II SA/Op 68/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A. Z. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 68/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Na skutek złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. ustanowił skarżącej adwokata. Pismem z dnia 12 maja 2015 r., Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała, że w sprawie na pełnomocnika z urzędu została wyznaczona adwokat A. Z., wykonująca zawód w Kancelarii Adwokackiej w [...], przy ul. [...]. W dniu 5 czerwca 2015 r. adwokat A. Z., działając w imieniu skarżącej, wniosła skargę kasacyjna od opisanego na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu z dnia 14 kwietnia 2015 r. W skardze pełnomocnik zawarła wniosek o: "zasądzenie na rzecz ustanowionego pełnomocnika kosztów udzielonej pomocy prawnej". Na skutek powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2163/15, oddalił skargę kasacyjną wniesioną w sprawie. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 2 listopada 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) i od tego dnia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801). Na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Analogiczny przepis przejściowy zawiera ww., a obowiązujące od dnia 1 stycznia 2016 r., rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., które w § 22 stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Z powyższego wynika, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w dniu 14 kwietnia 2015 r., a więc przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., tj. za czynność podjętą w postępowaniu w drugiej instancji, rozpoczętym w dniu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, należało rozpoznać na zasadach wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Zgodnie zatem z treścią § 20 przywołanego powyżej rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Referendarz sądowy podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, wyrażony przez Sąd Najwyższy i sądy administracyjne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II CKN 687/98, opubl. OSNC z 1999 r. nr 3, poz. 63; wyrok NSA W-wa z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/05, niepubl.), że złożenie wskazanego oświadczenia stanowi konieczną przesłankę warunkującą przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu stosownego wynagrodzenia. Przedmiotowe oświadczenie stanowi bowiem podstawę do ustalenia, że opłaty za czynności adwokackie nie zostały zapłacone w całości lub w części. Pozwala tym samym określić zakres, w jakim wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy powinno zostać pokryte przez Skarb Państwa. Faktu, że opłaty za czynności adwokackie nie zostały zapłacone w całości lub w części nie można wywodzić z treści żądania zawartego we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Jego treść nie zastępuje bowiem treści oświadczenia, o którym mowa w § 20 rozporządzenia, i nie może być też z treścią tego oświadczenia utożsamiana. Wskazać jednocześnie należy, iż brak przedmiotowego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia jego braków, opisanego w art. 49 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/05 Lex nr 242945). W rozpoznawanej sprawie wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego – adwokat A. Z., złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w skardze kasacyjnej z dnia 5 czerwca 2015 r. W dokumencie tym jednakże, ani w innych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy sądowej, nie zostało sformułowane oświadczenie, o którym mowa w § 20 rozporządzenia. Wobec powyższych okoliczności sprawy, referendarz nie znajdując podstaw do przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu, orzekł jak w sentencji, działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., art. 250 P.p.s.a. w związku z § 20 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.