II SA/Op 71/15

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2014 r., nr [...], w przedmiocie prawa dp zasiłku dla opiekuna postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata. M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2014 r., nr [...], w przedmiocie prawa do zasiłku dla opiekuna. Wyrokiem z dnia 5 maja 2015 r. skarga została oddalona, a ten wraz z uzasadnieniem na piśmie został stronie doręczony w dniu 18 czerwca 2015 r. Skarżący złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. We wniosku tym wskazał, że zamieszkuje wraz z 95 letnim ojcem, mają miesięczny dochód w kwocie 1734 zł, skład się na niego emerytura ojca w kwocie 1214 zł i zasiłek skarżącego w kwocie 520 zł. Mają majątek w postaci domu o powierzchni 155 m2 , który wymaga gruntownego remontu, ma dach kryty eternitem, nieruchomość rolną o powierzchni 4,75 ha, obecnie wydzierżawioną, stodołę i stajnię obecnie nieużytkowane, oszczędności w kwocie 50 zł, a także stary, nieużytkowany sprzęt rolniczy. Działając w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej alej P.p.s.a., referendarz sądowy, wezwał skarżącego w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj. - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez niego i członków jego gospodarstwa domowego, rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 2 miesięcy, tj. za w marzec i kwiecień 2015 r. - zaświadczenia o aktualnej wysokości jego zasiłku i emerytury ojca (np. decyzja lub inny dokument) - wskazania wysokości wydatków związanych z utrzymaniem domu tj. opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, itp., poprzez nadesłanie rachunków lub złożenie oświadczenia co do ich wysokości, - wykazania wysokości wydatków związanych z opieką nad ojcem (koszty leków, leczenia itp.), - przedłożenie aktualnej umowy dzierżawy gruntów rolnych lub innego dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej z tego tytułu zapłaty. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową. Skarżący odpowiedział na wezwanie w terminie, wykazał, że co miesięczne wydatki jego gospodarstwa domowego wynoszą 1622 zł, a całoroczne wydatki to 3677 zł. Wśród wykazanych wydatków są w większości, w ocenie referendarza sądowego, wydatki konieczne, jak opłaty za prąd, wywóz śmieci, leki i środki higieniczne (pampersy) dla ojca, zakup opału, telefon, czy obowiązkowe ubezpieczenia pojazdów, skarżący wskazał, że posiada samochód Seat z 1995 r., ciągnik Ursus z 1968 r., motorower z 1990 r. oraz lekka przyczepę z 1991 r., koszty żywności, czy środków czystości. Większość z tych opłat można uznać za konieczne wydatki na codzienne życie, podobnie można przyjąć, że ich wysokość jest na poziomie minimalnych kosztów utrzymania. Skarżący przesłał także umowę dzierżawy gruntów rolnych, wynika z niej, że w ramach czynszu dzierżawnego otrzymuje od dzierżawcy zapłatę podatku rolnego. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się orzeczenie o niepełnosprawności ojca skarżącego, z dnia 28 lutego 2012 r. Niepełnosprawność ta ma stopień znaczny datuje się od 1980 r., wynika również z niego, że ojciec skarżącego, wymaga leczenia, rehabilitacji, zaopatrzenia w środki pomocnicze ułatwiające mu funkcjonowanie, a także stałej opieki i pomocy innej osoby. Skarżący przedłożył także wydruki z saldem swojego konta za marzec i kwiecień 2015 r., ma na nich środki w kwocie 4000 zł, wskazał jednocześnie, że ma do zwrotu pożyczkę od znajomych w tej właśnie kwocie. Skarżący wniósł o ustanowienie dla niego adwokata z urzędu. Działając zatem na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, czyli w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny. Dochód miesięczny rodziny skarżącego wynosi łącznie, według danych przedstawionych przez niego w rubryce nr 10 formularza PPF oraz wynikających z przedłożonych dokumentów, 1734 zł netto. Dochód zatem na jednego członka 2 osobowej rodziny skarżącego wynosi 867 zł netto miesięcznie. Wydatki udokumentowane przez skarżącego, uznane przez referendarza sądowego za konieczne, co miesięcznie wynoszą 1666 zł i kształtują się następująco: 131,75 energia elektryczna (przyjęto rachunek przesłany na najwyższą kwotę), 170 zł koszt leków, pampersów, zastrzyków, maści, 20 zł woda, 22 zł wywóz śmieci, 80 zł telefon, 50 zł środki czystości, 900 zł żywność, 80 zł samochód, 167 zł opał na miesiąc, 22 zł ubezpieczenie samochodu - przeliczone na miesiąc, 10,4 zł ubezpieczenie pozostałych pojazdów - przeliczone na miesiąc, 14 zł ubezpieczenie budynku - przeliczone na miesiąc. Nie wzięto pod uwagę opłaty cyfrowego Polsatu, datku na kościół, nie uznając ich za koszty utrzymania koniecznego, a także podatku rolnego, gdyż ten płaci dzierżawca gruntu. Wydatki konieczne skarżącego konsumują więc w zasadzie cały dochód jego rodziny. W ocenie zatem orzekającego dochód rodziny skarżącego nie zezwala mu na poniesienie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego i jego rodziny. Nie zmienia tego, w opinii orzekającego, nawet posiadanie przez skarżącego kwoty 4000 zł na koncie, która jak wyjaśnił jest odłożona na poczet zwrotu pożyczki od znajomych. Analizując sytuację majątkowa rodziny skarżącego i złą sytuację zdrowotną jego ojca, którą potwierdza znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy, orzeczenie o znacznej niepełnosprawności, orzekający uznał, że przemawiają one za przyznaniem mu prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym. Patrząc bowiem na dochody skarżącego i jego ojca, orzekający dał wiarę, że kwota 4000 zł mogła pochodzić z pożyczki od znajomych i będzie podlegać zwrotowi. Orzekający uznał, że gdyby nawet skarżący przeznaczył ją na swoje potrzeby konsumpcyjne, to w skali roku nie zmieniałaby ona znacznie sytuacji materialnej jego rodziny, gdyż co miesiąc mógłby on wówczas wzrosnąć jedynie o 333 zł. Przychodzi w tym miejscu zauważyć, że w orzecznictwie sądowym przyjęto, iż sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenia strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357). Dlatego referendarz sądowy przyjął do swoich ustaleń wyżej wskazane orzeczenie z akt administracyjnych sprawy. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy postanowił przyznać skarżącemu prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, orzekając jak w sentencji.