II SA/Op 661/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. W związku z tym skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Wezwanie to J. K. odebrał w dniu 17 listopada 2010 r. i w odpowiedzi na nie w dniu 24 listopada 2010 r., złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2010 r. w zakresie ustalenia wysokości wpisu sądowego. Zażalenie to zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OZ 951/10. Następnie skarżący został w dniu 4 stycznia 2011 r. poinformowany pisemnie o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego wynikającym z zarządzenia Przewodniczącego z dnia 9 listopada 2010 r. W odpowiedzi J. K. złożył pismo z dnia 6 stycznia 2011r., data nadania przesyłki w placówce pocztowej w dniu 7 stycznia 2011 r., z prośbą o zwolnienie go z wpisu, który wynosi około 40 % jego dochodów, czyli renty wynoszącej 485,39 zł miesięcznie. Referendarz sądowy przesłał mu działając na podstawie art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy do wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. J. K. odesłał wypełniony urzędowy formularz w przepisanym terminie w dniu 21 stycznia 2011 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej). Skarżący w urzędowym formularzu wskazał, że zamieszkuje wraz z ojcem i matką, ale jest na własnym utrzymaniu, wspólnie z rodzicami użytkuje tylko pomieszczenia kuchni i łazienki. Podał, że ma majątek w postaci domu o powierzchni 95 m2 , zaznaczając jednocześnie, że jego mieszkanie to pokój o powierzchni 20 m 2 . Wskazał też, że ma samochód o wartości około 2000 zł, a jedyny jego dochód stanowi renta w kwocie 485,39 zł miesięcznie. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w części, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Skarżący oświadczył, że nie ma żadnego dochodu poza rentą, ponadto w aktach sprawy znajdują się decyzja ZUS z dnia 27 października 2010 r. o wysokości renty skarżącego (k.14 akt), orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 9 lipca 2010 r. o częściowej niezdolności do pracy skarżącego do dnia 30 czerwca 2013 r. (k. 38 akt), a także opinia sądowo-psychologiczna z dnia 10 marca 2010 r. w aktach administracyjnych wskazująca na chorobę skarżącego. Przyznanie prawa pomocy w części może obejmować, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest podana w art. 246 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast zobowiązany jest podać powody, dla których uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informację niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Skarżący wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych czyli stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o prawo pomocy w zakresie częściowym powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego. Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącego pod względem wyżej podanej przesłanki ustawowej, referendarz sądowy wziął pod uwagę dane zawarte w przesłanym wniosku oraz znajdujących się w aktach dokumentach i stwierdził, że skarżący wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez spowodowania zachwiania w zaspokojeniu swoich podstawowych potrzeb życiowych. Ma on wprawdzie stałe źródło dochodu, ale biorąc pod uwagę wysokość cen żywności, czy środków czystości, przychodzi stwierdzić, że renta skarżącego nie zezwala mu na poniesienie dodatkowych wydatków poza niezbędnymi na życie bez wywołania uszczerbku jego utrzymania. Dodatkowo za taką oceną referendarza przemawia fakt, że skarżący nie jest osobą w pełni zdrową, a zatem ma ograniczone możliwości ewentualnego podjęcia zajęcia zarobkowego i zdobycia dodatkowych środków finansowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.