przez niego, że nie wiedział o usunięciu drzewa przez osobę trzecią i jednocześnie nie mógł temu zapobiec. Z kolei, zlecenie przez posiadacza nieruchomości osobie trzeciej wycięcia drzewa nie zwalnia go z odpowiedzialności. Zgodnie z art. 89 ustawy, administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6. Jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 %. W niniejszej sprawie, podstawą faktyczną wydanej decyzji było ustalenie, że skarżąca E. O. usunęła z terenu dzierżawionej nieruchomości, nr [...] w [...], 23 sztuki drzew, przy czym uczyniła to wbrew wynikającemu z art. 83 ust. 1 ustawy, obowiązkowi uzyskania zezwolenia wydanego przez właściwy organ administracji publicznej. Okoliczność podjęcia działań zmierzających do usunięcia i faktyczne, ostateczne usunięcie przedmiotowych drzew znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. W uznaniu Sądu, w niniejszej sprawie brak jest podstaw do kwestionowania poczynionych przez organy administracyjne ustaleń faktycznych w tym zakresie. Organy, oparły się zwłaszcza na protokołach oględzin działki z dnia 11 marca 2010 r., uzupełnionych następnie protokołem z 3 czerwca 2011 r. o brakujące ustalenia, jak i z dnia 13 kwietnia 2010 r., w czynnościach tych uczestniczyła również E. O. Oparto się także o protokoły przesłuchania skarżącej z dnia 11 maja 2010 r. i dnia 16 marca 2011 r., w których zapisano, że dokonała ona wycinki drzew w celu przywrócenia możliwości użytkowania łąki zgodnie z jej przeznaczeniem, wzięto pod uwagę dołączone do akt sprawy materiały dokumentacyjne tj. wypis z rejestru gruntów, umowę dzierżawy i aneks do umowy dzierżawy, jak również wydaną w sprawie przez biegłego opinię dendrologiczną. Zatem, w sposób nie budzący wątpliwości organy ustaliły, że skarżąca dokonała wycinki opisanych drzew. Ustalając podmiot odpowiedzialny za usunięcie drzew bez zezwolenia, organ wziął pod uwagę dołączone do akt sprawy dowody w postaci wypisu z rejestru gruntów oraz kserokopię aneksu do umowy dzierżawy nieruchomości rolnej z 1 września 2000 r., dokumenty te potwierdzają, że posiadaczem nieruchomości – tj. dzierżawcą gruntów Skarbu Państwa, na której rosły drzewa objęte wycinką, jest E. O. Tym samym organy wykazały, że usunięte drzewa rosły na nieruchomości będącej we władaniu skarżącej i na tej podstawie zasadnie wymierzyły stronie karę pieniężną. Podkreślić również należy, iż fakt wycięcia drzew nie był kwestionowany przez skarżąca na żadnym etapie postępowania. Słuchana na tę okoliczność przez organ, zeznała do protokołu, że usunęła drzewa w celu przywrócenia możliwości użytkowania łąk zgodnie z przeznaczeniem. Podnieść należy, że ma przy tym znaczenia, kto dokonał wycinki, czy skarżąca osobiście, czy też osoby trzecie, na jej zlecenie, gdyż podmiotem odpowiedzialnym za wycinkę drzew jest dzierżawca nieruchomości, na której drzewa rosły. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem karę wymierza się właścicielom nieruchomości, bądź ich posiadaczom, bowiem tylko oni mogą dopuścić się tego deliktu administracyjnego, gdyż zgodnie z art.83 ust.1 tej ustawy tylko oni mogą skutecznie ubiegać się uzyskać zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów. Wobec zaś tego, że nikt inny nie mógłby uzyskać zezwolenia, o jakim mowa w przywołanym przepisie, to oczywiście również nikt inny nie może ponosić odpowiedzialności administracyjnej za ich usuniecie bez zezwolenia (por. m.in. wyroki WSA w Olsztynie z dnia 5 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 780/05 i z dnia 20 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 781/05, wyrok WSA w Opolu z dnia 2 lutego 2006, sygn. akt II SA/Op 194/05 zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto nie ma podstaw do wymierzenia kary pieniężnej osobie trzeciej, gdyż osoba taka nie jest zobowiązana do utrzymania we właściwym stanie drzew i krzewów rosnących na cudzej nieruchomości, a tym samym nie jest uprawniona (brak przymiotu strony) do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu takich nieruchomości (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1582/04, oraz wyrok NSA z 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2320 zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie sposób również zgodzić się ze skarżącą, która konsekwentnie podnosiła, że nie wiedziała o konieczności wystąpienia do Burmistrza Gminy Niemodlin o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew, wobec otrzymania zgody w tym zakresie przez Agencję Nieruchomości Rolnych w Opolu w piśmie z 8 lutego 2010 r.. A to z tego powodu, iż z treści pisma Agencji, w którym organ ten wyraził zgodę na wycinkę drzew, poinformowano skarżącą o obowiązku wystąpienia do Burmistrza Gminy Niemodlin o wydanie zgody. Również z treści zapisów umowy dzierżawy wynika, że E. O., jako dzierżawca zobowiązana była do niedokonywania działań, które mogłyby doprowadzić do zniszczenia lub uszkodzenia zadrzewień, stosownie do przepisów o ochronie środowiska, z kolei, usuwanie drzew i krzewów wymaga zezwolenia organów gminy, po uzyskaniu zgody Wydzierżawiającego, w której określone będą m.in. warunki wzajemnego rozliczenia z tytułu pozyskania drewna. Należy również pamiętać o treści art. 83 ust. 1 zdanie drugie ustawy, zgodnie z którym jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem- do wniosku o wydanie zezwolenia na usuniecie drzew lub krzewów dołącza się zgodę jej właściciela. W tej sytuacji trudno przyznać skarżącej rację, że nie wiedziała o konieczności uzyskania zgody Burmistrza. Karę pieniężną wymierza się bez względu na przyczynę naruszenia wymagań ustawy o ochronie przyrody oraz niezależnie od tego czy podmiot dopuszczający się takiego deliktu administracyjnego miał świadomość istnienia obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa (por. wyrok WSA w Gliwicach z 15 stycznia 2009, sygn. akt II SA/Gl 568/08 zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro doszło do niezgodnego z prawem uśnięcia drzew, to zasadnie organ podjął czynności wyjaśniające w celu ustalenia wysokości nałożonej kary administracyjnej. W tym zakresie organ prawidłowo oparł się o art. 89 ust. 3 ustawy, zgodnie, z którym, jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, wówczas obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%. W niniejszej sprawie przedmiotowa kara została wyliczona na podstawie danych wynikających z protokołu z dnia: 11 marca 2010 r., 13 kwietnia 2010 r. i 3 czerwca 2011 r., jak również opinii biegłego z dnia 28 kwietnia 2011 r. Dowodom tym nie sposób odmówić wiarygodności. Protokół sporządzony została przez pracowników Urzędu Gminy , który w pełni odzwierciedla zarówno sam fakt usunięcia drzew jak również ich charakterystykę. Informacje zawarte w przywołanych protokołach znajdują odzwierciedlenie w sporządzonej dla potrzeb sprawy opinii biegłego. Z opinii biegłego, opartej na dokumentacji fotograficznej wynika, iż widoczne na zdjęciach drzewa są w wieku 15-30 lat, nadto analiza zdjęć pozwoliła określić, iż usunięte drzewa to brzoza brodawkowata i olsza szara. W oparciu o przywołane dowody organ prawidłowo przyjął, iż z nieruchomości rolnej, skarżąca usunęła 23 sztuki drzew, z tego 6 brzóz brodawkowatych i 17 olsz szarych. Wszystkie te materiały stanowią informacje zebrane w toku postępowania administracyjnego stanowiące podstawę wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej, stosownie do przywołanego art. 89 ust. 3 ustawy. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż co do zasady administracyjną karę pieniężną, jak wynika z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów, nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzewa bez wymaganego zezwolenia oraz po przeprowadzeniu oględzin, z których sporządza się protokół. Ustalenia zawarte w takim protokole są wiążące dla organu. Reasumując, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej prawie, w pełni podzielił ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez organy administracji publicznej. Sąd rozpatrując przebieg postępowania dowodowego, prowadzonego w sprawie nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa. Podejmowane przez organ czynności były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i nie można postawić im zarzutu dowolności, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na rzetelnie zebranym materiale dowodowym, obiektywnie ocenionym, a wysnute wnioski organu znajdują odzwierciedlenie w tym materiale. Organ zrekonstruował przebieg wydarzeń i zweryfikował wszystkie przesłanki decyzji wydanej na podstawie art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Dlatego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uważa, że ustalenie organów, że w przedmiotowej sprawie doszło do wycięcia drzew jest prawidłowe oraz, że ustalenie to nie narusza art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 skargę oddalił. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze wniosku o umorzenie nałożonej kary, wymaga wyjaśnienia, że sądy administracyjne wyposażone zostały tylko w uprawnienia kontrolne względem administracji, natomiast nie posiadają kompetencji merytorycznych - orzeczniczych. Sąd oceniał zatem zaskarżoną decyzję tylko pod względem jej legalności - zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oddalenie skargi w niniejszej sprawie nie przesądza, iż skarżąca faktycznie będzie musiała (będzie zmuszona) do uiszczenia w całości nałożonej na nią kary. Zgodnie z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 oraz w zw. z art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), właściwy organ na wniosek zobowiązanego może umorzyć w całości albo w części zobowiązanie z tytułu nieopodatkowanych należności budżetowych jednostki samorządu terytorialnego, jakimi są min. dochody pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, takie jak np. należności z tytułu kary za usunięcie drzew bez zezwolenia. Skarżąca może zatem zwrócić się do właściwego organu gminy z wnioskiem o umorzenie w całości lub w części wymierzonej kary, powołując się na okoliczności związane z osobistą sytuacja życiową. Mając powyższe na uwadze Sąd postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło