II SA/Op 603/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. na rozprawie ze skargi Gminy Kędzierzyn-Koźle na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 13 września 2016 r., nr 75/2016 w przedmiocie zwrotu części dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Opolskiego na lata 2007-2013 postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Gmina Kędzierzyn-Koźle reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 13 września 2016 r., nr 75/2016, nakazującą zwrot części dofinansowania w wysokości 1.381.077,69 zł wraz z odsetkami, przyznanego Gminie Kędzierzyn-Koźle na realizację projektu pn.: "Rozbudowa i przebudowa Domu Kultury Koźle wraz z zagospodarowaniem terenu", na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 29 czerwca 2009 r. Na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r., pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez organ. Uzasadniając wniosek pełnomocnik podniósł, że obciążenia finansowe wynikające z konieczności zapłaty kwoty odpowiadającej wartości zwrotu części dofinansowania mogą spowodować utratę płynności finansowej i trudności w prawidłowej realizacji ciążących na Gminie zadań. Wskazał, że konieczność zapłaty żądanej kwoty jest znacząca, bowiem nie obejmuje wyłącznie kwoty głównej, lecz także odsetki liczone od 2009 roku. Stwierdził, że budżet Miasta i Gminy Kędzierzyn-Koźle wynosi ok. 200 milionów zł, ale większość tej kwoty pochłaniają wydatki oświatowe. Znaczną część budżetu Gmina zmuszona jest przeznaczać na wydatki bieżące, związane ze specyfiką Gminy oraz jej przestarzałą infrastrukturą. Gmina zobowiązana jest nadto ponosić koszty utrzymania dużej liczby zabytków. Obrazując trudności finansowe skarżącej, dla przykładu podał, że z uwagi na brak środków finansowych, w ubiegłym roku Gmina zrezygnowała z rewitalizacji infrastruktury komunikacyjnej Starego Rynku i okolicznych ulic w Koźlu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd rozpoznając wniosek w oparciu o treść przywołanego wyżej art. 61 § 3 P.p.s.a. jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. O trudnych do odwrócenia skutkach zaskarżonego aktu lub czynności mówić można tylko w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych ich następstw, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z kolei niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oznacza taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04; dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Z powyższych względów, wstrzymanie wykonanie decyzji nie może nastąpić automatycznie z uwagi na złożenie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, stwierdził, że w sprawie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd z urzędu ma obowiązek uwzględnić wszelkie okoliczności. Oznacza to wzięcie pod uwagę nie tylko argumentów natury prawnej, ale też okoliczności faktycznych sprawy. Sąd musi zatem dokonać oceny, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca powinna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W orzecznictwie zapadłym na tle tego przepisu podkreśla się jednocześnie, że argumentacja przedstawiona na poparcie wniosku powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie. Wymaga również podkreślenia, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I FZ 332/14). W ocenie Sądu, uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przedstawione przez pełnomocnika Gminy Kędzierzyn-Koźle w sposób jasny i przejrzysty przedstawia argumenty przemawiające za jego pozytywnym rozpatrzeniem. Jednocześnie, wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, Sąd opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie złożonego wniosku, jak i na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przesłanek wstrzymania aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W realiach niniejszej sprawy, Sąd zważył zatem, że decyzją Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 13 września 2016 r., określono Gminie Kędzierzyn-Koźle wysokość kwoty przypadającej do zwrotu w wysokości 1.381.077,69 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych i zobowiązano stronę skarżącą do zwrotu wymienionej kwoty. Potwierdzają to zgromadzone akta administracyjne sprawy. Rozpoznając przedstawioną do rozstrzygnięcia kwestię, należy mieć na względzie przepis art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870, ze zm.), stosownie do którego dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Natomiast budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki i jest uchwalany w formie uchwały budżetowej (art. 211 ustawy). Z przywołanych przepisów, jak również z innych przepisów zacytowanej ustawy wynika zatem, że Gmina Kędzierzyn-Koźle jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 371/11). Ewentualny natychmiastowy zwrot kwoty będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji, spowodowałby zatem konieczność poszukiwania dodatkowych źródeł pokrycia brakujących środków, w tym być może zaciągnięcia dodatkowych zobowiązań. W efekcie mogłoby dojść do zachwiania płynności finansowej i trudności w prawidłowej realizacji ciążących na skarżącej Gminie zadań, a także konieczności dokonania przesunięć środków z innych zadań planowanych do realizacji w bieżącym roku budżetowym. Powyższe mogłoby skutkować zmniejszeniem środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców Gminy, a w perspektywie ograniczeniem w jakimś stopniu wykonywania niezbędnych zadań należących do jej kompetencji. Z tych względów wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd, należy uznać za zasadny. W tych okolicznościach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że przytoczone wyżej argumenty w wystarczającym stopniu uprawdopodobniają obawę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji,