II SA/Op 636/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P., K. P. i S. P. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 października 2014 r., nr [..] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego na skutek wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy postanawia: umorzyć postępowanie. B. P., K. P. i S. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 października 2014 r., nr [...]. Na skutek powyższego zostali wezwani pismem z dnia 29 grudnia 2014 r. do uiszczenia w terminie 7 dni, solidarnie wpisu od skargi w wysokości 500 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym do dokonania żądanej czynności, skarżący B. P. i S. P. złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie: zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata. Uzasadniając wniosek B. P. stwierdziła, że jest osobą starszą i utrzymuje się wraz z uczącymi się dziećmi, z emerytury. Podała, że jej mąż jest osobą bezrobotną i zamieszkuje za granicą. Uznała, że ze względu na znikome dochody, skomplikowany stan sprawy oraz brak fachowego wykształcenia, nie jest w stanie samodzielnie bronić swoich interesów. Nie stać jej z kolei na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnimi, uczącymi się dziećmi. Posiada nieruchomość: 2/3 z 1500 m², w tym 120 m² część domu – współwłasność małżeńska oraz mieszkanie o powierzchni 46 m². Członkowie jej gospodarstwa domowego utrzymują się jedynie z emerytury wnioskodawczyni, która wynosi 1351 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni nie wykazała innych składników majątkowych, bądź źródeł dochodów należących do niej lub członków jej gospodarstwa domowego. Oświadczyła także, że mieszkanie zajmuje jej inne dziecko - syn K. P. Pismem z dnia 19 stycznia 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą w terminie 14 dni, do uzupełnienia wniosku przez przedłożenie: dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego przez wnioskodawczynię i członków jej gospodarstwa domowego dochodu miesięcznego; zaświadczenia z właściwej szkoły (uczelni), potwierdzającego okoliczność pobierania nauki przez dwójkę dzieci skarżącej; wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię i członków jej gospodarstwa domowego (dzieci) rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy. Referendarz sądowy zażądał także wykazania i udokumentowania ponoszonych wydatków na utrzymanie miesięczne mieszkania oraz wykazanie ponoszonych wydatków na utrzymanie wnioskodawczyni i członków jej gospodarstwa domowego. Zwrócił się także o wyjaśnienie czy syn wnioskodawczyni – K. P. tworzy wspólne gospodarstwo domowe z wnioskodawczynią i czy partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. W przypadku tworzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez wyżej wskazanego syna, referendarz wskazał, że wezwanie w zakresie przedłożenia dodatkowych dokumentów (w tym dotyczących uzyskiwanego dochodu i wyciągów z posiadanych rachunków), odnosi się także do K. P., a jeżeli syn uczestniczy w partycypacji kosztów utrzymania mieszkania – referendarz zobowiązał do wskazania wysokości jego udziału. Powyższe wezwanie, zawierające pouczenie, że niezastosowanie się do niego może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku, zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 22 stycznia 2015 r. W dniu 11 lutego 2015 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo wnioskodawczyni, w którym stwierdza, że nie jest w stanie dostarczyć w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów, dlatego wycofuje wniosek o przyrannie prawa pomocy. Zwróciła się także o niekierowanie do niej korespondencji w dniach: "9-23 br.", z uwagi na pobyt poza granicami kraju. Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) referendarz sądowy zważył, co następuje: W przywołanej wyżej ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", przewidziana została instytucja procesowa prawa pomocy, której istota przejawia się w tym, że obejmuje ona zwolnienie strony od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przywołane regulacje jednoznacznie wskazują, że postępowanie w sprawie prawa pomocy ma charakter wnioskowy i nie może być wszczęte z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt I FZ 281/14; wszystkie orzeczenia przywołane w niniejszym postanowieniu są dostępne na stronie internetowej: www.nsa.gov.pl). Z powyższych względów referendarz podziela w pełni pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy zostanie cofnięty, to postępowanie w jego przedmiocie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu (por. postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1231/14; z dnia 23 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 77/15). Skoro w niniejszej sprawie wnioskodawczyni B. P. w sposób jednoznaczny w piśmie z dnia 5 lutego 2015 r. oświadczyła, że cofa wniosek o przyznanie prawa pomocy, to postępowanie wszczęte na skutek tego wniosku stało się bezprzedmiotowe. Odnosząc się do podanych przez skarżącą przyczyn cofnięcia wniosku leżących w niemożności dostarczenia w wyznaczonym terminie, żądanych przez referendarza dokumentów, podkreślić należy, że dokumenty te stanowią stosownie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), dokumenty źródłowe, o jakie referendarz może zwrócić się prowadzając postępowanie wyjaśniające, na zasadzie art. 255 P.p.s.a. Zdaniem referendarza wyznaczony skarżącej 14-dniowy termin do przedłożenia żądanych dokumentów dawał stronie realną możliwość ich zdobycia i nadesłania, zwłaszcza, że dokumenty te, jako dotyczące istotnych sfer życia, co do zasady są dostępne bezpośrednio w każdym gospodarstwie domowym (np. decyzja o wysokości uzyskiwanej emerytury, wyciągi bankowe z poprzednich miesięcy, czy rachunki i faktury z tytułu opłat mieszkaniowych). Jeżeli jednak skarżąca nie była w stanie wymaganej od niej czynności dokonać w wyznaczonym terminie, to przysługiwało jej prawo zwrócenia się o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów. Z akt sprawy wynika, że wiedzę na temat możliwości złożenia takiego wniosku posiadała, albowiem z tego rodzaju wnioskiem o przedłużenie terminu skarżąca zwróciła się w toku niniejszego postępowania sądowego, działając jako pełnomocnik swojego małżonka, który niezależnie i odrębnie od wnioskodawczyni, również wniósł o przyznanie prawa pomocy. Abstrahując od motywów podjętej przez skarżącą czynności, cofnięcie przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego ma prawo niezależnie od leżących u podstaw tego okoliczności, powoduje konieczność umorzenia postępowania wszczętego z tego wniosku. Z powyższych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz orzekł jak w sentencji.