II SA/Op 71/12

WyrokWSA w Opolu2012-05-31

Skład orzekający: Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej może zostać wydana, jeśli samowolnie wykonane roboty budowlane zostały już rozebrane?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego zasadnie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej IV segmentu wiaty, uznając je za bezprzedmiotowe. Skoro samowolnie wykonane roboty budowlane zostały rozebrane, nie istnieją podstawy prawne do wydania decyzji nakazującej ich usunięcie lub legalizację, co czyni dalsze postępowanie zbędnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych dotyczących IV segmentu wiaty. Skarżąca domagała się rozbiórki całego obiektu, twierdząc, że powstał on niezgodnie z prawem. Organy administracji budowlanej po wieloletnim postępowaniu i kontrolach stwierdziły, że wiata ma charakter przedwojenny, a wykonane w 2002 roku prace polegające na zabudowie części wiaty zostały rozebrane po wydaniu wyroku sądu administracyjnego w 2005 roku. W związku z tym uznano, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 20 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez D. J. jest decyzja Opolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 20 grudnia 2011 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim z dnia 17 marca 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie IV segmentu wiaty zlokalizowanej w [...], na działce nr ewid. A, będącej własnością R. W. Wydanie zaskarżonego aktu poprzedziło wielokrotne postępowanie o następującym przebiegu: Do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim (zwanym dalej w skrócie "PINB") wpłynęło pismo z dnia 1 lipca 2002 r. K. J., w którym wniósł o sprawdzenie legalności inwestycji jego sąsiada – R. W., polegającej na zabudowie wiaty, a przylegającej do jego budynku. Organ przeprowadził w dniu 28 sierpnia 2002 r. kontrolę nieruchomości w [...] i stwierdził, że skarga K. J. jest nieuzasadniona, gdyż sporna wiata jest obiektem przedwojennym, służy do celów gospodarczych, bowiem przechowywane są w nim narzędzia i sprzęt rolniczy. Z kolei, właściciel – R. W. - dokonuje jej częściowej naprawy polegającej na obudowie ściany czołowej, która w trakcie powodzi w 1997 r. uległa całkowitemu zniszczeniu. Właściciel oświadczył, że złożył 10 lipca 2002 r. zgłoszenie zamiaru przystąpienia do robót w Starostwie Powiatowym, wobec którego nie wniesiono sprzeciwu. Organ odnotował, że o istnieniu starych ścian świadczą fundamenty. A. J. podniosła natomiast, że prace wykonywane przez sąsiada niepokoją inwentarz i zażądała rozbiórki wiaty. Ponadto organ zwrócił się do Urzędu Gminy w [...] o informacje odnośnie zalania posesji R. W. podczas powodzi w 1997 r. i w odpowiedzi otrzymał - sporządzoną przez pracowników Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego - ocenę stanu technicznego budynku mieszkalno-gospodarczego z dnia 23 sierpnia 1997 r. Wynika z niej, że w obiekcie należy wymienić stolarkę okienną i drzwiową, ściany budynku są spękane, gruz spod ścian jest wypłukany oraz, że istnieje konieczność wyburzenia i przemurowania podłogi i posadzki. Ustalono, że budynek był zalany do wysokości 40 cm od podłogi. Postanowieniem z dnia 31 października 2002 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, PINB nakazał R. W. wstrzymanie robót związanych z zabudową wiaty graniczącej z nieruchomością K. J. Organ dokonał kolejnych oględzin wiaty w dniu 4 grudnia 2002 r. zaznaczając, że obiekt jest przedwojenny i wskazał m.in., że konstrukcja wiaty jest samonośna, wykonana jest na słupach drewnianych, które posadowione są na fundamentach ceglanych o wymiarach 0,45 m x ,050 m. Dach wiaty jest jednospadowy ze spadkiem w kierunku posesji nr [...], a w istniejącym budynku wiaty dobudowano ścianę działową (uzupełniono czterema warstwami suporeksu o wysokości 0,50 m i długości 4,00 m.) oraz ściankę frontową o długości 4,50 m i wysokości 2,80 m., w której osadzone są drzwi metalowe o wymiarach 1,55 m x 2,00 m. Wiata przylega bezpośrednio do budynku gospodarczego sąsiadów. Decyzją z dnia 27 stycznia 2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, organ I instancji nakazał R. W. sporządzenie określonych dokumentów związanych z robotami budowlanymi prowadzonymi na jego posesji. Po rozpatrzeniu odwołania A. i K. J., Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu (zwany dalej WINB) decyzją z 27 marca 2003 r., nr [...], uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, że organ nie ustalił kiedy miała miejsce budowa wiaty i skupił się wyłącznie na realizacji ścianki osłonowej wiaty. Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji przesłuchał w dniu 24 kwietnia 2003 r,. w charakterze świadka K. G., który zeznał, że mieszka na posesji nr [...] od 1945 r., a od 40 lat zna sąsiada W. Świadek stwierdził, że wiata pochodzi z okresu przedwojennego. Organ ustalił też, że wiata, jako obiekt drewniany mogła nie zostać naniesiona na mapę zasadniczą podczas pomiaru z 1991 r. Do akt sprawy dołączone zostało natomiast zdjęcie, które przedłożył R. W. do zgłoszenia z lipca 2002 r. W świetle tych ustaleń, PINB decyzją z dnia 29 maja 2003 r., nr [...], na zasadzie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie stwierdzając, że wiata jest obiektem przedwojennym a zamiar wykonywania robót został zgłoszony właściwemu organowi. W wyniku wniesionego odwołania A. i K. J., OWINB w Opolu decyzją z dnia 10 lipca 2003 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi przedłożenie określonych dokumentów. Organ odwoławczy podniósł, że roboty wykonano samowolnie, przed dokonanym zgłoszeniem, stąd też konieczne jest prowadzenie względem nich postępowania naprawczego. Powyższą decyzję zaskarżył D. J. i wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt: II SA/Wr 1769/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd stwierdził, że organ powinien szczegółowo rozważyć potrzebę uzyskania pozwolenia budowlanego o ile okaże się, że roboty wykonane przez R. W. mieszczą się w kręgu robót, o których mowa jest w art. 28 - 31 Prawa budowlanego oraz, w razie pozytywnej odpowiedzi w pierwszym rzędzie należy rozważyć stosowanie regulacji art. 48 Prawa budowlanego. Poza sferą ustaleń organów obu instancji, wskazał Sąd, pozostał charakter przeprowadzonych robót budowlanych w aspekcie stanu faktycznego istniejącego w dacie ich rozpoczęcia oraz w aspekcie rodzaju obiektu, który powstał w wyniku tych prac. Jeżeli budynek lub jego część został wykonany na miejscu uprzednio istniejących i rozebranych obiektów gospodarczych (w tym wypadku na miejscu wiat), to wykonane roboty nie powinny być określane jako przebudowa lub rozbudowa. Całkowita likwidacja poprzednio istniejącego obiektu wyklucza przyjęcie, iż może on być następnie poddany rozbudowie lub przebudowie. Sąd podniósł, że z materiałów przeglądowych załączonych do akt wynika, iż inwestor wykonał nowy obiekt w miejscu prawdopodobnie istniejącego w przeszłości obiektu innego rodzaju (wiaty). W przedmiocie wiaty, pismem z dnia 3 września 2003 r. R. W. przedłożył organowi inwentaryzację i orzeczenie techniczne dotyczące przebudowanej wiaty opracowane przez L. P., A. J. i W. S. Z tych dokumentów wynika, że w obiekcie należy zakonserwować pokrycie dachowe oraz wykonać obróbki blacharskie. PINB decyzją z dnia 2 września 2003 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, nakazał R. W. wykonać konserwację pokrycia dachowego, oraz obróbki blacharskie między dachem a przyległymi ścianami obiektów sąsiednich. Decyzja ta została w całości uchylona przez OWINB, który w decyzji z dnia 4 listopada 2003 r., nr [...] stwierdził, że organ pierwszej instancji błędnie zastosował procedurę wynikająca z art. 51 Prawa budowlanego, gdyż obowiązany był udzielić inwestorowi pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt: II SA/Wr 2698/03 oddalił skargę na te rozstrzygnięcie. Decyzją z dnia 14 kwietnia 2004 r., nr [...], Powiatowy Inspektor udzielił R. W. pozwolenia na użytkowanie wiaty. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2008 r., nr [...] organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie w/w decyzji z 2004 r. W toku wznowionego postępowania organ przeprowadził w dniu 9 maja 2008 r. oględziny robót budowlanych i stwierdził, że obiekt wiaty ma wymiary 13,10 m x 5,00 m i wysokość około 3,20 m. Wiata ta podzielona jest na cztery segmenty rozdzielone w dwóch miejscach poprzecznie na słupach konstrukcyjnych ściankami działowymi o grubości 16 i 14 cm. Wiata wykonana jest w konstrukcji drewnianej i na całej długości przylega do ściany budynku sąsiedniego. Połać dachu jest jednospadowa skierowana na posesję nr [...]. Jeden segment wiaty o wymiarach 4,43 m x 4,84 m i wysokości 2,50 m jest zabudowany ściana murowaną o grubości 14 cm, w której osadzone są drzwi dwuskrzydłowe o wymiarach 1,58 m x 2,04 m oraz okno o wymiarach 0,95 m x 1,18 m. Pokrycie wiaty wykonane jest z blachy profilowanej na okrągły rąbek. Ściana zamykająca wiatę jest ścianą będącą pozostałością po rozebranej stodole. W częściach otwartej wiaty składowany jest sprzęt rolniczy, w zamkniętym pomieszczeniu gospodarczym przechowywane są tokarka, wiertarka, piła spalinowa, sprzęt pszczelarski. R. W. oświadczył, że wiata w kształcie i wymiarach podanych w protokole istnieje od czasu zasiedlenia działki przez jego matkę w 1945 r. W 2003 r. jeden segment wiaty został zabudowany ścianą murowaną pełną, w której osadzono drzwi i okno. W części otwartej wiaty zamontowano jedynie rury spustowe i rynny. Wskazał, że roboty konserwacyjne wykonywał tylko w części pomieszczenia gospodarczego (tynki, podsufitka drewniana, posadzka cementowa, wewnętrzna instalacja elektryczna). Z kolei skarżąca A. J. oświadczyła, że mieszka w [...]od 1945 r. i wcześniej na sąsiedniej posesji mieszkali O. i S. Wiata ta istniała od czasów powojennych. Jej zdaniem "w 2002 r. W. dobudował dwie wiaty od podstaw." Jedna wiata jest obudowana ścianami, a w drugiej - niezabudowanej - trzymany jest traktor. W tym stanie, organ I instancji decyzją z dnia 3 lipca 2008 r., nr [...] uchylił decyzję dotychczasową (z 2004 r.) w części dotyczącej pomieszczenia gospodarczego o powierzchni 21,44 m². Postanowieniem z dnia 8 lipca 2008 r., nr [...] nałożył na R. W. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej w/w pomieszczenia gospodarczego. OWINB decyzją z dnia 19 sierpnia 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję (z 3 lipca 2008 r.) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. PINB decyzją z dnia 4 września 2008 r., nr [...] uchylił swoją decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wiaty (z dnia 14 kwietnia 2004 r.) i odmówił pozwolenia na użytkowanie wiaty. Postanowieniem z dnia 30 września 2008 r., nr [...], organ I instancji uchylił w całości dotychczasowe postanowienie z dnia 8 lipca 2008 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy. Przeprowadzając ponownie postępowanie w dniu 5 listopada 2008 r. R. W. wyjaśnił i zaakcentował, że nie wybudował dwóch wiat, o których mówi A. J. Podkreślił, że w 2002 r., w istniejącej wiacie, w czwartym segmencie od strony północnej wykonał ścianę osłonową, w której osadzono drzwi i okno. Nadbudował ścianę działową będącą wypełnieniem pomiędzy belkami nośnymi wiaty i powstało zamknięte pomieszczenie, w którym wykonał instalację elektryczną. R. W. zakwestionował określenie "ściana czołowa", gdyż jej nie wykonywał a stanowi ją pozostałość ściany rozebranej stodoły. Wskazał także, że nie wykonał dwóch obiektów, gdyż na mapie załączonej do zgłoszenia wiata została naniesiona przez osobę dokonującą zgłoszenia, jako że na mapie ze Starostwa Powiatowego w [...] wiaty nie było. Dołączył protokół oględzin z dnia 8 sierpnia 1994 r., przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Rejonowego w [...], z którego wynika, że na działce inwestora pomiędzy budynkiem gospodarczym a stodołą istnieje wiata na sprzęt gospodarski. Wiata wykonana jest na słupach drewnianych, krokwie osadzone są na belce samonośnej budynku sąsiedniego. Słupy drewniane z zastrzałami, pokrycie z blachy. W protokole znajduje się szkic usytuowania wiaty. Ponadto, PINB dołączył do akt zaświadczenie Wójta Gminy [...] z 10 grudnia 2008 r. nr [...], z którego wynika, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] z 25 lutego 2005 r., nr XXV/252/2005 oraz uchwałą Rady Gminy [...] z 24 kwietnia 2008 r., nr XIX/133/2008, działka nr A w [...] położna jest w pasie o szerokości 54,00 m od drogi gminnej przez wieś, na terenie usług publicznych oznaczonym na planie symbolem 18.19.UP, a w pozostałej części na terenie zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem 18.4.MZ,MJ. PINB decyzją z dnia 30 grudnia 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał R. W. rozbiórkę 4 segmentu wiaty w zakresie jego przebudowy, tj.: rozbiórki ściany frontowej, rozbiórki dwóch warstw nadbudowy ściany działowej z suporeksu o wysokości 0,50 m, rozbiórki ściany wiatrowej, demontażu drzwi, okna i instalacji elektrycznej. W protokole kontroli z dnia 25 marca 2009 r. organ stwierdził wykonanie nakazów w/w decyzji, co potwierdzono zdjęciami. OWINB po wszczęciu z urzędu postępowania, decyzją z dnia 14 grudnia 2009 r., nr [...], stwierdził nieważność decyzji organu pierwszej instancji z 30 grudnia 2008 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 27 stycznia 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie OWINB. PINB przeprowadził w dniu 23 marca 2010 r. kolejne oględziny obiektu i ustalił, że wymiary obiektu, użyte materiały i parametry techniczne odpowiadają ustaleniom opracowania technicznego z 2003 r. autorstwa L. P., A. J. i W. S. Organ stwierdził, że R. W. rozebrał część czwartego segmentu przebudowanego w 2002 r., co potwierdzają również ustalenia kontroli z 25 marca 2009 r. Organ stwierdził, że wiata w obecnym stanie technicznym i użytkowym nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia i nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ dodał, że w wiacie należy uzupełnić orynnowanie oraz podłączyć rurę spustową do dołu chłonnego. Przesłuchany w dniu 19 kwietnia 2010 r. świadek – K. G. zeznał, że w chwili jego przyjazdu do [...] w 1945 r., wiata w takim kształcie i wymiarach już istniała. Wiata została wybudowana przez Niemców, a w obiekcie nie dokonywano przeróbek. Świadek J. W. oświadczył, że wiata istniała w momencie przyjazdu jego rodziców do [...] w 1945 r. i została wybudowana przez Niemców. Zdaniem świadka wiata jest w kształcie pierwotnym, wykonano jedynie ścianki działowe wewnątrz. PINB w dniu 22 kwietnia 2010 r. przesłuchał także w charakterze świadka K. O., który zeznał, że w chwili przyjazdu rodziców do [...], w latach 1947 - 1949, wiata już istniała. Świadek oświadczył, że wiata została po poprzednich właścicielach (Niemcach). W wiacie nie dokonywano przeróbek. Z kolei, skarżąca A. J. w dniu 30 kwietnia 2010 r. stwierdziła, że J. W., wraz z snem Z. budował tę wiatę od podstaw. Jej zdaniem "powódź nie zniszczyła wiaty, bo jej nie było, co wynika także z faktu, że brak jest danych W. w rejestrze strat powodziowych," a ponadto stwierdziła, że zeznania G. i O. są nieprawdziwe. W powyższym stanie faktycznym PINB decyzją z dnia 26 lipca 2010 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane, nałożył na R. W. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Decyzja ta została w całości uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia 18 listopada 2010 r., nr [...], gdyż stwierdzono, że organ I instancji nie zastosował się do zapadłego w sprawie wyroku WSA w Opolu z dnia 19 kwietnia 2005 r., II SA/WR1769/03, który dotyczył 4 segmentu, stąd sprawę czterech segmentów obiektu należy rozdzielić w ten sposób, że przedmiotem pierwszego postępowania winien być jedynie czwarty segment, zgodnie z wyrokiem Sądu, a przedmiotem drugiego postępowania należy objąć pozostałe trzy segmenty wiaty. W trakcie kolejnego postępowania PINB uzyskał zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia 6 grudnia 2010 r., nr [...], z którego wynika, że realizacja wiaty nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. W wyniku przeprowadzonej korespondencji PINB otrzymał kserokopie mapy z prac geodezyjnych, a także informacje od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie ustaleń z map pochodzących z 12 sierpnia 2003 r. oraz z 10 lipca 2002 r. Do akt załączona została także kopia mapy zasadniczej wprowadzonej do zasobu geodezyjnego Starostwa [...] z 24 stycznia 2011 r. W ustalonym stanie faktycznym, PINB decyzją z dnia 17 marca 2011 r., nr [...], umorzył postępowanie w przedmiocie czwartego segmentu wiaty, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał na stwierdzony stan faktyczny i dodał, że wiata powstała legalnie, a samowolnie wykonane roboty budowlane zostały rozebrane. Organ dodał, że wygląd wiaty obecnie nie odbiega od jej wyglądu, który utrwalono na zdjęciu z powodzi z 1997 r. Dodał, że sposób wykonania wiaty potwierdza fakt wykonania jej w okresie przedwojennym, gdyż w okresie późniejszym wyjątkowo rzadko stosowano taką technikę (kołków drewnianych). Ponadto stwierdził, że uwzględnił zalecenia Sądu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. J. W imieniu odwołującego – A. J. (będąca pełnomocnikiem D.) uznała decyzję za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, poprzez legalizację budowli wykonanej bez wymaganego pozwolenia, niezgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] oraz lekceważenie wskazań organu II instancji. Wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji i wydanie decyzji co do istoty sprawy, tj. nakazującej rozbiórkę całego obiektu wiaty. Stwierdziła, że umorzenie postępowania spowodowało utrzymanie budowli w stanie narażającym jej budynek na uciążliwości związane z korzystaniem z niego. Podniosła, że wiata uniemożliwia remont ściany jej budynku, a ponadto obiekt zasłania otwory wentylacyjne pomieszczeń hodowlanych w jej budynku. Wskazała, że budowla tego typu wymaga pozwolenia na budowę, a skoro powstała niezgodnie z prawem budowlanym, nie może zostać doprowadzona do stanu zgodnego z prawem. Jej zdaniem, wykonane roboty wyczerpują przesłanki zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Podniosła, że organ pierwszej instancji narusza art. 77 K.p.a. uznając obiekt za przedwojenny. Wskazała też, że wyrok WSA w Opolu poleca zbadanie jaki charakter miały przeprowadzone prace na obiekcie, bo to ma znaczenie dla zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. W jej ocenie, wywody i opisy materiału zdjęciowego nie są wiarygodne. Zarzuciła inwestorowi popełnienie innych samowoli budowlanych. Wskazała, że prowadzone postępowanie pozwala na merytoryczne załatwienie sprawy i jej rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy i winno dotyczyć całego obiektu budowlanego. W trakcie postępowania odwoławczego, w kolejnych pismach A. J. oświadczyła, że nie wyraża zgody na sankcjonowanie samowoli budowlanej i stawianie jakichkolwiek budynków w jej granicy. W jej ocenie, obiekt powstał po wojnie, gdyż Niemcy nie stawiali budowli w granicy działek i dodała, że nie brała udziału w oględzinach obiektu, gdyż sąsiad nie wpuszcza jej na podwórko. OWINB decyzją z dnia 20 grudnia 2011 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, zaznaczając, że przedmiotem postępowanie jest IV segment wiaty. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w świetle zebranego materiału dowodowego w sprawie R. W. na tej nieruchomości nie wykonał nowego obiektu, bowiem faktycznie istnieje jedynie jedna wiata, w której słupy nośne "wydzielają" cztery segmenty. Organ zrelacjonował dokładnie przedbieg dotychczasowego postępowania w tej sprawie, oraz podzielił stanowisko organu I instancji zajęte w zaskarżonej decyzji. Przy czym, powielając ustalony stan faktyczny organ podniósł, że w wyniku dodatkowego postępowania wyjaśniającego, na zlecenie organu odwoławczego, organ I przedstawił: 1) kopię mapy topograficznej z 1965 r. z zaznaczoną wiatą; 2) kopię mapy topograficznej z powodzi z 1997 r. z zaznaczoną wiatą; 3) kopię ortofotomapy z powodzi z 1997 r., z zaznaczoną wiatą; 4) kopię ortofotomapy z 1965 r., z zaznaczoną wiatą; 5) wniosek z 5 czerwca 1991 r. A. W. dotyczący zgłoszenia budynków i odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego do ubezpieczenia obowiązkowego; 6) postanowienie Sądu Rejonowego w Brzegu z 8 stycznia 1998 r. o założeniu księgi wieczystej dla nieruchomości położonej w [...] dz. nr A; 7) wypis aktu notarialnego z 7 lutego 1991 r. Repet. A nr [...] umowy darowizny zawartej pomiędzy J. W., A. W. i R. W.; 8) pismo Geodety Powiatowego z 15 czerwca 2011 r. nr [...], z którego wynika, że dla obszaru działki nr A w [...] w latach 1945-1991 istniała jedynie mapa ewidencji gruntów nie zawierająca w swej treści budynków. Na zlecenie organu odwoławczego, w ramach postępowania uzupełniającego organ I instancji przeprowadził również oględziny wiaty w dniu 24 sierpnia 2011 r., z których sporządzony został protokół i przekazany II instancji. Potwierdza on, że przy granicy z posesją w [...] znajduje się wiata składająca się z czterech segmentów. Wiata ma konstrukcję szkieletową - drewnianą. Słupy drewniane oparte są na słupach z cegły pełnej, dach jest krokwiowy, jednospadowy, płaski, pokryty blachą falistą profilowaną. Organ stwierdził, że niektóre elementy wiaty przedzielone są ściankami działowymi w niepełnej wysokości. W obiekcie wykonana jest posadzka betonowa. Organ ustalił, że zewnętrzne ściany wydzielone zostały przez istniejące wcześniej obiekty gospodarcze (stodołę oraz chlewnię). Do protokołu dołączono szkice i zdjęcia. W trakcie przeprowadzonych 25 listopada 2011 r. oględzin, przy udziale A. J. oraz członków rodziny R. W., organ odwoławczy ustalił, że wiata usytuowana jest pomiędzy fragmentem ściany po byłej chlewni i pomiędzy fragmentem ściany pozostałej po byłej stodole. Wiata o konstrukcji drewnianej składa się ze słupów o wymiarach 14 cm x 14 cm wspierających konstrukcję zadaszenia wiaty: krokwie drewniane oparte na dwóch płatwiach wspartych na słupach z obustronnymi mieczami. Drewniane słupy wspierają się na ceglanych stopach, które wyniesione są ponad poziom terenu. Zadaszenie jest jednospadowe, ze spadkiem w kierunku działki właścicieli. Dach pokryty jest blachą profilowaną na łatach drewnianych. Wiata w większej części przylega do budynku mieszkalno - gospodarczego A. J., a na odcinku o długości 2,30 m wystaje poza budynek A. J. W drugim i w trzecim rzędzie słupów liczonym od strony ściany byłej chlewni istnieją murowane przegrody o wysokości 2,60 m., w całym obiekcie wykonano posadzkę betonową. Organ stwierdził, że całość konstrukcji jest jednolita, stan zachowania wskazuje na wykonanie jej w jednym czasie. Organ ustalił, że będący przedmiotem postępowania IV segment wiaty nie jest samodzielnym obiektem, ani nie jest obiektem dobudowanym. Zachowany stan konstrukcji wiaty wskazuje, że stanowi ona jednolitą integralną całość. Usytuowanie i wygląd wiaty wskazuje, że nie istniała plomba lub luka, która mogła zostać zabudowana. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną oraz rysunki. A. J. zażądała rozbiórki bez względu na datę powstania obiektu i podniosła, że dwie wiaty (dwie części wiaty) powstały w 2002 r., a pozostałe dwie części przed 2002r. Dodała, że dach został wymieniony i jego konstrukcja opiera się na jej budynku gospodarczym. Przy czym odmówiła podpisania protokołu. W świetle powyższego, organ odwoławczy uznał za wiarygodny materiał dowodowy w postaci protokołu oględzin z 25 listopada 2011 r. Wywodził, że zarówno z jego treści, jak i z dołączonych zdjęć wynika, że na nieruchomości w [...] nr [...] dz. nr A zlokalizowana jest wiata, która stanowi jednolitą samonośną konstrukcję wykonaną co najmniej w latach czterdziestych ubiegłego wieku. Na datę wykonania obiektu wskazują użyte materiały oraz sposób ich łączenia za pomocą drewnianych czopów. Udokumentowany stan wiaty potwierdza jej znaczne zużycie, brak nowych elementów, niezmienione pokrycie dachu. Także zeznania świadków i oświadczenia strony potwierdzają, że wiata została wykonana ok. 70 lat temu, jest ona w kształcie pierwotnym a wykonano jedynie ścianki działowe wewnątrz. Organ uznał te dowody, jako spójne i niesprzeczne ze sobą w sposób dostateczny, a zatem uprawdopodobniają datę powstania wiaty. Organ przywołał także fragmenty z uzasadnienia wyroku WSA w Opolu z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt: II SA/Wr 1769/03. w zakresie konieczności przeprowadzenia przez organ postępowania (szczegółowego) wyjaśniającego. W ustalonym stanie faktycznym, w niniejszym postępowaniu organ przyznał, że bezsprzecznie R. W. wykonał przebudowę części wiaty (IV segmentu) w ten sposób, że w istniejącym budynku wiaty dobudowano ścianę działową oraz ściankę frontową o długości 4,50 m i wysokości 2,80 m. Ścianka działowa została uzupełniona czterema warstwami suporeksu o wysokości 0,50 m i długości 4,00 m, a pomieszczenie zostało otynkowane tynkiem, i ma wymiary: 4,43 m x 4,84 m i wysokości 2,50 m wysokości. W pomieszczeniu wykonano posadzkę cementową w ścianie frontowej osadzono drzwi metalowe o wymiarach 1,55 m/x/2,00 m (protokół oględzin z 4 grudnia 2002 r. oraz z 24 sierpnia 2011 r. z uzupełnionymi wymiarami). R. W. oświadczył, że w 2003 r. jeden segment wiaty został zabudowany ścianą murowaną pełną, w której osadzono drzwi i okno. W części otwartej wiaty zamontowano jedynie rury spustowe i rynny. Roboty konserwacyjne wykonywał tylko w części pomieszczenia gospodarczego (tynki, podsufitka drewniana, posadzka cementowa, wewnętrzna instalacja elektryczna). W tak wszechstronnie ustalonym stanie faktycznym, w ocenie organu, zebrany materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że powyższe roboty dotyczyły powstania nowego obiektu, w miejscu poprzednio istniejącego, na co wskazuje A. J. Organ podkreślił, że po wydanej decyzji, która była przedmiotem oceny WSA w Opolu, w toku kolejno prowadzonego postępowania inwestor rozebrał ścianę frontową wiaty oraz dwie warstwy nadbudowy ściany działowej z suporeksu o wysokości 0,50 m, ścianę wiatrową, zdemontował drzwi, okna i instalację elektryczną (protokół kontroli z 25 marca 2009 r. stwierdzający wykonanie w/w robót). W wyniku powyższego wcześniej istniejąca wiata odzyskała swój pierwotny (obecny) wygląd. W ocenie organu odwoławczego takie ustalenia świadczą, że inwestor nie wykonał nowego obiektu budowlanego. Na fakt wykonania nowego obiektu, o którym mówi odwołująca i Sąd mogą wskazywać mapy z 12 sierpnia 2003 r. i z 10 lipca 2002r., gdzie odręcznie naniesiono planowane zmiany (mapa dołączona do zgłoszenia z 10 lipca 2002 r.) oraz istniejący obiekt (mapa z 12 sierpnia 2003 r. dołączona do orzeczenia technicznego dotyczącego przebudowanej wiaty). Wiarygodność powyższych zapisów podważył Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w piśmie z 31 stycznia 2011 r. Na ww mapach zostały odręcznie i w sposób szkicowy naniesione dodatkowe informacje o nowych obiektach na działce nr A. Odręczne rysunki nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego wykonanie nowego obiektu. Wszelkie próby naszkicowania przez osoby inne niż uprawniony geodeta muszą zostać uznane za niewiarygodne i nie mogą stanowić dowodu w sprawie. O fakcie, że na działce w [...] nie wykonano nowego obiektu może dodatkowo świadczyć pismo tut. organu z 19 września 2003 r. nr [...] skierowane do K. J. W piśmie tym stwierdza się, że przeprowadzona 8 września 2003 r., przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Opolu kontrola wykazała, że na w/w działce przy granicy z posesją nr [...] znajduje się wiata (wybudowana ok. 1945 r.) o konstrukcji drewnianej, kryta blachą. W piśmie wskazano, że obiekt przylega do budynku mieszkalno - gospodarczego skarżącego, do 2002 r. składał się z czterech boksów - części stanowiących jedną wiatę. W świetle ustalonego stanu faktycznego organ stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że R. W. wykonał nowy obiekt budowlany w miejscu wcześniej istniejącej wiaty. Podjęte przez niego działania inwestycyjne doprowadziły co prawda do powstania pomieszczenia - obiektu gospodarczego, którego elementy opierały się na konstrukcji wiaty, jednak obiekt ten został już w całości rozebrany. Jak wskazano w protokole oględzin z 25 listopada 2011 r., konstrukcja wiaty wskazuje, że stanowi ona jednolitą integralną całość, a jej usytuowanie i wygląd potwierdza, że nie istniała plomba lub luka, która mogła zostać zabudowana. Skoro inwestor zlikwidował skutki samowoli budowlanej i doprowadził obiekt do stanu sprzed wykonania robót, a sam obiekt w kształcie i wymiarach istnieje na działce od czasów przedwojennych, to stwierdzić należy, że brak było podstaw dla organu pierwszej instancji do dalszego prowadzenia postępowania. Powyższe oznacza, że na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do ingerowania organu nadzoru budowlanego w sprawę legalności istniejącej wiaty w [...], a co za tym idzie sprawę należało umorzyć na zasadzie art. 105 § 1 K.p.a. Organ wskazał na instytucję umorzenia postępowania, powołując w tej materii wyrok NSA. Stwierdził, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego z art. 105 § 1 K.p.a, oznacza w niniejszej sprawie, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Nawiązując do zarzutów odwołującej dotyczących naruszenia wyroku Sądu organ stwierdził, że wynikające z niego wskazówki zostały przez organy nadzoru budowlanego zrealizowane. Ponownie przeprowadzone zostało wnikliwe postępowanie dowodowe, które pozwoliło na stwierdzenie, że R. W. nie wykonał (dobudował) nowego obiektu, lecz dokonał przebudowy istniejącej wiaty, którą to samowolę następnie rozebrał po wyroku z 2005 r. Ponadto zdaniem organu oznacza to, że brak jest podstaw dla organu do badania zgodności wiaty z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, chociaż z akt sprawy wynika, że wiata jest z nim zgodna. Podkreślano, że wiata powstała legalnie, jedynie część robót budowlanych związanych z jej przebudową wykonana została bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skutki tej samowoli budowlanej zostały już usunięte. Brak jest także podstaw do uznania, że wiata opiera się o ścianę budynku odwołującej, gdyż zebrany materiał dowodowy wskazuje, że jest to konstrukcja samonośna opiera się na słupach płatwiach i nie styka się z budynkiem skarżącego. Tę okoliczność szczegółowo obrazuje zdjęcie nr 2 i 3 stanowiące załącznik do protokołu oględzin z 25 listopada 2011 r. Widać wyraźnie szczelinę pomiędzy wiatą a budynkiem. Opisany i udokumentowany stan faktyczny pozwolił organowi na bezsprzeczne przyjęcie, że w sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Nie ulega także wątpliwości w ocenie organu, że wiata powstała w okresie przedwojennym (najpóźniej 1945 r.) i istniała, gdy działka była zasiedlana przez obecnych właścicieli (rodziców matki R. W.) oraz sąsiadów. Wykonane w późniejszym okresie roboty budowlane dotyczyły wyłącznie części wiaty ("IV" segmentu, boksu). Roboty te wymagały pozwolenia na budowę, lecz zostały w całości rozebrane. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że żadne nowe obiekty nie powstały, a cała sprawa dotyczy istniejącej wiaty, składającej się z czterech boksów (części, segmentów). Organ zasygnalizował, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów w tej kwestii. W skardze wniesionej w imieniu D. J. przez pełnomocnika – matkę A. J., zarzucono naruszenie prawa procesowego mającego wpływ na decyzję, tj. niezastosowanie się do ustaleń wyroku WSA w Opolu z dnia 19 kwietnia 2005 r., II SA/Wr 1769/03 oraz, wydanie decyzji sprzecznej z wcześniejszymi decyzjami organu, które jako prawomocne funkcjonują w obiegu. Naruszenie przepisów materialnych przez błędną ocenę materiału dowodowego. Skarżący uznał, że wydawane w tej sprawie przez organ decyzje były wyłącznie na korzyść inwestora. W wyniku postępowania "z obiektu usunięto część wiaty jedynie w IV segmencie pozostawiając elementy nieumożliwiające użytkowanie tj. słupy podtrzymujące dach podłogę, fragmenty ścian oraz dach." Skarżący wskazał na manipulacje organu, cytując fragmenty rozważań i ustaleń z poprzednio wydanych aktów administracyjnych (decyzji z 2008 r., z 2009 r., postanowienia z 2008 r). W odpowiedzi na skargę OWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uwzględniając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu postanowieniem z dnia 16 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 71/12, zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego - na dzień jego wydania, prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Na zasadzie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na decyzję Opolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu dnia 20 grudnia 2011 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim z dnia 17 marca 2011 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie IV segmentu wiaty zlokalizowanej w [...], na działce nr ewid. A, będącej własnością R. W. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia. W pierwszej kolejności odnotować trzeba, że sprawa której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w wyroku z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 1769/03. Wobec powyższego wskazać należy na regulację art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którą ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W powołanym przepisie wyrażona została bowiem zasada związania orzeczeniem sądu. Przy czym wyjaśnić przyjdzie, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią natomiast konsekwencje oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Ponadto, związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10 i II FSK 1328/10, LEX nr 1107582 i 1104099). W świetle powyższego, uwzględniając w zakresie kontroli legalności zaskarżonej decyzji obowiązek wynikający z art. 153 P.p.s.a., Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że w tym postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego został wydany zaskarżony akt, organ zastosował się do zaleceń i wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 19 kwietnia 2005 r. Przypomnieć bowiem należy, że w poprzednim wyroku z 2005 r. stwierdzono, iż "...działania organów nadzoru budowlanego zostały zdeterminowane ustaleniem, że inwestor dokonał jedynie przebudowy istniejącego obiektu budowlanego, możliwej do zalegalizowania pomimo braku zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych przed ich rozpoczęciem." Sąd podniósł, że "poza sferą ustaleń organów obu instancji pozostał charakter przeprowadzonych robót budowlanych w aspekcie stanu faktycznego istniejącego w dacie ich rozpoczęcia oraz w aspekcie rodzaju obiektu, który powstał w wyniku tych prac. Jeżeli budynek lub jego część został wykonany na miejscu uprzednio istniejących i rozebranych obiektów gospodarczych (w tym wypadku na miejscu wiaty), to wykonane roboty nie powinny być określane jako przebudowa lub rozbudowa." Sąd stwierdził, że ustalenie to miało podstawowe znaczenie z punktu widzenia konkurencyjnych względem siebie, a niewątpliwie alternatywnie wchodzących w grę w rozpatrywanym przypadku przepisów art. 48 i art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (...). Ponadto, inwestor nie posiadał jakiegokolwiek pozwolenia na budowę, a zatem nie powinno budzić wątpliwości, że inwestycja była samowolna w rozumieniu przepisów ustawy. "Z materiałów przeglądowych załączonych do akt wynika w sposób wyraźny, iż inwestor wykonał nowy obiekt w miejscu prawdopodobnie istniejącego w przeszłości obiektu innego rodzaju (wiaty)." Sąd stwierdził, że organy posługują się przy tym nieprecyzyjnym i nie znanym prawu budowlanemu terminem "obudowa wiaty" oraz terminem "przebudowa wiaty" zdefiniowanym w przepisach ustawy jako budowa wymagająca pozwolenia budowlanego. Sąd podkreślił, że "kwestie te jednak wymagają wnikliwego zbadania przed wydaniem prawidłowego rozstrzygnięcia. W szczególności organ powinien szczegółowo rozważyć potrzebę uzyskania pozwolenia budowlanego o ile okaże się, że roboty wykonane przez R. W. mieszczą się w kręgu robót, o których mowa jest w art. 28 – 31 ustawy oraz w razie pozytywnej odpowiedzi w pierwszym rzędzie należy rozważyć stosowanie regulacji art. 48 ustawy." Przywołanie stanowiska Sądu było konieczne, bowiem jak już zasygnalizowano, wskazania wynikające z tego wyroku, co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. W świetle przywołanych wskazań, organ nakreślony miał kierunek, w jakim należało przeprowadzić przyszłe postępowanie, w szczególności dotyczące zakresu dokonania ustaleń stanu faktycznego w oparciu o materiał dowodowy. Wadliwość postępowania bowiem wynikała z braków w materiale dowodowym, który pozwalałby na jednoznaczne określenie wykonanych robót, a następnie zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego. Z uwagi na zarzuty skargi, dokonując oceny zaskarżonej decyzji podkreślić należy, że wskazania Sądu zawarte w wyroku z 2005 r. nie narzuciły sposobu rozstrzygnięcia. Zgodzić natomiast należy się z tym, na co wskazał również Sąd omawianym wyrokiem, że sprawa dotyczyła samowolnie zrealizowanych robót budowlanych przez R. W., a więc wykonanych w ramach samowoli, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgłoszenie bowiem robót ex post do organu architektoniczno - budowlanego wykonywanych robót i późniejsze milczenie organu nie ma jakiegokolwiek znaczenia prawnego dla oceny legalności wykonanych robót. Zauważyć też trzeba, że w ponownym postępowaniu w tej sprawie organy nadzoru budowlanego przeprowadziły szczegółowe postępowanie dowodowe, w celu ustalenia i wykazania materiałem dowodowym charakteru przeprowadzonych robót budowlanych. Ustalenie bowiem charakteru wynikało ze wskazania Sądu, z powodu niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponowić w tym miejscu trzeba stanowisko Sądu, które przyjął w poprzednim wyroku (z 2005 r.), że "według materiałów przeglądowych załączonych do akt, inwestor wykonał nowy obiekt w miejscu prawdopodobnie istniejącego w przeszłości obiektu innego rodzaju (wiaty). W świetle wskazań, obowiązkiem organów było zatem w ponownym postępowaniu przeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego, aby zebrany materiał dowodowy nie stwarzał przypuszczeń, sugestii, prawdopodobieństw, ale winien potwierdzić w sposób jednoznaczny stan faktyczny w sprawie na dzień rozstrzygania. Z tak przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że w niniejszej sprawie miała miejsce "przebudowa wiaty", czyli budowa wymagająca pozwolenia budowlanego, którym nie dysponował inwestor, gdy wykonywał roboty budowlane (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 okt 7a ustawy Prawo budowlane). Organy opisały te roboty przywołując dowody, które je potwierdzają. R. W. bowiem w 2002 r. wykonał przebudowę części wiaty (IV segmentu) w ten sposób, że w istniejącym budynku wiaty dobudowano ścianę działową dwoma warstwami z suporeksu o wysokości 0,50 m i długości 4,00 m oraz ściankę frontową o długości 4,50 m i wysokości 2,80 m. W pomieszczeniu została wykonana instalacja elektryczna a wnętrze pomieszczenia otynkowane tynkiem. W pomieszczeniu wykonano także posadzkę cementową, w ścianie frontowej osadzono drzwi metalowe o wymiarach 1,55 m x 2,00 m oraz okno. Przy czym organ bezsprzecznie wykazał, powołując się w tej kwestii na materiał dowodowy pozwalający na jednoznaczną ocenę, że roboty te dotyczyły obiektu poprzednio istniejącego a nie robót wykonywanych w miejscu poprzednio istniejącego i stwarzających powstanie nowego obiektu. Jednakże podkreślić trzeba w tym miejscu, że w toku prowadzonego postępowania inwestor rozebrał ścianę frontową wiaty oraz dwie warstwy nadbudowy ściany działowej z suporeksu o wysokości 0,50 m, zdemontował drzwi, okno i instalację elektryczną. Wykonanie rozbiórki tych robót potwierdza protokół kontroli z dnia 25 marca 2009 r. (w wyniku realizacji decyzji nakazującej ich rozbiórkę z dnia 30 grudnia 2008 r., która została wyeliminowana z obrotu prawnego). W rezultacie powyższej rozbiórki - usunięcia samowoli budowlanej - wiata odzyskała swój pierwotny (obecny) wygląd, a zatem samowola budowlana, która była przedmiotem oceny w poprzednim wyroku nie istnieje. Przyznać trzeba, że opisana samowolna przebudowa doprowadziła do powstania pomieszczenia (obiektu gospodarczego), którego elementy opierały się na konstrukcji wiaty, jednak obiekt ten został już w całości rozebrany. Brak samowoli potwierdza również protokół z przeprowadzonych oględzin na miejscu w dniu 23 marca 2010 r. Organ zasadnie przyjął, że R. W. w 2002 r. nie wybudował nowej wiaty, jako nowego obiektu, bowiem istnieje jedna wiata, w której słupy nośne "wydzielają" cztery segmenty. Na nieruchomości w [...] nr [...], dz. nr A zlokalizowana jest wiata, która stanowi jednolitą samonośną konstrukcję wykonaną co najmniej w latach czterdziestych ubiegłego wieku. Organ udokumentował w postępowaniu wyjaśniającym stan tej wiaty. Okoliczności te potwierdzają świadkowie, a ich zeznania są zbieżne i zasługują na uznanie ich za wiarygodne. O istniejącej spornej wiacie na tej nieruchomości świadczą także kopie mapy topograficznej z 1965 r. i z 1997 r, kopia ortofotomapy z 1965 r. i 1997 r. (z powodzi), wniosek ubezpieczeniowy z 1991 r., wypis aktu notarialnego z dnia 7 lutego 1991 r. Repet. A nr [...] umowy darowizny, a także pisma Geodety Powiatowego i Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz protokóły oględzin i dołączona do nich dokumentacja fotograficzna oraz rysunki (np. 24 sierpnia 2011 r., 25 listopada 2011 r.). Przywołanym aktem notarialnym objęte są dwa gospodarstwa, a co do spornej działki widnieje zapis "na działce nr A znajduje się wiata." Sugestie, że były dwie wiaty na tej działce, a dwie dobudowano w 2002 r. nie maja odzwierciedlenia także w tym dowodzie. Z ustaleń organu ponadto wynika, że sporna wiata usytuowana jest pomiędzy fragmentem ściany po byłej chlewni i pomiędzy fragmentem ściany pozostałej po byłej stodole. Zachowany stan konstrukcji wiaty potwierdza, że stanowi ona jednolitą integralną (jedną) całość wiaty. Z kolei o fakcie, że na działce w [...] nie wykonano nowego obiektu może dodatkowo świadczyć pismo organu z dnia 19 września 2003 r. skierowane do K. J., w którym stwierdza się, że na tej działce przy granicy z posesją nr [...] znajduje się wiata (wybudowana ok. 1945 r.) o konstrukcji drewnianej, kryta blachą. Obiekt przylega do budynku mieszkalno - gospodarczego na posesji nr [...] i składa się z czterech boksów - części stanowiących jedną wiatę. Również protokół oględzin konstrukcji wiaty z dnia 25 listopada 2011 r. potwierdza, że stanowi ona jednolitą integralną całość, a jej usytuowanie i wygląd wskazuje także, że nie istniała plomba lub luka, która mogła zostać zabudowana. Zasygnalizować też można, że w świetle zebranego materiału dowodowego brak jest również podstaw do przyjęcia, co akcentował organ, że wiata opiera się o ścianę budynku skarżącego. Organ przywołał materiał dowodowy wskazujący szczelinę pomiędzy wiatą a budynkiem, podnosząc, że jest to konstrukcja samonośna i opiera się na słupach płatwiach oraz nie styka się z budynkiem skarżącego (zdjęcie nr 2 i 3 dołączone do protokołu oględzin z dnia 25 listopada 2011 r). Organ wskazał na przyczyny odmowy w tej sprawie wiarygodności przedłożonych przez inwestora map z dnia 10 lipca 2002 r. i 12 sierpnia 2003 r., skoro na nich naniesiono odręcznie dodatkowe informacje i to przez nieuprawniony podmiot, co podniósł Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w postępowaniu wyjaśniającym. Z kolei o tym, że wiata (jako całość) nie mogła być ujęta na mapie zasadniczej dla siedlisk wsi [...], założonej w skali 1:1000 w 1991 r., informował również Geodeta Powiatowy. Stąd w ocenie organu, powyższe dokumenty nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie. Podzielić należy natomiast stanowisko organu, ustalone na podstawie zebranego materiału dowodowego, na dzień rozstrzygnięcia, że inwestor zlikwidował skutki samowoli budowlanej i doprowadził obiekt do stanu sprzed wykonania robót. Za zasadne trzeba jednak przyjąć stanowisko organu w niniejszej sprawie, że wynikające z powyższego wyroku wskazania zostały zrealizowane. Przeprowadzone ponownie wnikliwe postępowanie dowodowe potwierdza istotną zmianę w stanie faktycznym po 2005 r. (odnośnie IV segmentu wiaty), a także daje podstawę do stwierdzenia, że R. W. nie wykonał nowego obiektu, lecz dokonał przebudowy w części IV segmentu, którą to samowolę usunął (rozebrał). Przyznać trzeba, że roboty budowlane związane z tą przebudową wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane). Przy czym skutki tej samowoli budowlanej zostały usunięte, co wyżej opisano. Stąd zasadnie organ przyjął, że nakaz rozbiórki z art. 48 tej ustawy, co do tej usuniętej samowoli okazał się bezprzedmiotowy, na dzień wydania zaskarżonej decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania. W tak ustalonym i przedstawionym stanie faktycznym organ nadzoru budowlanego nie miał zatem podstaw do ingerowania w sprawę legalności istniejącej wiaty w [...], w tym co do czwartego segmentu, objętego zaskarżoną decyzją. Zasadnie zatem umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej IV segmentu wiaty, uznając je za bezprzedmiotowe. Organ bowiem podniósł brak istnienia przedmiotu postępowania, w sprawie wszczętej z urzędu, z uwagi na interwencję sąsiada, i którą prowadził po wydanym wyroku w 2005 r. W konsekwencji, w ocenie Sądu, zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące wadliwego ustalenia (art. 77 K.p.a.), że istnieje samowola budowlana w postaci dodatkowego (nowo-wybudowanego) segmentu wiaty, stanowiącego nowy obiekt, w sytuacji, gdy samowolnie wykonane roboty budowlane w tej części obiektu zostały usunięte, należało uznać za bezzasadne. Sąd podziela stanowisko organu, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny, ale i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Brak prawnych możliwości podjęcia przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia w drodze decyzji w sposób władczy i jednostronny konkretnej sytuacji prawnej podmiotu czyni takie postępowanie bezprzedmiotowym z art. 105 § 1 K.p.a. Decyzja o umorzeniu postępowania - na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. - podejmowana jest w sytuacji, gdy stało się zbędne przyznanie określonego uprawnienia bądź nałożenie obowiązku lub, gdy organ stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jeżeli samowolnie wykonane roboty zostały usunięte (samowola nie istnieje) brak jest podstaw prawnych do nakazania ich usunięcia czy też podjęcia działań legalizacyjnych, czy nawet stwierdzenia w drodze decyzji, że samowola nie istnieje. Organy nadzoru budowlanego nie mogą wydać w takiej sytuacji rozstrzygnięcia merytorycznego pozytywnego, czy negatywnego lecz tylko na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. – orzec o umorzeniu postępowania, gdyż inne rozstrzygnięcie staje się prawnie niedopuszczalne. W świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia o nakazie rozbiórki, o co wnosił skarżący, wskazując na występującą jego zdaniem, samowolę budowlaną. Sąd podziela dokonaną przez organ ocenę stanu faktycznego uzasadniającego podstawę do uznania postępowania za bezprzedmiotowe. Rozpoznając niniejszą sprawę należało również uznać, że w tym postępowaniu administracyjnym, zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania, organ zastosował się do zaleceń i wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 19 kwietnia 2005 r., co zostało wyżej przedstawione, a zatem obowiązek wynikający z art. 153 P.p.s.a., nie został naruszony. Skoro organ, wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa, ani wiążących go wytycznych Sądu orzekającego wcześniej w sprawie, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło