II SA/Op 7/07

WyrokWSA w Opolu2007-04-26

Skład orzekający: Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Opolski prawidłowo uchylił decyzję Starosty Opolskiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast rozstrzygnąć ją merytorycznie, w sytuacji gdy organ I instancji nie przeprowadził prawidłowo postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Wojewoda Opolski nieprawidłowo uchylił decyzję Starosty Opolskiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ odwoławczy, po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, nie wykazał, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je wadliwie. Organ odwoławczy powinien był sam rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, usuwając stwierdzone wadliwości, zamiast stosować instytucję kasacji, która jest wyjątkiem od zasady dwuinstancyjności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Wojewody Opolskiego uchylającą decyzję Starosty Opolskiego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Starosta Opolski odmówił uchylenia decyzji z 1988 r. w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego i udzielenia pozwolenia na budowę modernizacji linii energetycznej, uznając, że minął pięcioletni termin do uchylenia decyzji. Wojewoda Opolski uchylił decyzję Starosty, uznając, że organ I instancji nie zbadał prawidłowo terminu do wznowienia postępowania i nie uzasadnił prawidłowo swojej decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie prawa przez błędne oznaczenie działek i brak udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Opolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Opolskiego i postanowienie Starosty Opolskiego, a także określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska - spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Starosty Opolskiego z dnia [...], nr [...], oraz postanowienie Starosty Opolskiego z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Starosta Opolski po wznowieniu postępowania w dniu 15 listopada 2005 r., na wniosek J. K., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z póz. zm. - zwaną dalej K.p.a.), odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 5 lipca 1988 r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej modernizację linii napowietrznej 15 kV relacji [...] - [...] - [...] - [...], a także budowę stacji transformatorowych słupowych "[...] - [...]","[...]", "[...]" i "[...] - [...]", na trasie modernizowanej linii, na terenach położonych w gminach [...] i [...], wydanej na rzecz A w O. W uzasadnieniu wskazał, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy podtrzymuje uzasadnienie zawarte w decyzji nr [...] z dnia 26 kwietnia 2005 r. Dodatkowo wyjaśnił, że, w ocenie organów obu instancji, do dnia wydania decyzji z 26 kwietnia 2006 r. J. K nie był uznawany za stronę w powyższej sprawie. Powołując się na zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2005 r. (sygn. akt II SA/Op 18/04), stwierdził, że zobligowany był do prowadzenia postępowania weryfikującego oświadczenie J. K., iż przysługuje mu przymiot strony. Po wznowieniu postępowania postanowieniem nr [...] z dnia [...] uznał, że zaistniała przyczyna do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., albowiem J. i I. K. zostali pominięci jako strona w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej modernizację linii napowietrznej 15 kV. Wskazał również, że ustalał, czy strona wniosła podanie o wznowienie postępowania w terminie unormowanym w art. 148 K.p.a., ale dopiero po stwierdzeniu faktu, że J. K. posiada przymiot strony, czyli po wznowieniu postępowania. Nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do art. 148 K.p.a., ponieważ wznowienie postępowania już nastąpiło. Zdaniem organu, dowodem na to, że J. K. wiedział o prowadzonej inwestycji, na podstawie wydanego pozwolenia na modernizację linii 15 kV wcześniej, niż w dniu złożenia podania do Wojewody, t.j. 13 marca 2003 r. były dokumenty (np. mapa pomiaru geodezyjnego z 1987 r., wykonana po wybudowaniu budynku mieszkalnego J. K. dotycząca działki a k.m. [...], w pobliżu modernizowanej linii). W tak ustalonym stanie faktycznym Starosta Opolski uznał, że podstawą do odmowy uchylenia decyzji Dyrektora Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 5 lipca1988 r. był art. 146 § 1 K.p.a., według którego uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 §1 pkt 4 K.p.a., nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Konkludował, iż powyższy przepis ma zastosowanie w sprawie, ponieważ decyzja wydana została w dniu 5 lipca 1988 r. Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 118), po rozpatrzeniu odwołania J. i I. K., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu przedstawił przebieg sprawy i omówił zaskarżoną decyzję. Następnie wskazał, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz decyzją Wojewody Opolskiego z 23 czerwca 2006 r. organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy miał przeprowadzić postępowanie w sprawie dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną udzielającą pozwolenia na budowę. W przypadku niestwierdzenia przesłanek negatywnych, powinien wznowić postępowanie (art. 149 § 1 K.p.a.), które będzie stanowić podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia (art. 149 § 2 K.p.a.). Organ odwoławczy odnotował, iż konsekwencją takiej procedury powinno być wydanie decyzji w jednej z form przewidzianych w art. 151 K.p.a. Dalej podniósł, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia, czy skarżący J. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 K.p.a. Postępowanie spowodowane było brakiem poczynienia jakichkolwiek ustaleń przez organ I instancji w tej kwestii, pomimo deklaracji Starosty Opolskiego, iż przeprowadził postępowanie w tym zakresie. W tym celu zobowiązał skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia. Uzyskał od niego oświadczenie, że o decyzji z dnia 5 lipca 1988 r. dowiedział się 18 listopada 2004 r. Natomiast niezależnie na podstawie akt sprawy ustalił, że w piśmie z 27 stycznia 2003 r. będącym wnioskiem o wznowienie postępowania, skarżący kwestionował nie pozwolenie na budowę a jedynie lokalizację inwestycji, przeto dopiero z pisma Wojewody Opolskiego z 21 lipca 2003 r. (znak sprawy [...]) mógł dowiedzieć się o udzielonym pozwoleniu na budowę. W ocenie organu II instancji, można było zatem przyjąć, że właśnie wtedy J. K. dowiedział się po raz pierwszy o decyzji, natomiast w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu otrzymał tylko kserokopię przedmiotowej decyzji, co potwierdza jego oświadczenie. Przyjął zatem, że J. K., składając wniosek o wznowienie postępowania nie chybił terminowi przewidzianemu w art. 148 § 2 K.p.a., stąd należało wznowić postępowanie i wydać jedną z decyzji przewidzianych w art. 151 K.p.a. Poza tym wywiódł, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwości prawne ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Akcentując, że zgodnie z art. 151 § 2 K.p.a. w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art. 146 (między innymi, gdy od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat) organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W oparciu o powyższe wywody zauważył, że skoro organ stwierdził, że J. K. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, lecz z uwagi na upływ terminu określonego w art. 146 K.p.a. nie można uchylić zaskarżonej decyzji, to winien zgodnie z art. 151 § 2 K.p.a. stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i podać na czym to naruszenie polegało. Nie mógł natomiast powołać się na uzasadnienie uchylonej przez Wojewodę Opolskiego swojej decyzji, obowiązek uzasadnienia decyzji wynika zarówno z treści art. 107 K.p.a., jak również faktu, że decyzja podjęta w trybie art. 151 § 2 K.p.a. nie usuwa zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Fakt nieusunięcia z obiegu prawnego decyzji nie pozbawia strony możliwości wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym, na podstawie art. 417 § 1 Kodeksu cywilnego. Na koniec, Wojewoda Opolski stwierdził, że organ I instancji winien przeprowadzić ponownie postępowanie, uzasadniając dlaczego uznał skarżących za strony postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę w podjętej decyzji, według wyżej podanych wskazań. Jego zdaniem, stwierdzone wady postępowania organu I instancji nie dały mu podstaw do wydania decyzji orzekającej co do istoty sprawy, ponieważ doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący J. K. podniósł, że w postępowaniu zatwierdzającym projekt linii 15 kV doszło do wydania decyzji z naruszeniem prawa na skutek błędnego oznaczenia działek. Działkę zabudowaną o numerze a mylnie oznaczono numerem b, zaś decyzję zezwalającą na budowę skierowano do innej osoby, stąd bez własnej winy nie brał udziału w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Podkreślił, że dwukrotne odwoływał się od wydawanych przez Starostę decyzji, uchylanych przez Wojewodę, co nie przyniosło spodziewanych efektów. Zarzucił, iż organy administracji rządowej nadal nie podejmują określonych prawem działań stanowiących podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zarzucił, że organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji przesądził o treści przyszłego załatwienia sprawy przez organ niższego stopnia, co stało się przyczyną zaskarżenia tej decyzji. Odpowiadając na skargę Wojewoda Opolski wniósł ojej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związane - stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póz. zm.), zwaną dalej P.ps.a. - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje Sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji jak też postanowienia, objętych rozpoznaniem Sądu na podstawie art. 135 P.p.s.a. wykazała, że doszło do uchybienia przepisom prawa procesowego. W tym miejscu podkreślić trzeba, iż przed przystąpieniem do merytorycznej oceny sprawy, Sąd najpierw powinien sprawdzić, czy w procesie wydania decyzji zostały zachowane reguły postępowania administracyjnego wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc się najpierw do zaskarżonej decyzji Wojewody Opolskiego to odnotować trzeba, że zakres rozpoznania niniejszej sprawy determinuje w pierwszym rzędzie okoliczność, że zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., a zatem ma ona charakter decyzji kasacyjnej. Dokonując oceny zgodności z prawem decyzji kasacyjnej, sąd administracyjny bada, czy istotnie spełnione zostały przesłanki z art. 138 K.p.a. W ramach tej oceny, należy odpowiedzieć na pytanie, czy organ odwoławczy, uwzględniając zebrany w sprawie materiał dowodowy miał podstawy do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czy też zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, iż uzasadnia to przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub czy w postępowaniu przed organem I instancji doszło do takich uchybień natury proceduralnej, że można określić je przymiotem rażących. Na skutek tych uchybień organ odwoławczy, aby dokonać prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części. (zob. B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., wyd. C. H. Beck, W-wa, 2002 str.584). W postępowaniu administracyjnym zasadą, wynikającą z art. 138 K.p.a., jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji jest wyjątkiem od tej zasady. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest zatem ograniczona wymogiem spełnienia ww. przesłanek. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 K.p.a., winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 K.p.a.). W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania zmierzającego do wykazania zachowania przez skarżącego jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Przeprowadził zatem w tym zakresie, w swojej ocenie, postępowanie uzupełniające w oparciu o które uznał, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w zakreślonym terminie. Następnie nakazał Staroście Opolskiemu zastosować się do wskazań zawartych w uzasadnieniu, zatem ma rację skarżący, że organ odwoławczy pomimo przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przesądził o treści przyszłego rozstrzygnięcia sprawy. Jako podstawę uchylenia decyzji organu I instancji odmawiającej uchylenia decyzji Dyrektora Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 5 lipca 1988 r., organ odwoławczy podaje zarówno niewłaściwe sformułowanie rozstrzygnięcia (art. 151 § 2 K.p.a), jak i konieczność sporządzenia prawidłowego uzasadnienia decyzji. Tymczasem, jeżeli organ administracji działający w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 K.p.a.), ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda zaś w zaskarżonej decyzji wskazuje jedynie na niezbędność sporządzenia prawidłowego uzasadnienia decyzji przez organ I instancji (art. 107 K.p.a.) w tym, dlaczego uznał skarżących za stronę postępowania zakończonym pozwoleniem na budowę. W ocenie Sądu argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji nie uzasadniają uchylenia decyzji organu I instancji. Jak stwierdzono wyżej, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Ponownie trzeba zaakcentować, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, nie zarzucił organowi I instancji, że nie przeprowadził w ogóle postępowania, nie stwierdził również wadliwości przeprowadzenego postępowania wyjaśniającego w całości, czy nawet w części. Zdaniem Wojewody Opolskiego, omówione przez niego wady decyzji nie pozwalały mu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ spowodowałoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności. Stanowisko to jest chybione. Trzeba powiedzieć, że organ odwoławczy, rozpatrując sprawę, jest obowiązany usunąć stwierdzone wadliwości decyzji, których dopuścił się organ I instancji. Uchylenie decyzji w toku instancji z powodu niewłaściwego sformułowania rozstrzygnięcia oraz niewłaściwego jej uzasadnienia jest sprzeczne z przepisami art. 138 K.p.a. Nie jest, zdaniem Sądu, możliwe wydanie decyzji kasacyjnej, jeżeli organ odwoławczy w sposób jednoznaczny kwestionuje prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie stwierdzając przy tym jakichkolwiek braków w zakresie postępowania dowodowego – jak w decyzji stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Powyższa konstatacja prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przechodząc do oceny decyzji organu I instancji oraz jego postanowienia, odnotować należy, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli zachodzą przyczyny wymienione wyczerpująco w art. 145 § 1 K.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony (art. 147 K.p.a.), zgłoszone w terminie wskazanym w art. 148 K.p.a. z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony, zaś jednomiesięczny termin do złożenia podania o biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 Kp.a.). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa zaś wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (art. 149 K.p.a.). Podkreślić trzeba, że zgodnie z ww. przepisami postępowania administracyjnego, na skutek zgłoszonego przez daną osobę wniosku o wznowienie postępowania, można rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji o odmowie wznowienia postępowania albo wszcząć postępowanie w tym zakresie poprzez wydanie postanowienia o wznowieniu, które rozpoczyna dalsze, merytoryczne już postępowanie wznowieniowe. Artykuł 149 § 3 K.p.a. stanowi, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji administracyjnej, nie wymienia jednak przesłanek takiego rozstrzygnięcia, jednak w myśl art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, wobec tego przyjąć należy, że odmowa wznowienia może nastąpić tylko i wyłącznie z przyczyn o charakterze formalnym. Niewątpliwie takimi przyczynami formalnymi jest po pierwsze, brak ostatecznej decyzji, albowiem tylko postępowanie zakończone taką decyzją można wznowić po drugie, niewskazanie jednej z ustawowych przyczyn wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. po trzecie, uchybienie terminowi do złożenia podania o wznowienie. W niniejszej sprawie organ I instancji, co potwierdza wydane postanowienie z dnia [...], nie zrozumiał oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Opolu z dnia 31 maja 20005 r., sygn. akt II SA/Op 18/04, stąd powtórzenie wywodów prawnych odnoszących się do instytucji wznowienia postępowania. W omówionym wyroku, Sąd jednoznacznie wskazał, że badanie przesłanki uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie, jak i wstępna ocena (uprawdopodobnienie, a nie przesądzenie), czy podanie pochodzi od strony następuje w pierwszej fazie postępowania, zatem przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, gdyż jest to przyczyna o charakterze formalnym. W przypadku ujawnienia, że nie został zachowany termin do złożenia podania przewidziany w art. 148 K.p.a. - organ administracji powinien - na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. Tymczasem Starosta w postanowieniu o wznowieniu postępowania uznał, że powyższa przesłanka podlega badaniu dopiero po jego wydaniu podczas, gdy art. 149 wyraźnie reguluje, kiedy można wydać postanowienie o wznowieniu, a kiedy decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Następnie zauważyć należy, że w postanowieniu o wznowieniu postępowania organ w podstawie prawnej powołał art. 145 §1 pkt 5 K.p.a., zaś uzasadnieniu powołuje się na przesłankę z § 1 pkt 4 K.p.a., w takim przypadku o podstawie wznowienia przesądza przywołana podstawa prawna, a nie treść uzasadnienia. Stwierdzone uchybienia przesądziły o wyeliminowaniu z obiegu prawnego omówionego postanowienia, w oparciu o art. 135 P.p.s.a., wedle którego sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Poza tym, jeszcze raz powtórzyć trzeba, że zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. podanie o wznowienie postepowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Nie ma znaczenia, od kogo strona powzięła wiadomość o treści decyzji. Informacja ta może, więc pochodzić zarówno od organu, który decyzję wydał, jak też z dowolnego innego źródła, aby tylko wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (wyr. NSA z dnia 6 października 2000 r., I SA 855/99, LEX nr 54136). Należy też pamiętać, że w art. 148 § 2 K.p.a. jest mowa o dniu, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a więc o dacie powzięcia przez nią wiadomości o jej istnieniu, a nie o jej doręczeniu stronie. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, nie można zgodzić się z stwierdzeniem organu odwoławczego, że organ I instancji nie dokonał ustaleń zmierzających do zbadania zachowania przez skarżącego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, aczkolwiek nie uczynił tego w fazie wstępnej, o czym powiedziano powyżej, jednak w zakwestionowanej decyzji wskazał, iż uznał jako dowód w tej kwestii dokumenty zebrane w sprawie m.in. mapę pomiaru geodezyjnego z 1987 r., wykonaną po wybudowaniu budynku mieszkalnego J. K. i na ich podstawie przyjął, że skarżący wiedział o pozwoleniu na modernizację przedmiotowej linii wcześniej, niż w dniu złożenia podania do Wojewody, t.j. 13 marca 2003 r. Zakwestionować jednakże przyjdzie prawidłowość przedstawionego rozumowania i opartego na nim stanowiska organu I instancji, gdyż przy badaniu tej okoliczności należy ustalić, w jakiej dacie strona dowiedziała się o decyzji i czy po powzięciu tej informacji wniosła podanie do organu w wymaganym jednomiesięcznym terminie, a nie czy złożenie podania zostało poprzedzone uzyskaniem tej informacji w jakimkolwiek czasie. W ocenie Sądu, na podstawie przedłożonych akt administracyjnych organ powinien ponownie rozważyć, czy skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania w wymaganym terminie. W aktach sprawy znajduje się dokument wskazujący na powzięcie informacji o wydanej decyzji przez skarżącego w dniu, co najmniej 21 czerwca 2002 r. (teczka I, akta II instancji, karta akt nr 13), który nie został zauważony i oceniony przez obie instancje. Tymczsem organy administracji publicznej, zobowiązane są do przestrzegania zasady prawdy obiektywnej (materialnej), zawartej w art. 7 K.p.a. Zasada ta ma zasadnicze znaczenia dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, pozwala zakwalifikować fakty uznane za udowodnione do stosowanej normy prawnej, a następnie do ustalenia konsekwencji prawnych tych faktów. Reasumując, w omawianej sprawie dopiero pozytywne rozstrzygnięcie powyższej kwestii, pozwoli przejść organowi do merytorycznej oceny sprawy. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań. Z tych powodów należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, jak też postanowienie o wznowieniu postępowania wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie w przedmiocie niewykonania decyzji uzasadnia art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło