II SA/Op 686/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na skutek wniosku skarżącej o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Op 686/10 postanawia: oddalić wniosek. W dniu 29 grudnia 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wniosek S. H. dotyczący przyznania prawa pomocy, w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o odmowie przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku celowego. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2011 r. w sprawie II SA/Op 686/10 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił stronie przyznania pełnomocnika z urzędu, z uwagi na brak wyjaśnienia w trybie art. 255 P.p.s.a. okoliczności dotyczących jej sytuacji bytowej, rzeczywistego składu osobowego rodziny wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie sytuacji materialnej strony i rodziny. Od powyższego postanowienia strona nie wniosła sprzeciwu, wobec czego stało się ono prawomocne. Wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Op 686/10, WSA w Opolu, oddalił skargę S. H. Pismem z dnia 8 maja 2011 r. (data wpływu 16 maja 2011 r.) S. H. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy do sporządzenia skargi kasacyjnej. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 17 maja 2011 r. przesłano S. H. formularz urzędowy wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wezwano do jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie doręczone zostało S. H. w dniu 23 maja 2011 r. W zakreślonym przez Sąd terminie strona złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. We wniosku tym zwróciła się o ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając swoja prośbę wskazała, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie i rodziny ponieść kosztów obrony, gdyż nie pracuje, co stanowi wystarczającą przesłankę do zwolnienia. Dodała, że korzysta z pomocy społecznej w formie zasiłku rodzinnego i dopłaty do czynszu mieszkalnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, wymieniła dwójkę dzieci: syna- D. H. ur. [...] oraz córkę D. H. ur. [...]. Dochody rodziny według strony stanowią zasiłek rodzinny w kwocie 91 zł, alimenty w wysokości 30 zł, oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 265,99 zł - czyli łącznie 386,99 zł. W rubryce formularza dotyczącej majątku podała: że posiada mieszkanie o powierzchni 48,65 m2, innych składników majątkowych oraz dodatkowych źródeł dochodu, nie wykazała. Z urzędu jest sądowi wiadome, że w innej sprawie tut. Sądu sygn. akt II SA/Op 334/10 skarżąca złożyła oświadczenie, że nadal jest właścicielem gospodarstwa rolnego w R. o pow. 6,7080 ha, które wydzierżawia (por. oświadczenie strony z 23 maja 2011 r., k-114). Ponadto dwukrotnie odmówiła podpisania tzw. kontraktu socjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony z 8 maja 2011 r. uzupełniony oświadczeniami złożonymi na druku PPF należało traktować jako wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Do takich postanowień niewątpliwie należy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Op 686/10. Strona skarżąca może domagać się – co do zasady – ponownie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, po oddaleniu złożonego poprzednio wniosku, jeżeli powoła się na okoliczności zasadniczo zmienione lub inne niż te, którymi uzasadniała poprzedni wniosek. Niemniej nie każde nowe okoliczności, ani inne okoliczności uzasadniają odmienną ocenę sytuacji materialnobytowej i rodzinnej strony w stosunku do poprzednio dokonanej i procesowo w toku instancji zweryfikowanej. Przepis art. 165 P.p.s.a. może być zastosowany tylko w przypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych dotyczących skarżącej (por. tez postanowienie NSA z 11 maja 2005 r., sygn. akt I OZ 416/05). Taką zmianą tymczasem nie jest ani inna wysokość dodatku mieszkaniowego, czy zasiłku rodzinnego należnego dzieciom, albo podwyższenie alimentów w grudniu 2010 r. z kwoty 20 zł do kwoty 30 zł na dziecko. Odmowa przyznania uprzednio pełnomocnika z urzędu związana była z przyjęciem, że skarżąca uchylała się od wykazania dokumentami i wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji materialno – bytowej rodziny. Sytuacja ta powtórzyła się przy obecnie złożonym wniosku. Ponieważ skarżąca toczy przed WSA w Opolu jednocześnie kilkadziesiąt spraw z zakresu pomocy społecznej, urzędowo jest sądowi rozpoznającemu niniejszą sprawę wiadome, że S. H. nie wykorzystuje własnych możliwości i nie stara się przezwyciężać – jej zdaniem – trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca jest od wielu lat bezrobotna, lecz dotychczas nie wykazała z jakich przyczyn nie może podjąć zatrudnienia w miejscu zamieszkania. Strona z jednej strony nie podejmuje pracy najemnej a z drugiej nie prowadzi własnego zabudowanego gospodarstwa rolnego o pow. 6,7080 ha w R., twierdząc, że poza przydomową działką o pow. 0,25 ha resztę ziemi wydzierżawia bez dochodu. W tym samym okresie strona dwukrotnie odmówiła zawarcia kontraktu socjalnego, co było podstawą odmowy przyznania jej świadczeń z pomocy społecznej (por. załączone druki projektów kontraktu socjalnego w sprawie II SA/Op 478/10 tut. Sądu). Reasumując w sprawie nie wystąpiły przesłanki o jakich mowa w art. 165 P.p.s.a. w związku z art. 245 § 1 i § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., gdyż skarżąca nie wykazała, że w obecnej sytuacji materialnej i rodzinnej nie może ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Dlatego należało postanowić jak w sentencji.