II SA/Op 69/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Referent stażysta Dorota Ziółecka po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 9 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania od decyzji w sprawie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) nakazuje zwrócić skarżącej "A" Spółka z o.o. [...] wpis w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych) Decyzją z dnia 16 września 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 6, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265), art. 3 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 24 kwietnia 2013 r., Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu nałożył na przedsiębiorcę: "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] (dalej też jako Spółka) karę pieniężną w związku z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym. Od powyższej decyzji, pismem z dnia 25 września 2013 r. odwołała się Spółka reprezentowana przez pełnomocnika P. S., będącego jednocześnie doradcą podatkowym. Pismem z dnia 15 listopada 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu, działając na podstawie art. 29, art.30 § 1, art. 63 § 1 i § 2, i art. 64 § 2 K.p.a. wezwał P. S. do usunięcia braków formalnych odwołania poprzez dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa do działania w imieniu Spółki w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania. Jednocześnie organ poinformował stronę, iż nieusunięcie braków we wskazanym terminie spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Udzielając odpowiedzi na wezwanie organu, P. S. poinformował, iż w Spółce działa jako prokurent, co zostało ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej KRS). Ponadto posługuje się tytułem zawodowym i numerem wpisu doradcy podatkowego, dlatego przedłożenie odrębnego pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki jest bezzasadne. Dyrektor Izby Celnej w Opolu, pismem z dnia 26 listopada 2013 r. wezwał do usunięcia braku formalnego odwołania, ale wezwanie zaadresował ponownie do Spółki. Odpowiadając na wezwanie P. S. oświadczył, że do działania w imieniu i na rzecz Spółki jest uprawniony w ramach prokury samoistnej ujawnionej w KRS. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w Opolu, na podstawie art. 64 § 2 w związku z art. 33 § 3 K.p.a. pozostawił odwołanie bez rozpoznania. W uzasadnieniu organ podał, że prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Prokura jest zatem tylko jedną z odmian pełnomocnictwa. Skoro jest to pełnomocnictwo regulowane przepisami K.p.a. to należy stosować przepis art. 33 K.p.a. regulujący kwestię reprezentacji strony w trakcie postępowania. Pełnomocnik, który jest prokurentem, dołącza do akt sprawy dokument wskazujący jego umocowanie do reprezentacji strony. Skoro P. S. nie przedłożył na wezwanie organu pełnomocnictwa to uzasadnione jest twierdzenie, że nie wykazał swojego umocowania do reprezentowania strony czy to jako prokurent, czy jako doradca podatkowy. W skardze sądowoadministracyjnej Spółka reprezentowana przez prokurenta P. S. domagała się uchylenia postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą w odpowiedzi na wezwanie organu do usunięcia braków formalnych odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zatem zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnymi i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akt lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest pozostawienie przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu, postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r., bez rozpoznania odwołania wniesionego przez "A" Spółka z o.o. z siedzibą [...] od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 64 § 2 K.p.a., zgodnie z którym, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wskazać należy, że jeśli chodzi o formę, w jakiej organ administracji publicznej pozostawia podanie strony bez rozpoznania, to K.p.a. żadnych wskazań w tym względzie nie zawiera. W orzecznictwie przyjęto, że pozostawienie sprawy bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., nie wymaga wydania rozstrzygnięcia w postaci decyzji lub postanowienia. Rozstrzygnięcie skargi wymagało ustalenia czy zaskarżone postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania wniesionego przez stronę skarżącą jest aktem lub czynnością o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-8 P.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, iż nie stanowi ono decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a.). Nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 P.p.s.a. W ocenie Sądu, zaskarżony akt nie mieści się również w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że akty te i czynności stanowią jedną z form działalności administracji publicznej, realizowaną w ramach kompetencji organu i mają charakter jednostronny i władczy. Przyjmuje się też, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, mają charakter publicznoprawny oraz dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2011). W świetle orzeczeń sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że pozostawienie pisma bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 K.p.a. ma charakter czynności materialno-technicznej, o podjęciu której należy powiadomić wnoszącego podanie na piśmie. Nie jest to jednak czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ponieważ nie kreuje żadnego obowiązku ani nie przyznaje stronie żadnych praw. Stanowi wyłącznie informację o braku możliwości merytorycznego rozpoznania podania z uwagi na nieuzupełnienie jego braków. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Jeżeli jednak organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie (odwołanie) bez rozpoznania, mimo że nie zachodzą do tego przesłanki, to pozostaje on w bezczynności, bo odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Tylko wówczas pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 K.p.a. stanowi bezczynność organu, na którą służy skarga do Sądu, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 3 września 2013r., sygn. akt I OPS 2/13, dostępna na stronie internetowej CBOIS http://www.cbois.orzeczeniansa.gov.pl//). Podobnie orzekły Wojewódzkie Sądy Administracyjne w sprawach: II SA/Po 844/13, postanowienie z 11 września 2013 r., i I SA/Wr 101/14, postanowienie z 25 marca 2014 r. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżona w niniejszej sprawie czynność materialno-techniczna Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 9 stycznia 2014 r. o pozostawieniu odwołania strony skarżącej bez rozpoznania w trybie art. 64 K.p.a. nie stanowi żadnej z form działalności organów administracji podlegających kontroli Sądu, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a, w konsekwencji nie mogła być przedmiotem oceny merytorycznej. Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd skargę odrzucił. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.