II SA/Op 65/09

WyrokWSA w Opolu2009-05-25

Skład orzekający: Teresa Cisyk, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy specjalny, ma obowiązek szczegółowo wykazać w uzasadnieniu decyzji wysokość posiadanych środków finansowych oraz koszty funkcjonowania ośrodka, a także czy odmowa przyznania zasiłku celowego jest uzasadniona przekroczeniem kryterium dochodowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły sytuację skarżącego. Przekroczenie kryterium dochodowego uzasadnia odmowę przyznania zasiłku celowego. Przyznanie zasiłku celowego specjalnego ma charakter uznaniowy, a organ jest zobowiązany uwzględnić dostępne środki finansowe, liczbę potrzebujących oraz hierarchię potrzeb, co zostało wykazane w uzasadnieniach decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący T. R. wnioskował o przyznanie zasiłku celowego i celowego specjalnego z powodu niedopłaty za wodę oraz trudnej sytuacji życiowej. Organ I instancji przyznał zasiłek celowy specjalny w kwocie 100 zł, odmawiając przyznania zasiłku celowego ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i brak wystarczających dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2009r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. W dniu 5 sierpnia 2008r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie wpłynęły dwa pisma T. R. datowane na dzień 1 sierpnia 2008r. i 2 sierpnia 2008r., w których wnioskodawca domagał się udzielenia mu dodatkowej pomocy finansowej w związku z powstałą niedopłatą dotyczącą rozliczenia zużycia wody oraz pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego oraz celowego specjalnego w celu umożliwienia przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, której nie jest w stanie sam pokonać, wykorzystując własne zasoby i możliwości. W złożonym wniosku datowanym na dzień 2 sierpnia 2008r. skarżący przytoczył wysokość wydatków, jakie poniósł w lipcu 2008r. na kwotę 721 zł. Decyzją Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 8, art. 39 i art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2008r., Nr 115, poz. 728) przyznano T. R. zasiłek celowy specjalny w wysokości 100zł. na opłaty i żywność oraz w punkcie 2 odmówiono przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w oparciu o wywiad środowiskowy ustalono, że łączny dochód wnioskodawcy, po odliczeniu alimentów, wynosi 481,30zł miesięcznie oraz, że T. R. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Dochód wnioskodawcy przekracza kryterium dochodowe ustalone zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej i stąd też nie kwalifikuje się on do otrzymania zasiłku celowego. Przytaczając natomiast brzmienie przepisu art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej organ stwierdził, że mając na względzie wysokość środków finansowych, jakimi dysponuje Ośrodek oraz wciąż wzrastająca liczba osób kwalifikujących się do pomocy, a także sytuację życiową wnioskodawcy, która jest doskonale znana organowi, możliwym było przyznanie jedynie zasiłku celowego specjalnego w wysokości 100zł. W dalszej części, uzasadniając swoje stanowisko, organ przedstawił analitykę dotyczącą wysokości środków jakimi dysponuje, przedstawił zasady przyznawania zasiłków celowych, które są w pierwszej kolejności udzielane osobom nie posiadającym stałego źródła dochodu oraz zestawiając wysokość i rodzaj udzielonej T. R. pomocy w lipcu 2008r. i sierpniu 2008r. stwierdził, że sytuacja finansowa wnioskodawcy, na tle innych rodzin objętych pomocą społeczną, jest w miarę dobra. Argumentował organ, że udzielając pomocy społecznej zobowiązany jest zachować zasady podziału środków finansowych na zasadzie sprawiedliwości społecznej i w pierwszej kolejności przeciwdziałać występującemu w wielu rodzinach syndromowi ubóstwa czy też niedożywienia. Zauważył jednocześnie organ, że wnioskodawca nie składając wniosku o dodatek mieszkaniowy nie stara się wykorzystać wszystkich własnych możliwości i uprawnień w celu polepszenia własnej sytuacji, a udzielana pomoc nie zawsze musi być przyznana w takiej wysokości, aby zapewnić zaspokoić wszystkie zaistniałe potrzeby, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie pozwala na to ograniczoność środków jakimi dysponują na ten cel ośrodki. Odwołanie od tej decyzji złożył T. R. Podnosił w nim, iż w jego ocenie zapadła decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, albowiem z akt sprawy nie wynika, jakimi środkami finansowymi dysponuje organ na ten cel, jakie są koszty jego funkcjonowania oraz zasady rozdzielania środków między osobami korzystającymi z jego usług. Odwołujący się zarzucił także, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do uznania, iż przysługuje mu prawo jedynie do zasiłku celowego specjalnego w wysokości 100zł., a także i to, że w przedmiocie zasiłku celowego winna być wydana odrębna decyzja oraz pominięcie wyjaśnienia do jakiego stanu materialnego doprowadził skarżącego dodatek mieszkaniowy w okresie jego pobierania i jaka była wówczas pomoc nyskiego OPS na sytuację w jakiej się znalazł. Skarżący podkreślał, że to pomoc osób trzecich, a nie OPS-u pozwala mu na zakup leków. Zdaniem odwołującego organ winien wykazać, że jego dochód netto z tytułu renty inwalidzkiej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym i pomoc materialna ze strony opieki stanowią dochód wyższy od kosztów, które faktycznie poniósł, a skoro brak jest takich dowodów to zapadła decyzja winna być uchylona. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu działając na podstawie art. 1 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji opisano wniosek skarżącego oraz dołączone do niego załączniki, przedstawiono stan faktyczny i prawny stanowiący podstawę procesowania i stwierdzono, że zapadła decyzja odpowiada prawu. SKO podniosło, że podstawową zasadą przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, wynikającą z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest zasada niezbędności, przez co należy rozumieć dążenie do zaspokojenia potrzeb osób i rodzin na poziomie elementarnym, a także przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Wskazano także, iż w art. 8 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. zdefiniowano pojęcie dochodu. Stosując zasady dotyczące ustalenia dochodu organ przyjął, że w lipcu 2008r. dochód odwołującego wyniósł 481,30zł. Składała się na niego renta z ZUS w wysokości 956,68zł., od której dokonano odliczenia z tytułu świadczenia alimentacyjnego w kwocie 363,96zł oraz zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 111,42zł. Uzasadniał dalej organ, że wnioskodawca nie spełnia kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, które zostało ustalone w § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950) na poziomie 477zł. Argumentował w związku z tym organ, iż przekroczenie kryterium dochodowego powoduje, że odwołujący nie jest uprawniony do żądania przyznania zasiłku celowego, ale jedynie zasiłku celowego specjalnego, o którym stanowi art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślał nadto organ, że ustawa o pomocy społecznej nie określa ani minimalnych, ani też maksymalnych granic przyznanego zasiłku celowego specjalnego. Granice te wyznaczone są jedynie ogólnie w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy i stąd też decyzja organu wydana na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy ma charakter uznaniowy, a organ wydający taką decyzję jest zobowiązany każdorazowo wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Dokonując powtórnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji uznał, że organ I instancji trafnie przyjął, że sytuacja życiowa, a w szczególności zdrowotna wnioskodawcy, z uwagi na jego niepełnosprawność, jest szczególną okolicznością przemawiającą za przyznaniem stronie zasiłku celowego specjalnego. Również w kwestii wysokości przyznanego wnioskodawcy świadczenia organ wykazał, że jego możliwości finansowe są ograniczone wobec dużej liczby osób ubiegających się o pomoc w tej formie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w treści odwołania, a dotyczących naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez brak w aktach sprawy danych o wysokości środków finansowych, jakimi dysponuje OPS w Nysie na ten rodzaj pomocy oraz jakie są koszty jego funkcjonowania SKO stwierdziło, że są to zarzuty nieuzasadnione, gdyż sytuacja materialna strony została ustalona prawidłowo, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera dane dotyczące wysokości posiadanych środków na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej. Zwrócił nadto organ uwagę, że nie zachodzi konieczność dołączania do akt dowodów potwierdzających wysokość posiadanych środków finansowych, gdyż są to fakty znane z urzędu, a tym samym nie wymagają przeprowadzenia dowodu. Nadto zauważył organ, że T. R. korzysta także z innych form pomocy społecznej. Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się T. R., który w złożonej skardze wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo. Decyzji zarzucił enigmatyczne wykazanie w uzasadnieniu zapadłych decyzji możliwości finansowych OPS-u w Nysie oraz nie uwzględnienie wszystkich okoliczności związanych z jego sytuacją, a w szczególności dotyczącą powstania zadłużenia czynszowego, które uszczupli jego budżet domowy, a tym samym może pozbawić go środków do życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasową argumentację. Postanowieniem z dnia 19 marca 2009r. ustanowiono dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga T. R. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270, dalej zwanej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.). Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX nr 37180). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Oznacza to, że sąd kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność, tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Godzi się stwierdzić także, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Przedmiotem oceny jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia z dnia [...], Nr [...], którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję - Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie z dnia [...] o przyznaniu T. R. zasiłku celowego specjalnego w wysokości 100zł. oraz odmowie przyznania zasiłku celowego. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wykazała, że odpowiadają one kryterium legalności. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (j.t Dz.U. z 2008r., Nr 115, poz. 728 ze zm., dalej zwaną ustawą) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Powyższe oznacza zatem, że ustawa zakłada, iż zadaniem organów pomocy społecznej nie jest (poza przypadkami szczególnymi) trwałe wyręczanie strony w zaspakajaniu jej potrzeb bytowych, ale udzielanie jej pomocy po to, aby jak najszybciej była w stanie potrzeby te zaspakajać samodzielnie (aktywizacja). Pomoc społeczna ma na celu jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiania im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Z przytoczonych przepisów wynika, zatem że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Oznacza to udział pomocy społecznej w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych i życiowych, ale nie obowiązek zaspokajania wszystkich potrzeb. Potrzeby rodzin i osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej w rozumieniu przepisów ustawy winny być zaspokojone wówczas, gdy odpowiadają celom pomocy społecznej i mieszczą się w możliwościach finansowych ośrodków pomocy społecznej. Ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej mogą niewątpliwie, co wynika właśnie z treści art. 3 ust. 4 omawianej ustawy, determinować treść rozstrzygnięcia oraz decydować o wysokości przyznanego zasiłku celowego specjalnego, który należy do fakultatywnych form pomocy społecznej. Co więcej przepisy art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy obligują organy do dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Stosownie do art. 7 ustawy pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Mając, zatem na uwadze powyższe słusznie uznały organy, iż skarżący spełnia warunki do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej, gdyż jest osobą niepełnosprawną, długotrwale chorą i całkowicie niezdolną do pracy. Skarżący wnosił o przyznanie mu zasiłku celowego i celowego specjalnego w związku z powstałą niedopłatą dotyczącą rozliczenia zużycia wody na kwotę 124,51 zł. oraz w celu umożliwienia przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, której nie jest w stanie sam pokonać, wykorzystując własne zasoby to jest pokrycia kosztów związanych z bieżącym funkcjonowaniem i długotrwałą chorobą. Z treści wniosku skarżącego z dnia 2 sierpnia 2008r. wynikało, iż jego żądanie dotyczy zasiłku celowego, o którym stanowi art. 39 ustawy oraz celowego specjalnego. Art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, iż prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" - przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Dochód skarżącego, przy uwzględnieniu zasad dotyczących ustalania jego wysokości, a zawartych w art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy, wynosił 481,30zł i tym samym przekraczał ustawową wysokość kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, która ustalona została w wysokości nie przekraczającej 477zł. (§ 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - Dz.U. Nr 135, poz. 950). Wobec powyższego właściwie zatem organy obu instancji uznały, iż po stronie skarżącego nie wystąpiła przesłanka, o której stanowi art. 8 ust. 1 ustawy. Organy administracji bowiem prawidłowo, stosownie do art. 8 ustawy dokonały wyliczenia dochodu skarżącego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Na dochód wnioskodawcy składała się kwota 956,68zł tytułu renty od której dokonano odliczenia kwoty alimentów w wysokości 363,96zł. oraz zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 111,42zł., co dało dochód miesięczny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku w wysokości 481,30zł. Art. 39 ust. 1 ustawy przewiduje, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy jest kolejnym świadczeniem pieniężnym zależnym od spełnienia kryterium dochodowego (art. 8 ust. 1 ustawy), a zatem zasadnie przyjęły organy, że skoro dochód skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe to jego wniosek w tym zakresie nie może zostać uwzględniony. Procedując zaś w sprawie z wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego specjalnego, o którym stanowi art. 41 pkt 1 ustawy, organy administracji winny uwzględnić sytuację ubiegającego się o przyznanie świadczenia, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, jak i zakres udzielonej mu ze środków publicznych pomocy, a także szczegółowo określić jakimi w istocie środkami dysponował organ na udzielenie pomocy w formie zasiłków celowych oraz celowych specjalnych, jaka była wówczas liczba osób ubiegających się o taką pomoc i jakie kryteria zostały wypracowane przy jej przyznawaniu. Taki proces dedukcyjny został przez organy przeprowadzony i znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu zapadłych decyzji. Zauważyć przy czym należy, iż decyzja organów w tym zakresie ma charakter uznaniowy, a zatem uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu da oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Przyznana zatem konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza zatem załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2007r., sygn. akt I OSK 1464/06 ; LEX nr 299415). Skarżący kwestionuje zapadłe decyzje organów obu instancji w istocie ze względu na wysokość przyznanego mu zasiłku celowego specjalnego i odmowę przyznania zasiłku celowego. Zarzuty te nie są zasadne. Prowadząc postępowanie o przyznanie skarżącemu zasiłku celowego i celowego specjalnego organy administracji zebrały materiał dowodowy w zakresie pozwalającym na prawidłowe rozstrzygnięcie tej sprawy. Dokonana ocena zebranych w sprawie dowodów, a to okoliczności uzasadniającej przyznanie zasiłku celowego specjalnego i celowego, o którym stanowi art. 39 ust. 1 ustawy, nie jest dowolna, a organy w sposób szczegółowy wskazały, przedstawiając stosowną analitykę, jakie przyczyny legły u podstaw przyznania skarżącemu zasiłku celowego specjalnego w wysokości 100zł oraz z jakich przyczyn nie możliwym było przyznanie zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu dokonało powtórnej, wnikliwej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 Kpa, przedstawiło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa, a przyznany skarżącemu zasiłek celowy specjalnego, wobec przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego, w wysokości 100 zł odpowiada celom i zadaniom pomocy społecznej. Wpływ na wysokość przyznanego zasiłku celowego skarżącemu miała szczupłość środków finansowych, jakimi dysponował organ I instancji, liczba osób ubiegających się o przyznanie pomocy, jak również fakt, iż w rzeczywistości w okresie objętym wnioskiem skarżący korzysta z innych form pomocy społecznej. Godzi się podkreślić jeszcze raz w tym miejscu, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ustawa o pomocy społecznej nie określa granic minimalnych, ani maksymalnych wysokości przyznanego zasiłku celowego. Granice te wyznaczone są jedynie ogólnie w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy, który stanowi, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W świetle powyższego zatem, stwierdzić należy, iż decyzja o przyznaniu pomocy społecznej wydana na podstawie art. 41 pkt 1 i art. 39 ustawy winna każdorazowo uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, a to nie tylko przyczyny jakie skłoniły osobę ubiegającą się o przyznanie zasiłku celowego czy też celowego specjalnego do złożenia wniosku, ale także rozmiar będących w dyspozycji organów środków finansowych, ilość oraz potrzeby innych osób uprawnionych do świadczenia z pomocy społecznej. Akceptując w pełni pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 1993r. ( syg, akt. I SA 1340/93) należy stwierdzić, iż sam fakt spełnienia przez osobę ubiegającą się o świadczenie pieniężne z pomocy społecznej kryteriów ustawowych nie oznacza, że w każdym przypadku organ dysponujący środkami z pomocy społecznej obowiązany jest do zaspokojenia wszystkich, chociażby najbardziej uzasadnionych potrzeb osoby ubiegającej się o udzielenie pomocy społecznej, bowiem poza zasiłkiem stałym na decyzję o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej i o zakresie tego świadczenia decydują i inne okoliczności, w tym i rozmiar środków finansowych, jakimi na ten cel dysponują organy oraz liczba osób uprawnionych do uzyskania pomocy. Organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą swe ustawowe cele. Wymaga to realistycznej oceny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. W konsekwencji nie budzi wątpliwości, że wobec ograniczonych możliwości finansowych pomocy społecznej świadczenia powinny być rozdzielane proporcjonalnie na wszystkich potrzebujących, a w pierwszej kolejności zaspokajane są najbardziej pilne potrzeby. Co więcej w wyroku z dnia 6 sierpnia 1998 r., I SA 303/98, niepubl., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że - skoro osoba zainteresowana nie wykorzystuje swoich uprawnień wynikających z ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych - jej bierność w pozyskiwaniu pieniędzy na cel wskazany we wniosku nie może być rekompensowana ze środków w ramach form przewidzianych przez ustawę o pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło