II SA/Op 631/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Jeżewska sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 roku sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez K. S. jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...]. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Opolski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w sprawie uznania skarżącej za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: K. S. w dniu 1 września 2008r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Opolu . Decyzją Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( j.t. Dz.U. z 2008r., Nr 69, poz. 415) oraz art. 104 K.p.a. uznano K. S. za osobę bezrobotną od dnia 1 września 2008r. oraz odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z zebranych w sprawie dowodów wynika, że K. S. w dniu rejestracji spełniała warunki do uznania jej za osobę bezrobotną. Jednakże w okresie 18 miesięcy, które poprzedzają dzień zarejestrowania się nie osiągnęła wynagrodzenia w kwocie, co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Z tego względu niemożliwym było przyznanie wnioskodawczyni prawa do zasiłku. Odwołanie od tej decyzji wniosła K. S. podnosząc w nim, że organ dokonał błędnej interpretacji przepisu, w wyniku której błędnie nie zastosował art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które rozumowanie doprowadziło do uznania, że jako osoba zatrudniona na ¾ etatu winna otrzymywać co najmniej minimalne wynagrodzenie, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Odwołująca dowodziła, że kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, dotyczy pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy. W stosunku zaś do pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy wysokość osiąganego wynagrodzenia, od którego opłacana będzie składka na Fundusz Pracy, będzie ustalana według zasad określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu. Wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do przypadającego przepracowanego w danym miesiącu czasu pracy, biorąc za podstawę wysokość minimalnego wynagrodzenia ustalonego dla pełnego wymiaru czasu pracy. Od tak ustalonego wynagrodzenia odprowadzane były odpowiednie składki. Wojewoda Opolski zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przedstawił przebieg postępowania administracyjnego i podniósł, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Zdaniem organu z jednoznacznego brzmienia przepisu art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. "a" ustawy o promocji i instytucjach rynku pracy wynika, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy kalendarzowy dzień po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym Powiatowym Urzędzie Pracy, jeżeli m.in. łącznie przez okres 365 dni był on zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie, co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Przytaczając wysokości kwot minimalnego wynagrodzenia za pracę w okresie od 1stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2008r. Wojewoda stwierdził, iż z uwagi na fakt, iż odwołująca się zatrudniona była na ¾ etatu nie osiągnęła ona wynagrodzenia w minimalnej wysokości, a tym samym i nie opłacane były od należnego jej wynagrodzenia składki na Fundusz Pracy w odpowiedniej wysokości. Powyższe zatem uprawniało organ I instancji do przyjęcia, że K. S. nie spełniła warunków do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych wymaganych ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z treścią powyższego rozstrzygnięcia nie zgodziła się K. S. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skardze żądała uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponowiła argumenty, które znalazły się w treści odwołania. Dodatkowo wskazała, że przepracowała 39 lat, w tym od 1 lutego 2006r. do 31 sierpnia 2008r. na ¾ etatu i stąd też otrzymywała z tytułu tego zatrudnienia 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Tak ustalone wynagrodzenie zgodne było z przepisami ustawy o minimalnym wynagrodzeniu, a od należnego jej wynagrodzenia potrącane były wszystkie należne składki i stąd też winien być jej przyznany zasiłek dla bezrobotnych. Skarżąca ponownie powołała się na tezę zawartą w wyroku NSA. Wojewoda Opolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270; dalej P.p.s.a.). Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wykazała, że naruszają one prawo. Przepis art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit "a" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz.U. z 2008r., Nr 69, poz. 415), zwanej dalej ustawą stanowi, iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Organy procedujące w niniejszej sprawie odmówiły skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na fakt zatrudnienia jej w wymiarze ¾ etatu i nie pobierania z tego tytułu wynagrodzenia w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia, od którego to minimalnego wynagrodzenia winna być odprowadzona składka na Fundusz Pracy. Takie stanowisko organu oznaczało, iż istota sprawy sprowadzała się w istocie do wykładni przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy, a w szczególności wykładni użytego przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowania "osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy". Zaznaczyć przy czym należy, iż ustawodawca nie zamieścił definicji tego pojęcia w przepisach ustawy. Skoro zatem brak jest jego definicji w przepisach ustawy, a przy wykładni przepisów prawnych należy brać pod uwagę znaczenie użytych tam pojęć i zwrotów w kontekście ujednolicenia ich znaczenia, to zdefiniowanie pojęcia "minimalne wynagrodzenie" winno nastąpić przy zastosowaniu nie tylko i wyłącznie wykładni gramatycznej, ale przede wszystkim wykładni systemowej. Przy czym zauważyć należy, iż wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę powiązana jest tylko i wyłącznie z pełnym wymiarem czasu pracy pracownika. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają przepisy ustawy z dnia 10 października 2002r. o minimalnym wynagrodzeniu (Dz.U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.). Art. 6 ust. 1 tej ustawy przewiduje, iż wysokość wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalonego w trybie art. 2 i 4, z zastrzeżeniem ust. 2. Zasady zaś ustalania minimalnego wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy określa art. 8 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu, który przewiduje, iż w sytuacji, gdy pracownik zatrudniony jest w niepełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy, wysokość minimalnego wynagrodzenia ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin pracy przypadającej do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu, biorąc za podstawę wysokość minimalnego wynagrodzenia ustalonego na podstawie niniejszej ustawy. Powyższe oznacza więc, iż minimalne wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy nie może być niższe od wynagrodzenia ustalonego w sposób opisany w art. 8 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu. Od tak ustalonego wynagrodzenia istnieje obowiązek opłacenia składki m.in. na Fundusz Pracy ( art. 107 ust. 1 i art. 104 ust. 1 ustawy). Z tego też względu organy winny ustalić czy kwoty wynagrodzenia, które były należne skarżącej odpowiadały proporcji kwoty minimalnego wynagrodzenia i liczby przepracowanych przez nią godzin w danym miesiącu (wynagrodzenie odpowiadało równowartości najniższego wynagrodzenia), a następnie czy od tak wyliczonego wynagrodzenia odprowadzona została składka na Fundusz Pracy w odpowiedniej wysokości. Reasumując, stwierdzić należy, iż użyte w przepisie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy sformułowanie "osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy" oznacza, że kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę od którego istnieje obowiązek opłacenia składki na Fundusz Pracy dotyczy pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy. W stosunku do pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy wysokość osiąganego przez niego minimalnego wynagrodzenia, od którego powinna być odprowadzana składka na Fundusz Pracy winna być ustalana według zasad określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu, a więc będzie stanowić ona proporcję minimalnego wynagrodzenia za pracę i liczby godzin przepracowanych w danym miesiącu przez pracownika. Stanowisko takie zajął NSA w wyroku z dnia 18 lipca 2006r., sygn. akt I OSK 175/06 i Sąd w niniejszym składzie identyfikuje się z nim. Uwagę zwrócić należy jeszcze na kwestię zasady równości stron wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, którą całkowicie pominęły organy. A mianowicie zaakceptowanie dokonanej przez organy wykładni przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. "a" doprowadziłoby w istocie do sytuacji, w której pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy i osiągający za tę pracę równowartość minimalnego wynagrodzenia, które jest niższe od minimalnego wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy pozbawiony zostałby możliwości zaliczenia tego okresu pracy do wykazania swojego prawa do świadczeń. Doszłoby więc do nierównego traktowania podmiotów, które świadczą pracę w różnych wymiarach czasu pracy ( pełnym i niepełnym) i od osiąganego wynagrodzenia odprowadzają należne składki. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu...(Dz.U Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 oparto na dyspozycji art. 152 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.